ورال قالاسىنداعى «اتامەكەن» ونەر ورداسىندا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, ءانشى-كومپوزيتور ەسكەندىر حاسانعاليەۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «اسىل ارمان» مۋزىكالىق قويىلىمى ساحنالاندى.
وسىدان ءۇش جىل بۇرىن دۇنيەدەن وتكەن ايگىلى ءانشى-كومپوزيتوردى ەسكە الۋعا ارنالعان «اسىل ارمان» اتتى العاشقى ۇلكەن ءىس-شارا تۇلعانىڭ تۋعان جەرىندە, «اتامەكەن» اتتى سارايدا وتكەنى ەرەكشە اسەرلى بولدى. قويىلىمنىڭ اۆتورى – حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, بەلگىلى دراماتۋرگ-جازۋشى ءمادينا وماروۆا بولسا, قويۋشى رەجيسسەرى – گرۋزيا مەملەكەتىندە وتكەن ن.دۋمبادزە اتىنداعى حالىقارالىق تەاترلار فەستيۆالىنىڭ «ۇزدىك رەجيسسەرى» اتانعان گاۋحار اداي ەدى. ال سپەكتاكلدىڭ قويۋشى سۋرەتشىسى جانە ارتىستەردىڭ كيىمىن جوبالاعان – مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى گۇلدانا الينا بولدى. ارقايسىسى ءوز سالاسىندا تانىمال ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ شىعارماشىلىق وداعىنان تۋعان قويىلىم كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىقتى.
ەسكەندىر حاسانعاليەۆتىڭ بالا كەزىنەن باستالىپ, ونەر جولىندا الماتىعا اتتانۋى, العاشقى شىعارماشىلىق ىزدەنىستەر, ماحاببات اۋەندەرى, ۇلتشىل-پاتريوتتىق كوزقاراسى قالىپتاسقان ءومىر بەلەستەرى ساحنادا شىنايى سۋرەتتەلدى. كومپوزيتوردىڭ ءوز شىعارمالارىنان قۇرىلعان كوركەم اۋەن, ويىنى جاراسقان ارتىستەر ۇجىمى, ادەمى بيگە تولى ساحنالىق قيمىل-قوزعالىس, بىرنەشە دەڭگەيلى دەكوراتسيا, قىزىل-جاسىل ساحنا شامدارى, جاندى داۋىستاعى اندەر مەن وركەستردىڭ ء«تىرى» ويىنى – ءبارى قوسىلىپ, كەرەمەت ونەر تۋىندىسىنا اينالعانىن كوردىك.
– بۇل قويىلىمنىڭ وسىنداي دارەجەدە وتەتىنىنە مەنىڭ ەش كۇمانىم بولعان جوق. رەجيسسەر گاۋھاردىڭ جۇمىستارىن, اياق الىسىن بۇرىننان بىلەمىن. قويىلىم ءساتتى وتەتىنىنە سەنگەن ەدىم, سەنىمىم اقتالدى. وركەستردىڭ سۇيەمەلدەۋى قويىلىم دارەجەسىن بيىك دەڭگەيدە كورسەتتى. كەي تۇستارىندا كوزىمىزگە جاس كەلدى, – دەپ ءوز پىكىرىمەن ءبولىستى پرەمەرادان كەيىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى نازگۇل قارابالينا.
«اتامەكەن» ونەر ورداسىنىڭ ديرەكتورى باۋىرجان حاليوللانىڭ ايتۋىنشا, وسى قويىلىمدى بەس ونەر ۇجىمى بىرىگىپ, 100-دەن اسا ءارتىس ساحنالاپ شىققان. ارينە, نەگىزگى سالماق «اتامەكەن» جاستار مۋزىكالىق تەاترىنا ءتۇستى.
– قويىلىمنىڭ باس كەيىپكەرى – ايگىلى ءانشi, كومپوزيتور, حالىق ءارتىسى, ەسكەندىر حاسانعاليەۆ اعامىزدىڭ ءرولىن قۇرالبەك قاتشاەۆ سومداپ شىقتى. ول قۇرمانعازى اتىنداعى ورال ساز كوللەدجىن رەجيسسۋرا ماماندىعى بويىنشا ءبىتىرىپ, 2015 جىلدان حاديشا بوكەەۆا اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ اكتەرى بولىپ قىزمەت ەتىپ كەلدى. ەندى, مىنە, «اتامەكەن» جاستار مۋزىكالىق تەاترىندا ونەر كورسەتۋدە. بۇعان دەيىن «جۋسان» پسيحولوگيالىق دراماسىندا جادىگەر, «كەلىسىمشارت بويىنشا قالىڭدىق» كومەدياسىندا ارساماگ ءرولىن تاماشا ويناعان قۇرالبەك بۇگىن ەسكەندىر اعامىزدىڭ بەينەسىن جاقسى سومداپ شىقتى. اكتەردىڭ ەڭبەكقورلىعى, ىزدەنىمپازدىعى كورىندى, – دەيدى رەجيسسەر سامال ءابۋوۆ.
قويىلىمدا ەسكەندىردىڭ اناسى باقيانىڭ بەينەسىن اكتريسا حورلان شامەلەۆا, كورشى ايەلدى ەلميرا ماقاشەۆا, مانسۇردىڭ ءرولىن رايىمبەك ەرمەك, داريكو بەينەسىن گۇلفاريزات نۇرسەيتوۆا كەيىپتەدى.
