كەيىنگى بىرنەشە جىلدا مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىنا قاتىستى كوپ سىن ايتىلدى. ونىڭ ءبىرسىپىراسى مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەن سوڭ قايتا وزەكتى بولا باستادى. سالاداعى كەمشىلىكتەردى جاقسى بىلەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى پرەزيدەنت جولداۋىنان كەيىن مەديتسينالىق ۇيىمدارداعى جۇمىستى جانداندىرۋعا كوپ كوڭىل ءبولىپ وتىر. استانا قالاسىنداعى №8 قالالىق ەمحاناعا بارعانىمىزدا سول جاڭاشىلدىقتارعا نازار اۋداردىق.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قىركۇيەكتەن «جالعان دەرەكتەردى تىركەۋگە» قاتىسى بار دەگەن مەديتسينالىق ۇيىمداردى تىڭعىلىقتى تەكسەرە باستاعان. وسى جولى ورەسكەل زاڭ بۇزعان ۇيىمدارعا ايىپپۇل سالۋمەن شەكتەلمەي, ليتسەنزياسىن كەرى قايتارىپ, ءىستى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا تاپسىرۋ جاعىن دا ويلاستىرىپتى. مۇنىمەن قوسا, مينيسترلىك ماسەلەنى تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن تۇبەگەيلى رەتتەۋگە كىرىسىپ كەتتى.
مىسالى, بيىل استانا قالاسىنداعى ەمحانالاردىڭ بازاسىندا ناۋقاستارعا مەديتسينالىق قىزمەتتەردى كورسەتۋ فاكتىسىن راستايتىن Face-ID بويىنشا قاناتقاقتى جوبا باستالدى. وسى جوباعا سايكەس ناۋقاستار ەمحاناعا كەلگەندە Face-ID, ۆەب-كامەرا كومەگىمەن جەكە باسىنىڭ سايكەستىگىن ناقتىلايدى. استاناداعى ەمحانالاردىڭ باسىم كوپشىلىگى وسى جۇيەگە كوشىپ ۇلگەرسە, قالعان ۇيىمدار ۆەب-كامەرالاردى تۇگەندەپ, جىل سوڭىنا دەيىن قوسۋعا دايىن وتىر. كەلەر جىلدان باستاپ وزگە وڭىرلەردەگى ەمحانالار دا وسى تاجىريبەنى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزگەلى جاتىر. ايتسا ايتقانداي, استاناداعى №8 قالالىق ەمحانا ۇجىمى دا بيىلدان قالماي Face-ID جۇيەسىن ەنگىزىپ, ناۋقاستاردى سول ارقىلى قابىلداۋعا ساقاداي ساي تۇر. قازىردىڭ وزىندە ەمحاناداعى كابينەتتەرگە اۋەلدە جوسپارلانعان 90 ۆەب-كامەرا تۇگەل ورناتىلدى. ورايى كەلگەندە جۇمىس بارىسى تۋرالى ەمحانا ديرەكتورى رۇستەم ايتباەۆتىڭ پىكىرىن بىلگەن ەدىك.
– ۆەب-كامەرالاردى قوسۋعا رۇقسات العان سوڭ, ەمحاناعا كەلگەن ءاربىر پاتسيەنتتىڭ جەكە باسىنىڭ سايكەستىگىن راستايمىز. بۇل – جالعان جازبالاردى جويۋعا باعىتتالعان قادام. قاناتقاقتى جوبا بويىنشا استاناداعى بارلىق ەمحانالار قىزمەت كورسەتۋدىڭ وسى تەتىگىن پايدالانادى. بۇدان بىلاي ءبىز ەمحاناعا ناۋقاس كەلمەسە, دەرەكتەردى قاراپ شىعىپ, ناۋقاستىڭ كەلگەن-كەلمەگەنىن ناقتى دالەلدەي الامىز. سونداي-اق «الەۋمەتتىك ءاميان» جوباسى اياسىندا قىزمەتتىڭ جاڭا ءتۇرىن ءتۇرىن ەنگىزدىك. ونىڭ ارتىقشىلىعى كوپ. ەندى ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرعان پاتسيەنتتەر ءمامس, تمككك شەڭبەرىندە كەزەكتى ءدارى-دارمەگىن الامىن دەپ ەمحاناعا ءجۇز سابىلمايدى, جالپى تاجىريبەلىك دارىگەرگە كەزەككە تۇرمايدى. بار بولعانى پلاتفورمادا ءدارىسىنىڭ تاۋسىلعانى تۋرالى حابار قالدىرىپ, دارىگەردىڭ نۇسقاۋىن كۇتەدى. ەگەر ءدارى-دارمەك تاعايىندالسا, ونى تىكە ەمحانانىڭ ءدارىحاناسىنان كەزەكسىز الادى. بۇل دا بولسا جۇمىستى شيراتادى. كەزەكتى اجەپتاۋىر ازايتۋعا سەپتەسەدى دەپ ويلايمىز, – دەيدى ەمحانا ديرەكتورى ر.ايتباەۆ.
