جەتىسۋدىڭ تابيعاتى كوركەم دەگەنىمىزبەن, سول قۇدايدىڭ بەرگەن قازىناسىن قادىرلەيتىندەردىڭ قاتارى سيرەپ بارادى. ءارتۇرلى اپاتتاردان, قوقىس قالدىقتارىنان, ءورت سالدارىنان قورشاعان ورتاعا زيان كەلۋدە. وڭىرگە جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ وڭىردەگى قالدىقتى قايتا وڭدەۋ جۇمىستارىنىڭ تومەندىگىن جەتكىزدى.
مينيستر كەندى شاھار تەكەلى قالاسىندا وبلىس تۇرعىندارىمەن, كوممەرتسيالىق ەمەس جانە قوعامدىق ۇيىمدارمەن ەكولوگيانى ساقتاۋ, اتموسفەرالىق اۋا ساپاسى, ورمان جانە بالىق شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا كەزدەسۋ وتكىزدى.
جالپى العاندا, جەتىسۋ وبلىسىنداعى ەكولوگيالىق جاعداي تۇراقتى. دەگەنمەن وڭىردە لاستاۋشى زاتتار شىعارىندىلارىنىڭ ناقتى كولەمى 10,8 مىڭ توننانى قۇرايدى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 10,1 مىڭ تونناعا, 6,4 پايىزعا تومەن. ايتسە دە ماماندار بۇل باعىتتا ءالى دە جۇمىس ىستەۋ كەرەك ەكەنىن ايتۋدا. سەبەبى زياندى زاتتاردىڭ كولەمى مولشەردەن ەداۋىر ارتىق. قازىر الماتى وبلىسى بويىنشا جول كارتاسى شەڭبەرىندە 8 ءىس-شارانىڭ 6-ۋى جەتىسۋ وبلىسىنا تيەسىلى. سوندىقتان تابيعاتتى زياندى زاتتاردان تازارتۋ جۇمىستارى جالعاسا بەرەدى.
«ماسەلەن, بىلتىر تالدىقورعان قالاسىنىڭ, كوكسۋ جانە ەسكەلدى اۋداندارىنىڭ 6 قازاندىعى گازعا اۋىستىرىلدى. ودان بولەك ەسكەلدى اۋدانىنىڭ كارىز جەلىلەرى مەن تازارتۋ قۇرىلىستارى رەكونسترۋكتسيالاندى. سونىمەن قاتار تالدىقورعان قالاسىنىڭ LED-ەكراندارىندا اتموسفەرالىق اۋانىڭ ساپاسى تۋرالى قازگيدرومەت اقپاراتى ورنالاستىرىلۋدا. بۇل ءوز كەزەگىندە تۇرعىنداردى ساقتاندىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى», دەدى ە.نىسانباەۆ.
قالدىقتاردى باسقارۋ سالاسىندا نەگىزگى پروبلەمالار – قالدىقتاردى باسقارۋدىڭ ءالسىز دامىعان ينفراقۇرىلىمى, قتق پوليگوندارىنىڭ نورمالارعا سايكەس كەلمەۋى, رۇقسات ەتىلمەگەن پوليگونداردىڭ ەداۋىر سانى جانە ورىمدەردىڭ جوعارى توزۋى نەمەسە ولاردىڭ بولماۋى سياقتى ماسەلەلەر. ولاي دەيتىن سەبەبىمىز, بيىلعى 6 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قتق قايتا وڭدەۋ جانە جويۋ جۇمىستارى 8,2 پايىزدى عانا قۇرايدى. بۇل – وتە تومەن كورسەتكىش. ال بۇل رەتتە ورتاشا رەسپۋبليكالىق دەڭگەي 27 پايىز مولشەرىندە.
قاراڭىز, كوسمومونيتورينگ اياسىندا بيىل وڭىردە 150 قوقىس ورنى انىقتالعان. بۇگىندە ونىڭ 72 پايىزى جويىلعان, ياعني 109 بىرلىگى. سونىمەن قاتار بىرقاتار قالا جانە اۋدان اكىمدەرى پوليگونداردى جويماعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان.
كوپكە ايان, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
«كومىرسۋتەكتى بەيتاراپتىققا جەتۋدە ورمان القاپتارىن كوبەيتۋ ماڭىزدى ءرول وينايدى. قازاقستان ورمان القابى از مەملەكەتكە جاتادى. ورمان قورىنىڭ كولەمى 30 ملن گەكتاردى نەمەسە اۋماقتىڭ 11 پايىزىن قۇرايدى. بيىل ەلدى جاسىل جەلەكتەندىرۋدە اۋقىمدى جوبا باستالدى», دەگەن ەدى ەل پرەزيدەنتى. وسى رەتتە ەلىمىزدىڭ ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىندا پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن 2 ملرد اعاش وتىرعىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. بيىل سوعان ساي جەتىسۋ وبلىسىندا 7,03 ملن دانا كوشەت بوي كوتەرمەك. جىل باسىنان بەرى 120 گەكتار جەرگە 370 مىڭ دانا اعاش وتىرعىزىلسا, وسى كۇزدە 3 مىڭ گەكتار جەرگە 6,66 ملن دانا اعاش وتىرعىزىلماق. بۇل باستاما جاسىل القاپتى ءوڭىردىڭ تابيعاتىن كوركەيتىپ, تۋريزم سالاسىن ودان ءارى دامىتۋعا جول اشادى.
بۇگىندە وڭىردە بالىق شارۋاشىلىعىندا كەدەرگىلەر كوپ. كول جاعالاعان جۇرت مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورمەي, ءىستىڭ وڭباسىن ايتادى. سوعان وراي وڭىردە بالىق سالاسىن دامىتۋعا قاتىستى بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعدارلاماسى قولعا الىنباق. سوعان سايكەس 2030 جىلعا دەيىن جەتىسۋ وبلىسى بويىنشا بالىق ءوسىرۋ كولەمىن 800 توننادان 5,4 مىڭ تونناعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جالپى, كەزدەسۋ سۇراق-جاۋاپ فورماتىندا ءوتتى. ال ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلاردان كەلىپ تۇسكەن ۇسىنىستار پروبلەمالىق ماسەلەلەردى شەشۋ جونىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارىنا ەنگىزىلەتىن بولادى.
سونداي-اق مينيستر بريفينگ بارىسىندا جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرىپ, اتقارىپ جاتقان شارۋالاردى ورتاعا سالدى.
جەتىسۋ وبلىسى