قاۋىپسىز جاعاجاي – سەمەيلىك باپكەردىڭ تارتۋى

بالا ولىمىنە بەيجاي قاراي المادى

مۇنداي قادام جاساۋعا سپورت مامانىن جىل سايىن قايتالاناتىن وزەن-كولدەردەگى ادام ءولىمى ماجبۇرلەدى. اي­تا­لىق, قالالىق توتەنشە جاعدايلار باس­قار­ماسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا بىلتىر سەمەي وڭىرىندە 11 ادام سۋعا باتىپ, قازا تاپقان. ونىڭ ۇشەۋى بالالار. مىنە, وسىنداي قايعىلى جاعدايلاردى ەسكەرگەن گرەك-ريم كۇرەسىنىڭ جاتتىقتىرۋشىسى «مۇلدەم توزبەۋشىلىك» قاعيداتىنا ساي­كەس الدىن الۋ شارالارىنا كىرىسەدى. قور­دا­لانعان ماسەلەنى شەشۋدىڭ امالى رە­تىندە ادام ومىرىنە قاۋىپسىز جاعاجاي سالۋ تۋرالى شەشىمدى قابىلدايدى.

«بىلتىر ۋفا قالاسىندا الەم چەمپيوناتىندا جۇرگەن كەزىمدە الەۋمەتتىك جەلىدەن سەمەيدە بالانىڭ سۋعا باتىپ كەتكەنى تۋرالى حاباردى وقىپ قالدىم. ول مەنىڭ قىزىمنىڭ سىنىپتاسى ەدى. بۇل جاعداي جۇرەگىمە قاتتى باتتى. سودان وزەن-كولدەردەگى ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشىنە بايلانىستى رەسمي ستاتيستيكانى اشىپ قاراسام, سەمەي ءوڭىرىنىڭ ءبىرىنشى ورىندا تۇرعانىن بايقادىم».

بايىپپەن ەمەس, حايپپەن قاراعاندار بولدى

«الەم چەمپيوناتىنان ورالعان بويدا ەسەيىپ, ەرجەتكەن وقۋشىلارىمدى جيناپ, جاعاجاي سالۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىمدى ايتتىم. بارلىعى مۇنى قۋانا قابىلداپ, قولدايتىنىن جەتكىزدى. البەتتە, بۇل وڭاي شارۋا ەمەس. جاسىراتىنى جوق, مۇنى ەستىگەن ادام­داردىڭ كەيبىرى ماسەلەنىڭ بايى­بىنا بارماي «بۇل كوممەرتسيالىق جوبا, جاعاجاي اقىلى بولاتىن شىعار», دەپ ءتۇرلى قانقۋ سوزدەردى تاراتا باس­تادى. بىردەن ايتايىن, بۇل اقىسىز, تەگىن جاعاجاي بولادى. ەڭ باستىسى, ءبىز­دىڭ كوزدەگەنىمىز – وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ قاۋىپ­سىزدىگى», دەدى ە.امارحانوۆ.

باستاماشىل ازامات قۇرىلىس جۇمىس­تارىنا كىرىسپەس بۇرىن توتەنشە جاع­دايلار ءمينيسترىنىڭ اتىنا حات جازىپ, تەحنيكا جاعىنان قامتاماسىز ەتۋ جو­نىن­دە كومەك سۇراپتى. قۋانتارلىعى, قۇزىرلى ورگان بۇل ءوتىنىشتى جاۋاپسىز قال­دىرماعان. قازىر جاعاجاي قۇرىلىسىنا بولىنگەن اۋماقتا جۇمىس قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. توتەنشە جاعدايلار باس­قار­ماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ارنايى تەحنيكامەن وزەننىڭ ءتۇبىن تەگىستەپ, قۇم, تاس جانە باسقا دا ماتەريالداردى اكەلۋگە جاردەمدەسىپ كەلەدى.

مينيسترلىك قولداۋ كورسەتتى

«توتەنشە جاعداي مينيسترىنە بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ كەلە جاتقانىنا ريزاشىلىعىمدى جەتكىزگىم كەلەدى. مي­نيسترلىك ءوتىنىشىمىزدى جەرگە قالدىرعان جوق. قازىر رەسمي قۇجاتتار رەتتەلىپ جا­تىر. قۇجاتتار دايىن بولعان سوڭ ونى قالالىق تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىق باسقارماسىنا تاپسىرامىز. ولار وسى جەردى كۇتىپ ۇستاۋ ءۇشىن اتالعان اۋ­ماقتى بىزگە جالعا بەرەدى. قا­زىر­دىڭ وزىندە جاعاجايدىڭ قاشان دايىن بولاتىنى تۋرالى سۇراپ جاتقان ادام كوپ. بيىل جاعاجايدىڭ ءبىر جاعى پايدالانۋعا بەرىلەدى. يگەرىلىپ جاتقان جەردىڭ تۇتاستاي اۋماعى – 2,5 گەكتار. بۇل اۋماقتى تاڭداۋداعى سەبەبىمىز, مۇندا قاتتى اعىن جوق, وزەن سۋى ءمولدىر, تازا. ءساتىن سالسا, كەلەشەكتە وسى جەردەن سەرۋەن­گە ارنالعان كەمەلەرمەن (تەپلوحود) ساياحاتتايتىنداي جاعداي قاراستىرىلادى», دەدى باپكەر.

