ەلىمىزدەگى ادۆوكاتۋرا ينستيتۋتىن جەتىلدىرۋ ماسەلەسى جايلى از ايتىلعان جوق. كوپشىلىك ادۆوكاتتاردىڭ جۇمىسىنا كوڭىلى تولمايتىنىن, سالادا بىلىكتى مامانداردىڭ از ەكەنىن العا تارتادى. ادۆوكاتتار القاسى مۇشەلەرى قۇقىقتىق جاعىنان دا, الەۋمەتتىك جاعىنان دا قولداۋعا ءزارۋ ەكەنىن ايتادى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جولداۋىندا: «ازاماتتار قۇقىقتارىن قورعاي وتىرىپ, ادۆوكاتتار قۇقىقتارىن دا ۇمىتپاۋ كەرەك. ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت, سونداي-اق ادۆوكاتتار جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن زاڭسىز ءىس-قيمىلدارعا جول بەرىلمەۋگە ءتيىس», دەگەن بولاتىن. بۇل رەتتە, پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا ەلىمىزدەگى ادۆوكاتۋرا ينستيتۋتىنىڭ قۇقىق قورعاۋ الەۋەتىن دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
رەسپۋبليكالىق ادۆوكاتتار القاسىنىڭ توراعاسى ايدىن بيكەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, 2022-2025 جىلدارعا ارنالعان ادۆوكاتۋرا جۇيەسىن دامىتۋدىڭ تۇجىرىمداماسى قولعا الىنعان. ماڭىزدى قۇجات «جاڭا قازاقستان – جاڭا ادۆوكاتۋرا», دەپ اتالادى.
– تۇجىرىمدامادا سالاداعى ماسەلەلەر ايتىلىپ قانا قويماي, شەشۋ جولدارى ۇسىنىلعان. ماسەلەن, ناقتى دالەلدەمەلەردى الۋ ءۇشىن قۇپيا دەپ تانىلعان اقپاراتتارعا قولجەتىمدىلىك, ادۆوكاتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى, جالاقى جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ماسەلەلەرى سياقتى ۇسىنىستار كورسەتىلگەن. سونداي-اق قورعالۋشىمەن كەزدەسۋ ۋاقىتىن شەكتەمەي, كەز كەلگەن ۋاقىتتا جۇزدەسۋ, ادۆوكاتتىڭ كابينەتىندەگى, قالا بەردى كەزدەسۋ بولمەسىندەگى, تەرگەۋ يزولياتورىنداعى بەينەكامەرالاردى الىپ تاستاۋ, قىلمىستىق اتقارۋ جۇيەسى مەكەمەلەرىندە قۇجاتتاردى تەكسەرمەۋ ماسەلەلەرىنە باسا ءمان بەرىلدى. بۇل – ادۆوكات قۇپيالارىن ساقتاۋ قاعيداسىنا قارسى. ادۆوكاتتارعا قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى ورگانداردىڭ عيماراتىنا كەز كەلگەن ۋاقىتتا كىرىپ-شىعىپ, نوۋتبۋك, ۇيالى تەلەفون كىرگىزۋىنە رۇقسات بەرىلسە دەگەن ۇسىنىس تا بار.
تاعى ءبىر ماسەلە – ادۆوكاتتار مەملەكەتتىك ماڭىزى بار قۇجاتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن رۇقسات قاعازىن الۋ كەرەك. بۇل ۇدەرىس ۇزاققا سوزىلىپ, ءبىر ايعا جالعاساتىنى وكىنىشتى. ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن ازاماتى ادۆوكاتتىڭ قىزمەتىنە جۇگىنۋگە قۇقىلى ەكەنىن ەسكەرسەك, رۇقسات قاعازى دايىن بولعانشا ايىپتالۋشى دا يزولياتوردا كۇتۋگە ءماجبۇر بولادى. كورشى رەسەيدە ادۆوكاتتار بۇلاي ساندالىپ جۇرمەيدى. قۇپيانى جاريالاماۋ جونىندە قولحات جازىپ, سول كۇنى-اق قاجەتتى ماتەريالدارعا قول جەتكىزەدى. وسى ايتىلعان ماسەلەلەردى شەشۋگە پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى قولۇشىن سوزسا دەگەن تىلەگىمىز بار. تەڭدىك پەن باسەكەلەستىك قاعيداتىن ساقتاۋ ءۇشىن كونستيتۋتسياعا پروكۋراتۋرامەن ۇقساستىعى بويىنشا ادۆوكاتۋرا مارتەبەسى بەكىتىلەتىن جەكە باپتى ەنگىزۋگە بولادى دەپ سانايمىز, دەدى ايدىن بيكەباەۆ.
جالاقى ماسەلەسى جونىندە اڭگىمە بولەك. جيىندا ەلىمىزدە مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىندە ادۆوكاتتاردىڭ ەڭبەكاقىسى عانا مينۋتپەن ەسەپتەلەتىنى ايتىلدى. ءتىپتى, قاراجاتتى الۋ ءۇشىن تەرگەۋشىنىڭ قولى كەرەك ەكەن. مۇنداي تاۋەلدىلىك بار جەردە, ياعني «قارسىلاسى» جالاقىنى تاعايىندايتىن بولسا, ادۆوكاتتاردىڭ جۇمىس ساپاسى جايلى اڭگىمە قوزعاۋدىڭ ءوزى ارتىق. بۇگىندە ءار ادۆوكات اي سايىن ءار ءىس ءۇشىن ورتاشا ەسەپپەن 10-20 مىڭ تەڭگە الادى ەكەن. مەملەكەتپەن كەپىلدەندىرىلگەن زاڭ كومەگى شەڭبەرىندە جەكە تەرگەۋ ارەكەتتەرى ءۇشىن نەبارى 200-300 تەڭگە عانا تولەنەتىن كورىنەدى. «ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ ساپالى جۇرگىزىلۋى ءۇشىن ادۆوكات ءار ءىس ءۇشىن كەم دەگەندە 150 مىڭ تەڭگە الۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز. سالانى قارجىلاندىرۋ كولەمىن ۇلعايتۋ قاجەت», دەدى ا.بيكەباەۆ.
كوميسسيا وتىرىسى بارىسىندا ادىلەت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى المات ماداليەۆ قاڭتارداعى وقيعالارعا بايلانىستى توتەنشە جاعداي جاريالانعان كەزەڭدە ادۆوكاتۋرا حالىققا زاڭ كومەگىن كورسەتۋدى جۇيەلى جالعاستىرعانىن اتاپ ءوتتى. ول مەملەكەتپەن كەپىلدەندىرىلگەن زاڭ كومەگى باعدارلاماسىنا قاتىسۋشى ادۆوكاتتارعا جۇمىس ۋاقىتىنان تىس بارلىق ءىس جۇرگىزۋ ارەكەتتەرىندە جوعارى مولشەرلەمە بويىنشا ەڭبەكاقى تولەۋ ماسەلەسى شەشىلگەنىن جانە ساعاتتىق مولشەرلەمەنىڭ ۋاقىتىن ۇلعايتۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتقانىن ايتتى.
كوميسسيا وتىرىسىندا قارالعان ماسەلەلەردىڭ نەگىزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىنە ۇسىنىمدىق شەشىمدەر ازىرلەنبەك.