مەملەكەت باسشىسى: كونستيتۋتسيالىق رەفورما – تاۋەلسىزدىك تاريحىنداعى جاڭا بەلەس

جاڭا قازاقستان دەگەنىمىز – ادىلەتتى قازاقستان

قاسىم-جومارت توقاەۆ سەزد دەلەگاتتارىنا مەملەكەت پەن قو­عامدى تۇبەگەيلى جاڭارتۋ ۇدەرىسى باس­تالعانىن ايتتى. پرەزي­­دەنت­تىڭ پىكىرىنشە, اmاnاt وسى جۇيەلى وزگەرىستەرگە بەلسەندى ات­سالى­سىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار مەم­لە­كەت باسشىسى پارتيانىڭ قولعا الىن­عان رەفور­مالارعا جان-جاق­­تى قولداۋ كورسەتىپ, «حالىق ۇنى­نە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجى­­رىم­داماسىن ءتيىمدى جۇزەگە اسى­رۋعا قوسىپ جات­قان ۇلەسىنە توقتالدى.

 – اmاnاt الەۋمەتتىك ادىلدىك قاعيداتىن ورنىقتىرۋعا ءاردايىم باسا ءمان بەرەدى. مەملەكەتتىلىكتى نىعايتۋ جانە ەل بىرلىگىن بەكەمدەۋ – ۇيىمنىڭ ايرىقشا ميس­سياسىنىڭ ءبىرى. وتكەن سەزدە پارتياعا رەبرەندينگ جاساۋ قول­عا الىندى. سونداي-اق ونى ينستي­تۋتسيونالدىق تۇرعىدان جاڭارتۋ جۇمىسى باستالدى. پارتيا بۇل مىندەتتەردى ورىنداۋعا دەرەۋ كىرىسىپ كەتتى. ناقتى ناتيجە بار, وزگە­رىستەردى قازىردىڭ وزىندە كورىپ وتىر­مىز. وسى قارقىندى باسەڭ­دەت­پەي, جۇمىستى ودان ءارى جال­عاس­تىرۋ كەرەك, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت ناۋرىز ايىنىڭ ورتاسىندا قازاقستان حالقىنا ارنا­عان جول­داۋىندا ساياسي رە­فورمالاردىڭ اۋقىم­دى باعدار­لاماسىن ۇسىنعانىن ەسكە سالدى. سونىمەن قاتار بىردەن كونستي­تۋتسياعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىق­تى­رۋلاردىڭ جوباسىن دايىنداۋ جونىندە اۋقىمدى جۇمىس باستالعانىن, ونسىز جوس­پار­لانعان ساياسي رەفورمالاردى ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– كونستيتۋتسيالىق رەفور­مانىڭ ماقساتى – ەلىمىزدى سايا­سي تۇرعىدان ودان ءارى جان-جاق­تى جاڭعىرتۋدىڭ بەرىك ىرگە­تا­سىن قالاۋ. وتكەن اپتادا كونس­تيتۋ­تسيالىق كەڭەسكە تۇزەتۋ­لەر جوباسى جولداندى. ونىڭ قابىلدانۋى مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردى قۇرۋدىڭ جانە قىزمەتىنىڭ مۇل­دە جاڭا ۇلگىسىن – جاڭا قازاق­ستاندى قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ازاماتتار تاراپىنان «جاڭا قازاقستان دەگەنىمىز نە؟» دەگەن ساۋال ءجيى قويىلىپ ءجۇر. مەنىڭ ويىمشا, بۇل سۇراققا قىسقا دا نۇسقا جاۋاپ بەرۋگە بولادى. جاڭا قازاقستان دەگەنىمىز – شىن مانىندە ادىلەتتى قازاقستان. ازاماتتارعا الەۋمەتتىك ادىلدىك جەتىسپەيتىنىن مويىندايىقشى. قاراپايىم حالىقتىڭ مۇددەسى ۇنەمى ەلەنە بەرمەيدى, كەيدە, ءتىپتى ادىلەتسىزدىك مەملەكەتتىك اپپارات وكىلدەرى تاراپىنان دا جاسالىپ جاتادى. ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە سەنىم­سىزدىگى وسىدان تۋىندايدى. سون­دىقتان Amanat پارتياسىنىڭ الدىندا وسى ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ مىندەتى تۇر. ازا­ماتتىق قوعام مەن بيلىك ارا­سىندا دانەكەر بولۋ ءۇشىن سىزدەر حالىق وكىلدەرىمەن ەتەنە جۇمىس ىستەۋلەرىڭىز كەرەك, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

