• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ۇستاز 21 قاڭتار, 2025

مۇعالىم مەرەيى

80 رەت
كورسەتىلدى

ءتىل – حالىقتىڭ اسىل قازىناسى. ءبىر جاعىنان, ونى ادامداردى ءبىر-بىرىمەن جاقىنداستىراتىن بايلانىس قۇرالى, دوستىق دانەكەرى دەپ ايتامىز.

اتىراۋ وبلىسى يندەر اۋدا­نىن­دا تۋعان تاتيانا ليۋبي­نا­نىڭ ۇلتى ورىس بولسا دا, جانى قازاق. بالا كۇنىنەن قازاقشا ولەڭ-جىر­لاردى جاتتاپ ءوسىپ, اباي شىعارمالارىن ءسۇيىپ وقىعان.

كەيىپكەرىمىز كوپبالالى وتباسىندا دۇنيە ەسىگىن اشقان. اناسى 13 بالانى ومىرگە اكەلگەن. تاتيانا – سەگىزىنشى بالا. سوندىقتان وتە بالاجان. مەيىرىمدى. جۇزى­نەن نۇر توگىلىپ تۇرادى. بۇگىندە باۋىر­لارىنىڭ ءبارى جوعارى ءبىلىمدى. قازىر ءار سالادا ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ ءجۇر.

ءبىر قىزىعى, ولار قازاقى اۋىلدا تۇرعان جالعىز ورىس وتباسى ەدى. سونىڭ اسەرى بولار, كىشكەنتايىنان اۋىل بالالارىمەن بىرگە ءوسىپ, قازاق ءتىلىن ەركىن مەڭگەردى. اتا-اناسى دا جەرگىلىكتى جۇرتپەن جاقىن سىيلاسىپ, ەتەنە ارالاستى. قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرى مەن ادەت-عۇرپىن وتە جاقسى ءبىلدى.

ول 1984 جىلى سول كەزدەگى اتىراۋ پەدا­گوگيكالىق ينستيتۋتىن تامامداعاننان كەيىن تۋعان اۋىلىنا ورالىپ, ءوزى ءبىلىم ال­­عان ورتا مەكتەپكە مۇعالىم بولىپ ورنا­لاس­تى. ءسويتىپ, وزىنە ساباق بەرگەن اياۋ­لى ۇستازدارىمەن بىرگە قىزمەت ىستەپ, ولاردان ۇلگى-ونەگە الدى. تاجىريبە جي­نادى. بىلىكتىلىگىن جەتىلدىردى. قازىر تاتيانا ليۋبينا اتىراۋ قالاسىنداعى №3 مەك­­تەپ-گيمنازيادا ەڭبەك ەتەدى. وقۋشىلارعا ­قا­زاق ءتىلى مەن ادەبيە­تى پانىنەن ساباق بەرە­دى. ىزدەنىمپاز ۇستاز­دىڭ ءار ساباعى قى­زىق­تى. ءمان-مازمۇنعا تولى. ونى وقۋشى­لارى دا جاقسى بىلەدى. سوندىقتان ساباعىنان قالمايدى. ءوز ءپانىن سونداي جاقسى كورەدى. كوپ ىزدەنەدى. وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ بالالارىنا قازاق ءتىلىنىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتەدى. وعان ءتۇرلى وقۋ-ادىستەمە پايدالانادى. قازاق قالامگەرلەرىنىڭ شىعارمالارىن وقىپ بەرەدى. ءبىر ەرەكشەلىگى, ساباق ۇستىندە وقۋشىلارىمەن قازاقشا عانا سويلەسەدى.

«مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXXIII سەسسياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى جان-جاقتى دامىتۋ جونىندە تاپسىرما بەردى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ مەن ونى ناسيحاتتاۋ تۋرالى جاقسى ويلار ايتتى. وسى سوزدەر مەنى قاناتتاندىردى. ءبىزدىڭ مەكتەپتە ءبىراز ۇلت وكىلىنىڭ بالالارى ءبىلىم الادى. ءبىر جاعىنان, ولاردىڭ قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە دەگەن ىنتاسى وتە زور. ويتكەنى ولار مەملەكەتتىك ءتىلدى بىلمەي, قوعامنان ءوز ورنىڭدى تابۋ قيىن ەكەنىن تۇسىنەدى. مەنىڭشە, ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋى قاجەت. ءبىزدىڭ مەكتەبىمىزدە جەتكىنشەكتەرگە قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋگە بارلىق جاعداي جاسالعان. ءاربىر سىنىپ وقۋشىلارى توپتارعا بولىنگەن. مۇندا ءار بالامەن جەكە جۇمىس ىستەيمىز», دەيدى ۇلگىلى مامان.

تاتيانا ليۋبينا ءبىلىم سالاسىندا ۇزاق جىلدان بەرى ىستەيدى. ءبىراز جەتىستىككە دە قول جەتكىزگەن. ءبىر ديپلوممەن شەكتەلمەي, ەكىنشى جوعارى ءبىلىم العان. ونىڭ سىرتىندا عىلىمي جۇمىستارمەن اينالىسادى. بۇگىنگە دەيىن بىرقاتار عىلىمي ماتەريا­لى جارىق كورگەن. 2006 جىلى اتىراۋ وبلىسىنىڭ «ۇزدىك مۇعالىمى» اتاندى. سونداي-اق ء«بىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگىن» يەلەندى. بىراق كەيىپكەرىمىز ەڭ باستى ماراپاتى شاكىرتتەرى ەكەنىن ايتادى.

«شىنىمەن سولاي باعالايمىن. بيىل جەتىنشى مارتە ءوز وقۋشىلارىم­دى ءبىلىم ۇياسىنان ۇشىردىم. سولاردىڭ ار­قاي­سىنىڭ ورنى مەن ءۇشىن بولەك. وتە قىم­بات. ەندى بولاشاعى جارقىن بولسىن دەپ تىلەيمىن. بىلتىر وقۋ بىتىرگەن شاكىرتتەرىمنىڭ دەنى ۇبت-دان جوعارى بالل الدى. بۇعان قاتتى قۋاندىم. قازىر ولار استانا مەن الماتىدا عانا ەمەس, شەتەلدەگى تانىمال جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقيدى. كەيبىر شاكىرتتەرىم ۋنيۆەرسيتەتتى ءتامامداپ, ەلىمىزدىڭ جەتەكشى كومپانيالارىندا قىزمەت ىستەيدى. بۇل – مەن ءۇشىن ۇلكەن ماقتانىش», دەيدى اعىنان جارىلىپ.

بىلىكتى پەداگوگتىڭ شاڭىراعى دا شات­تىققا تولى. باقىتتى وتباسى. ومىرلىك جولداسى – قازاق. ەكەۋىنىڭ ءبىر ۇل, ءبىر قىزى بار. قازىر ولاردان ءتورت نەمەرە ءسۇيىپ وتىر.

«مارقۇم ەنەم ءبىر اۋىز ورىسشا بىلمەيتىن. ول كىسى قاينىم ۇيلەنگەننەن كەيىن ءبىزدىڭ ەنشىمىزدى بەرىپ, بولەك شىعاردى. ءوزىم ەنەمنەن كوپ دۇنيە ۇيرەندىم. سوندىقتان قازاقتىڭ كەلىنى ەكەنىمدى ەشقاشان ۇمىتپايمىن. قازىر ءبىز – كوپەتنوستى تاتۋ وتباسىمىز. قىزىم كورەيالىق جىگىتكە تۇرمىسقا شىققان. ال كەلىنىم – قازاق. بالالارىم مەن نەمە­رەلەرىم قازاقشا جاقسى سويلەيدى», دەدى ول.

بىلتىر قازاقستان حالقى اسسامبلەيا­سىنىڭ «بىرلىك. جاسامپازدىق. ورلەۋ» اتتى ءحححىىى سەسسياسىندا تاتيانا ليۋبينا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولىنان «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىن الدى. بۇل ماراپات وزات مۇعالىمنىڭ ابىرويىن اسىرىپ, مەرەيىن كوتەردى.

 

قايسار قۇسايىن 

سوڭعى جاڭالىقتار