قوعامدىق كەڭىستىك ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيدى

ە.امارحانوۆ ايتقانداي, الداعى ۋاقىتتا بۇل اۋماقتا توتەنشە جاعدايلار قىزمەتكەرلەرى مەن مەديتسينا ماماندارى قاۋىپسىزدىكتى باقىلايتىن بولادى. بۇعان ءتيىستى ورىندى قاجەتتى زاتتارمەن جاراقتاۋ كوزدەلگەن. سول سەكىلدى قالالىق اكىمدىككە ارنايى باقىلاۋ كامەرالارىمەن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى ءوتىنىش تە جازىلىپتى. قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسىنا دا جاعاجايداعى ساق­تىق شارالارىن كۇشەيتۋ ءۇشىن ۇسىنىس ايتۋ جوسپارلانعان. بۇدان بولەك, بۇ­قارا­لىق سپورتتى دامىتىپ, قوعام­دىق كەڭىستىكتەردى ءتيىمدى پايدالانۋ ماق­سا­تىندا اتالعان اۋماقتا ۆولەيبول, فۋت­بول سىندى ويىن الاڭدارىن سالۋ قاراس­تىرىلىپ وتىر.

جوعارىدا ايتىلعانداي, بۇل جوبانى ىسكەرۋ اسىرۋ وڭاي بولماي تۇر. نەگە دەسەڭىز, قۇرىلىس جۇمىستارىنا جۇمىل­دىرىلعان تەحنيكانى قاجەتتى جانار­مايمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كۇنىنە كەم دەگەندە 150 مىڭداي تەڭگە جۇمسالادى. ال وسى جاعاجايدىڭ قۇرى­­لىسىنا سپورت جات­تىق­تىرۋشىسى جەكە كولىگىن ساتىپ, نەسيە العان. سول سەبەپتى جاعارمايمەن قامتا­ماسىز ەتۋگە جاردەمدەسەتىن جاندار تابىلسا, بۇعان قۋانا كەلىسەتىندەرىن ايتادى.

بالالاردى كۇرەستىڭ الىپپەسىنە باۋلىپ جۇرگەن ەرجاننىڭ مۇنداي باستامانىڭ كوتەرۋى تەگىن ەمەس. بۇدان ءۇش جىل بۇرىن ول سەمەي-ءنوۆوسىبىر باعى­تىنداعى وتقا ورانعان اۆتوبۋستان 50-دەي ادامدى قۇتقارىپ قالعان بولاتىن. سونىمەن قوسا پاندەميا ورشىگەن كەزدە سەمەيلىك باپكەر كورشىلەس مەملەكەتتەن ءدارى-دارمەك تاسىپ, ەمگە قاجەتتى اپپاراتتاردى اكەلۋگە قولۇشىن سوزعان ەدى. وسىنداي يگىلىكتى ىستەر ءۇشىن 2019 جىلى «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنىڭ جەڭىمپازى اتانعانى دا سودان.

جالعىز جاعاجاي جابىلدى

جۋىردا سەمەيگە قاراستى وزەركا اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى جاعاجايدىڭ جابىلعانى تۋرالى اقپارات تارا­دى. بۇل شومىلۋعا رۇقسات ەتىلگەن جال­عىز ورىن سانالاتىن. ونىڭ وزىندە اتال­عان اۋماققا ادامدار اقشا تولەپ كىرەتىن. سەبەبى ول دەمالىس بازاسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. ال قالالىق تۇر­عىن ءۇي-كوممۋنالدىق باسقارماسىنىڭ ينفراقۇرىلىمى قاراستىرىلعان جاعا­جايدى سالىپ بەرەمىز دەگەنىنە ون جىلعا سوزىلىپ كەتتى. بيىل تاعى دا ۋادەنى تو­گۋ­دەن جالىقپاي «شومىلۋعا ارنالعان ورىندى اشامىز», دەپ سەندىرۋگە تىرىسىپ باقتى. بەلگىلى بولعانداي, بۇعان بۇرىنعى جىلجىمالى كوپىردىڭ ماڭى تاڭدالسا كەرەك. بۇل ءۇشىن ماۋسىمنىڭ سوڭىندا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسى جاريا­لانۋعا ءتيىس ەدى. الايدا سەمەيلىكتەردىڭ بۇعان شىدامى تاۋسىلىپ, جەرگىلىكتى ەنتۋزياستاردىڭ باستامالارىنا قولداۋ كورسەتۋدەن باسقا امالدارى قالمادى.  

P.S. وسى ماقالانىڭ جازىلۋىنا سەبەپكەر بولعان ازامات ايتقانداي, ول قولداعى بار قاراجاتىن زاماناۋي ءارى قاۋىپسىز جاعاجايدى سالۋعا جۇمساعان. ول بۇگىنگە دەيىن ەشكىمگە بارىپ قول جايعان ەمەس جانە بۇلاي ىستەۋگە ارى جىبەرمەيدى. مۇندايدا ەرجان سىندى الەۋمەتتىڭ الدىندا جاۋاپكەرشىلىكتى سەزەتىن ازاماتقا كاسىپكەرلەر تاراپىنان قولداۋ بولسا ەكەن دەيسىڭ.

اباي وبلىسى