ەمحانادا ەرەسەكتەر, بالالار, وڭالتۋ بولىمدەرى جۇمىس ىستەيدى. وندا تۇرعىندارعا باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق, كونسۋلتاتسيالىق-دياگنوستيكالىق كومەك كورسەتىلەدى. مەكەمەگە تىركەلگەن تۇرعىنداردىڭ جالپى سانى – 63 933 ادام. ەمحانادا بارلىعى 399 مامان جۇمىس ىستەسە, ونىڭ ىشىندە 125 دارىگەر, 194 ورتا مەديتسينا قىزمەتكەرى بار. جوعارى بىلىكتى, بەيىندى ماماندار جەتكىلىكتى. ءبىردى-ەكىلى سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلار بويىنشا وزگە مەديتسينا مەكەمەلەرىمەن كەلىسىمشارت جاسالعان. ياعني ول مەكەمەگە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ ءمامس, تمككك اياسىندا كورسەتىلگەن قىزمەت بويىنشا كەلىسىمشارت نەگىزىندە قىزمەت اقىسى تولەنىپ وتىرادى. دارىگەرلەر كۇز مەزگىلىندە جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ تارالۋىمەن پاتسيەنتتەردىڭ ادەتتەگىدەن كوبىرەك كەلە باستاعانىن ايتادى. بۇل دا بولسا كەزەكتىڭ كوبەيۋىنە اسەر ەتىپ وتىرعان كورىنەدى.
– ەمحانادا كەزەكتىڭ كوبەيۋىنە ءبىر ەمەس, بىرنەشە جاعداي اسەر ەتەدى. تەك تسيفرلاندىرۋ ارقىلى كەزەكتى رەتتەيمىز دەسەك, قاتەلەسەمىز. مەديتسينالىق ۇيىمدا مامان تاپشى بولۋى مۇمكىن. كۇزدە جۇقپالى اۋرۋلار ءورشىپ, كەزەك ەسەلەپ كوبەيەدى. سودان سوڭ, كەيبىر پاتسيەنتتى 15 مينۋتتىڭ ىشىندە قاراۋ ءىس جۇزىندە مۇمكىن ەمەس. ويتكەنى ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – ءاربىر پاتسيەنتكە ساپالى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ. تسيفرلىق جۇيە ەنگىزىلگەلى ەلەكتروندى كەزەككە ءبىز مۇلدە ارالاسا المايمىز. كەيدە دارىگەرگە جازىلعان ۋاقىتتا كەلمەيتىن پاتسيەنتتەر بولادى. وكىنىشكە قاراي, وسىنداي پاتسيەنتتەر ەمحاناعا جازىلا الماي جۇرگەن وزگە پاتسيەنتتەردىڭ ورنىن باسىپ قالادى. ەگەر پاتسيەنت ەمحاناعا كەلمەيتىن بولىپ, جازباسىن الىپ تاستاسا, ونىڭ ورنىنا وزگە پاتسيەنت سول ۋاقىتقا جازىلار ەدى. مىسالى, وسى ماسەلەنى تسيفرلاندىرۋ شەشە المايدى. ءار ادام دارىگەردىڭ جۇمىسىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراسا, جەتكىلىكتى. ءيا, قازىر مەديتسينادا اقپاراتتىق جۇيەلەر كوپ. ەندى سول جۇيەلەردى بىرىكتىرىپ, ينتەگراتسيالاۋ جونىندەگى جۇمىستار ءجۇرىپ جاتىر. ول ماسەلە مينيسترلىك دەڭگەيىندە شەشىمىن تاپسا, ءبىز دە سول بازاعا ءوتىپ, بەيىمدەلەمىز. ال مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن ىلگەرىلەتۋگە كومەكتەسەتىن جەكەلەگەن ماسەلەلەردى كۇندەلىكتى رەتتەۋگە تىرىسىپ جاتىرمىز, – دەيدى ر.ايتباەۆ.
ەمحانا باسشىلىعى دارىگەرلەردىڭ جۇكتەمەسىن ازايتۋعا دا باسا ءمان بەرىپ وتىر. سونىڭ ءبىرىن ايتساق, قازىر ورتا بۋىن مەديتسينا ماماندارى جوعارى ءبىلىم الىپ جاتىر. ەندى ولارعا دا پاتسيەنتپەن جەكە كونسۋلتاتسيا جۇرگىزۋگە رۇقسات بەرىلەدى. وسىلايشا, ورتا بۋىن مەديتسينا ماماندارىنىڭ قۇزىرەتى كەڭەيىپ, دارىگەرلەردىڭ جۇكتەمەسى ازايادى. ارينە, جوعارى ءبىلىم العان ورتا بۋىن ماماننىڭ جالاقىسى وزگە ورتا بۋىن مەديتسينا مامانىنان جوعارىراق بولادى. مۇنىڭ بارلىعى زاڭمەن رەتتەلىپ قويعان. وسىعان قوسا, ەمحانادا مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا پاتسيەنتتەرمەن قارىم-قاتىناس ەتيكاسى جونىندە تۇراقتى ترەنينگ ءوتىپ تۇرادى. دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, ەمحانانى ءتيىستى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيدى.