شاعىن بيزنەسكە – ۇلكەن قولداۋ

پارتيا ليدەرى ازات پەرۋاشەۆ, پارتيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى قازىبەك يسا مەن بەرىك دۇيسەنبينوۆ, پارتيانىڭ جەرگىلىكتى فيليالىنىڭ جەتەكشىسى ەرمەك ءابىلدين باستاعان «اق جولدىڭ» ۇگىت-ناسيحات توبى قاراعاندى وبلىسىنداعى كاسىپكەرلەرمەن جانە وبلىس جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى.

– قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەرەكشەلىگى – ءىرى بيزنەستەن بولەك, مۇندا شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ قارقىندى دامۋى ەرەكشە كوزگە تۇسەدى. وكىنىشكە قاراي, وسى ۋاقىتقا دەيىن مۇندا جۇمىس ىستەپ جاتقان ءىرى شەتەلدىك جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردىڭ مۇددەسىن ەسكەرمەي كەلدى. ودان بولەك, اتقارعان جۇمىس پەن جەتكىزىلگەن ءونىمنىڭ اقىسى ولارعا جىلداپ تولەنبەي كەلدى. ءبىز بۇل ماسەلەنى ءماجىلىس مىنبەرىنەن دەپۋتاتتىق ساۋالدارىمىزدا بىرنەشە رەت كوتەردىك. مۇنداي تۇيتكىلدى ماسەلەلەر تۋرالى شاعىمدار «اق جولعا» تەمىرتاۋداعى بيزنەس وكىلدەرىنەن كەلىپ ءتۇستى. بىلتىر مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان كونستيتۋتسيا رەفورماسىنىڭ اياسىندا «جەر جانە جەر قويناۋى حالىققا تيەسىلى» دەگەن باستى نورمانىڭ ەنگىزىلۋى ماڭىزدى نوۆەللا دەپ سانايمىز, دەدى ازات پەرۋاشەۆ.

كەزدەسۋلەردە «اق جول» پارتياسىنىڭ ۇگىت-ناسيحات توبى جينالعانداردى پارتيانىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىمەن تانىستىردى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋعا قاتىستى تارماقتار كاسىپكەرلەر تاراپىنان ۇلكەن قولداۋعا يە بولدى. مىسالى, سالىق ورگاندارىنىڭ شەشىمىمەن مامىلەلەردى جارامسىز دەپ تانۋعا تىيىم سالۋ, شاعىن بيزنەستىڭ سالىق ەسەپتىلىگىن پاتەنتپەن اۋىستىرۋ, تاۋارلارعا ىلەسپە جۇكقۇجات جانە تاۋارلاردى تاڭبالاۋدان باس تارتۋ سەكىلدى ماسەلەلەر تالقىلاندى.

جيىن بارىسىندا ءسوز العان جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر ەركىن ەكونوميكاعا جانە ادال باسەكەلەستىك جولىنا كوشۋ, مونوپولياعا جول بەرمەۋ, مەملەكەتتىڭ بيزنەسكە ارالاسۋىن شەكتەۋ قاجەتتىگى تۋرالى ايتتى. جيىرماعا جۋىق تەمىرتاۋلىق كاسىپورىن «ارسەلور ميتتالدىڭ» جەرگىلىكتى تاۋار جەتكىزۋشىلەرگە قىسىم جاساۋى, ولاردىڭ زاڭدى قۇقىقتارىن بۇزۋى, ورىندالعان كەلىسىمشارتتار بويىنشا تولەمدەردى كوپ ايعا كەشىكتىرۋى جانە تاعى باسقا پروبلەمالاردى مالىمدەدى.