پرەمەراعا ە.حاسانعاليەۆتىڭ اسىل جارى داريكو سوپىجانقىزى, بالاسى ءبىرجان حاسانعاليەۆ, نەمەرەسى زەرە جانە مادەنيەت مايتالماندارى مەن تانىمال تەاتر سىنشىلارى – ءاليا بوپەجانوۆا, باقىت نۇرپەيىس, انار ەركەباي, نازگۇل قارابالينا, قويىلىم اۆتورى ءمادينا ومار جانە باسقالارى قۇرمەتتى قوناق رەتىندە ارنايى شاقىرىلعان ەكەن. قويىلىم سوڭىنان كەيىن ولاردىڭ بارلىعى دا پرەمەراعا جوعارى باعا بەردى.
– ورال شاھارىندا ونەرگە, رۋحانياتقا دەگەن قۇرمەت ەرەكشە. كوپشىلىك كورەرمەنگە جول تارتقان «اسىل ارمان» مۋزىكالىق قويىلىمىنىڭ پرەمەراسىن تاريحي سپەكتاكل دەپ اۋىز تولتىرىپ ايتۋعا بولادى. «اتامەكەن» جاستار مۋزىكالىق تەاترىنىڭ بولاشاعى جارقىن دەپ سانايمىن. كەيىنگى جىلدارى ەلىمىز بويىنشا جەر-جەردە جاستار تەاترى اشىلىپ جاتىر. دەگەنمەن ونىڭ بارلىعىن ەل بىلە بەرمەيدى. ال «اتامەكەن» سەكىلدى جوعارى دەڭگەيدە جۇمىس ىستەپ جاتقان جاس تەاتردى ءبىرىنشى رەت كورىپ تۇرمىن. جالپى, «اتامەكەن» جاستار مۋزىكالىق تەاترىنا وتە تالانتتى جاستار جينالعان ەكەن. زامانىمىزدىڭ زاڭعار جازۋشىسى شەرحان مۇرتازا ءوز سوزىندە: «تەاتر كوبەيسە, تۇرمە ازايار ەدى» دەگەن بولاتىن. شىندىعىندا قاي داۋىردە بولماسىن, مادەنيەت پەن ونەردىڭ ۇلت رۋحانياتىنان الار ورنى ەرەكشە. وسىنداي ۇلكەن ميسسيانى ارقالاعان تەاتر ۇجىمىنا تولايىم تابىس تىلەيمىن, – دەدى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسىنىڭ حاتشىسى ءاليا بوپەجانوۆا.
ساحناعا «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, ءانشى-كومپوزيتور ءبىرجان حاسانعاليەۆ شىعىپ, «اتامەكەن» ونەر ورداسىنىڭ باسشىلىعىنا, قويىلىمنىڭ قويۋشى-رەجيسسەرى مەن تەاتر ونەرپازدارىنا جانە ەسكەندىرىن ساعىنعان ەل-جۇرتقا اقجارما العىسىن ايتتى. سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆانىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن «اتامەكەن» جاستار مۋزىكالىق تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ءارى قويۋشى رەجيسسەرى گاۋحار ادايعا تابىس ەتتى.
– سەكسەن مينۋت بويى ءبىز ساحناعا تەلمىرىپ, ەسكەندىر اعانىڭ تۋعان جەرى قاراتوبەدەن ارمان قۋىپ الاتاۋدىڭ باۋرايىنا بارعان ءومىرىن, اسىل ارمان جولىنداعى تاعدىرىن كورىپ, رۋحاني تازارعانداي بولدىق. ساحنادا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ءتول پەرزەنتتەرى, ورىمدەي جاستار. وسىعان قاراپ-اق ەسكەندىر اعامىزدىڭ ونەرى مەن رۋحى ەشقاشان كونەرمەيتىنىن, ماڭگى جاساي بەرەتىنىن تۇسىندىك. قازاق بار كەزدە – ونەر ولمەيدى, قازاق بار كەزدە ەسكەندىر حاسانعاليەۆتىڭ ەسىمى ۇمىتىلمايدى! – دەدى باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان نارىمبەتوۆ.
پرەمەرا سوڭىندا قويىلىمنىڭ قويۋشى رەجيسسەرى گاۋحار ادايعا, قويۋشى سۋرەتشى جانە كيىم سۋرەتشىسى گۇلدانا الينا مەن «اتامەكەن» جاستار مۋزىكالىق تەاترىنىڭ باس سۋرەتشىسى مۇرات مامبەتوۆكە وبلىس اكىمىنىڭ العىس حاتى تابىس ەتىلدى. ەسكەندىر حاسانعاليەۆتىڭ وتباسىنا اق جايىق جۇرتشىلىعى اتىنان سىي-سياپات تابىس ەتىلىپ, قۇرمەت كورسەتىلدى.
«ەسكەندىر اعا اسىل ارمانى ورىندالعان ادام دەپ ەسەپتەيمىن. ول كىسىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى قويىلىمدى قويعانىما قۋانىشتىمىن. شىنىمدى ايتسام, ءوزىم دە وسىنداي ۇلكەن ساحنانى ارمانداپ جۇرگەن ەدىم. بۇل شىعارما مەنىڭ ارمانىممەن ۇندەس كەلدى. جانە مەن عانا ەمەس, ءبىزدىڭ جاستار تەاترىنا الىنعان جاس ونەرپازداردىڭ دا ارمانى ەكەن. باعاسىن حالىق بەرەر, – دەدى گاۋھار اداي.
باتىس قازاقستان وبلىسى