ۇلىلاردى ۇلىقتادى

ۇلى سۋرەتكەردىڭ ەسىمىن يەلەنگەن ءبىز­دىڭ ۋنيۆەرسيتەت مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ايتۋلى مەرەيتويىنا بايلانىستى بىرقا­­تار ءىس-شا­رانى قولعا الىپ, جۇزەگە اسىر­دى. اسا كورنەكتى جازۋشىنىڭ كوزى تىرىسىن­دە وڭتۇستىك ولكەسىنە دەگەن ىقىلاسى ايرىقشا بولعان. ونىڭ سەبەبى دە بار. تۇعىرلى تۇلعانىڭ سەمەي جەرىندە كىن­دىك قانى تامىپ, سۋرەتكەر, قايراتكەر بو­لىپ قالىپتاسقانىمەن, وڭتۇستىك ول­كەسى دە كوركەمسوز زەرگەرى­نە بوتەن ەمەس, وسى وڭىر­دە قالامگەر­دىڭ اتا-باباسى ءومىر ءسۇرىپ, اسىل دىنىمىزگە قىزمەت ەتتى. ءبىر جاعىنان, ءبىز مۇحتار اۋە­زوۆتىڭ وڭ­تۇستىك ايماعىنا قاتىس­تى دەرەكتەردى قازىرگى شىمكەنت, تۇركىستان توڭىرەگىمەن عانا شەك­تەمەيمىز. وڭتۇستىك دەگەندە ويى­مىزعا تاشكەنت شاھارى دا تۇسەدى. تاشكەنت – كەڭەس ءداۋىرىنىڭ باسىندا بۇكىل تۇركى جۇرتىنىڭ ورداسى سانالدى. سول قالادا مۇحتار اۋەزوۆتىڭ دە ونەگەلى ءىزى قالدى. شىن­دىعىن ايتقاندا, تاشكەنت – جازۋشى شىعارماشىلىعى­نىڭ ءالى تولىق زەرتتەلمەگەن قۇپيا­سى مول كەزەڭى. وسى تاقىرىپقا بايلانىستى «مۇحتارتانۋ» زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ عالىمدارى «م.اۋەزوۆتىڭ وڭتۇستىككە ساپارى» اتتى عىلىمي باسىلىمدى جا­رىققا شىعاردى. سونىمەن قوسا بيىلعى ماۋسىم ايىندا ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى م. اۋەزوۆتىڭ تۋعان جەرى اباي وبلىسىنا تانىمدىق ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرىپ, ولار 9 كۇننىڭ ىشىندە 5 وبلىس, 10 ەلدى مەكەن, 30-دان اسا تاريحي-مادەني نىساندى ارالاپ, 4000-نان استام شاقىرىم جول ءجۇردى.

مىنە, وسىنداي زاڭعار جازۋ­شىعا ارنالعان مەرەيتويلىق ءىس-شارالار لەگى ءالى تولاستاعان جوق, سونىڭ جالعاسى وپەرا ءانشىسى كەنجەعالي مىرجىقبايدىڭ ۇلى­لاردى ۇلىقتاعان كونتسەرتىنە ۇلاس­تى. استانادان ات ارىتىپ كەلگەن كۇمىس كومەي ءانشى تۇلعالار ومى­رىنەن اسەرلى اڭگىمە ءوربىتىپ, ونى اسەم سازىمەن تەربەپ وتىردى. كوڭىلدى سەرگىتكەن كەش بارىسىن­دا حاكىم اباي اتامىزدىڭ «كوزىمنىڭ قاراسى», «جەلسىز تۇندە جارىق اي», «سەگىز اياق», «قازاعىم, قاي­ران جۇرتىم», «قان سوناردا», «ەسىڭ­دە بار ما جاس كۇنىڭ» اتتى ان­دەرى مەن مۇحتار اۋەزوۆ ليبەرەتتوسىنا جازىلعان «اباي» وپەراسىنان اريالار ورىنداسا, ا.س.پۋشكين شىعارماشىلىعىنان اتاقتى اقىن­نىڭ «نە پوي, كراساۆيتسا, پري منە..», «ۆ كروۆي گوريت وگون جەلانيا», «پودەزجايا پود يجورى...», «يا ۆاس ليۋبليۋ» جانە ت.ب. جاندى تەبىرەنتكەن رومانستارىن شىرقادى. سونداي-اق دي كاپۋانىڭ «و سولە ميو», ۆ.چيارانىڭ «گوردايا پرەلەست وسانكي», ا.ۆارلاموۆتىڭ «ۆدول پو ۋليتسە مەتەليتسا مەتيوت» تۋىندىلارىمەن بىرگە ەستاي­دىڭ «قۇس­ني-قورلان», ش.قالداياقوۆ­تىڭ «كەشىكپەي كەلەم دەپ ەڭ», ء«انىم سەن ەدىڭ», ءا.بەيسەۋوۆتىڭ «سىر­لاسۋ ءۆالسى» سەكىلدى جۇرت ءسۇيىپ تىڭدايتىن اندەردى ورىنداپ, تىڭداۋشىلارىن ءتانتى ەتتى. سو­نىمەن قاتار ورەلى ونەر يەسى جي­نالعان قاۋىمعا اباي قۇنان­باي ۇلى مەن مۇحتار اۋەزوۆ ومى­رىنەن تاريحي دەرەككە تولى قۇن­دى ەستەلىكتەردى سويلەتتى. جەكە شىعارماشىلىعىنا دا توقتالىپ, يليا جاقانوۆ, مىرزاتاي جول­داس­بەكوۆ, مۇحتار شاحانوۆ, ءحان­بي­بى ەسەنقاراقىزى سەكىلدى تانى­مال تۇلعا­لار­مەن ونەر جولىنداعى بايلانىسى تۋ­رالى بايىپتى اڭگى­مە ءوربىتتى. بەلگىلى اقىن ءحان­بيبى ەسەنقاراقىزىنىڭ سوزىنە جا­­زىلعان «نۇريكامال» ءانىنىڭ تا­ريحىنان سىر شەر­تىپ, ول تۋىن­دىنىڭ العاشقى ورىن­داۋ­شىسى ءوزى ەكەنىن ءسوز اراسىندا ايتىپ ءوتتى.

مازمۇندى ءىس-شارا اياسىندا كاسىبي ءانشى اتالعان جوعارى وقۋ ور­نىنىڭ وقى­تۋشىلارى مەن ستۋ­دەنت­تەرىنە شە­بەر­لىك سابا­عىن وتكىزىپ, جاس ونەر­پاز­دار­عا كلاس­سيكالىق شىعارمالاردى ورىنداۋ ەرەك­شەلىگى مەن داۋىس تەحنيكاسىن ساقتاۋ تۋرالى ءدارىس وقىدى. سونداي-اق «مۇح­تارتانۋ» زەرتتەۋ ورتالىعىندا جۇمىس ىستەيتىن عالىمداردىڭ ەڭبەك­تەرى­مەن تانىستى.

مادەني شارا سوڭىندا م.اۋە­زوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاق­ستان ۋني­ۆەر­سيتەتىندەگى عى­لىمي كەڭەستىڭ شەشى­مىمەن كەنجە­عا­لي مىرجىقبايعا اتالعان وقۋ ورنى­نىڭ «قۇرمەتتى پروفەسسورى» ديپ­لومى تابىس ەتىلدى.

داريا قوجامجاروۆا,

م.و.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, اكادەميك