سونىمەن قاتار كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەلدىڭ بۇكىل ساياسي ارحيتەكتۋراسىن كەشەندى تۇردە قايتا قاراۋعا, بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى تەجەۋ مەن تەپە-تەڭدىكتىڭ نەعۇرلىم تەڭگەرىمدى جۇيەسىن قۇرۋعا باعىتتالعانىن ايتتى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, ءبىز سۋپەرپرەزيدەنتتىك باسقارۋ تۇرىنەن تۇبەگەيلى باس تارتامىز, پارلامەنت پەن ءماسليحاتتاردىڭ وكىلەتتىگىن كۇشەيتەمىز. پار­تيا­لىق-ساياسي جۇيەنى جاڭعىرتۋ – باسىم باعىتتىڭ ءبىرى.

مەملەكەت باسشىسى پارتيالار مەن سايلاۋ تۋرالى زاڭنامالاردى ليبەراليزاتسيالاۋ قوعامنىڭ ءرولىن كۇشەيتەدى دەپ سانايدى. بۇل بيلىكتىڭ بارلىق دەڭگەيىندە قابىلداناتىن شەشىمدەرىنە قاتىستى. پرەزيدەنتتىڭ پايىمىنشا, ازاماتتاردىڭ داۋىسى ءۇشىن باسەكە كۇشەيىپ, ساياسي ۇدەرىستەردىڭ قارقىنى مەن مازمۇنى وزگەرەدى.

– جالپى العاندا, پارتيالىق الاڭدا سەڭ قوزعالعانىن كورىپ وتىرمىز. Adal پارتياسىنىڭ اma­nat پارتياسىمەن قوسىلۋ جونىن­دەگى باستاماسى – باستال­عان وزگەرىستەردىڭ جارقىن كورىنىسى. Adal پارتياسىنىڭ جەتەك­شىلەرى مەن مۇشەلەرىنە وسى ماڭىزدى شەشىمدەرى ءۇشىن ريزا­شىلىعىمدى بىلدىرەمىن. جاڭا قازاقستاندى قۇرامىز دەسەك, ەلگە جاناشىر قوعامدىق-ساياسي كۇشتەردىڭ ءبارى جۇمىلۋى كەرەك. بۇل رەتتە پارتيالاردىڭ ءوزارا ءتىل تابىسىپ, ساياسي جۇيەنى دامىتۋى اسا ماڭىزدى. سوندىقتان Adal پارتياسىنىڭ باستاماسىن قولداپ, ونىمەن بىرىككەن ءجون دەپ سانايمىن. Adal – ءوز جاقتاستارى بار, قالىپتاسقان پارتيا. ساياسي باسەكە ارتىپ كەلە جاتقان قازىرگى كەزەڭدە مۇنىڭ ايرىقشا ءمانى زور, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

جيىندا مەملەكەت باسشىسى جاۋاپتى ءارى اسا ماڭىزدى كەزەڭگە قادام باسقانىمىزعا توقتالدى. پرەزيدەنتتىڭ اي­تۋىنشا, كونس­تيتۋتسيالىق رەفورما – تاۋەل­سىزدىك تاريحىنداعى جاڭا بەلەس. مۇنىڭ ءبارى ۋاقىت تالابىنان جانە قوعام سۇرانىسىنان تۋىنداپ وتىر.

– مەن بۇعان دەيىن پارتيا توراعاسى لاۋازىمىنان بوساپ, ۇيىم قاتارىنان شىعاتىنىمدى ايتتىم. وسى ۇيعارىمدى جۇزەگە اسىراتىن كەز كەلدى. بۇگىننەن باستاپ Amanat پارتياسىنىڭ توراعاسى رەتىندە وكىلەتتىگىمدى توقتاتىپ, پارتيادان شىعۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم. بۇل قادامنىڭ سيمۆولدىق ءمانى بار. وسى ورايدا پرەزيدەنت ساي­لاۋىندا ماعان سەنىم ارتىپ, قولداعاندارىڭىز ءۇشىن بار­شاڭىزعا العىسىمدى ايتامىن. سونداي-اق جاۋاپتى ساتتە پارتيا تىزگىنىن سەنىپ تاپسىرعاندارىڭىز ءۇشىن ريزاشىلىعىمدى بىل­دىرەمىن. ءبىز بىرلەسىپ, كوپ جۇمىس اتقاردىق. دەگەنمەن ۋاقىت ءبىر ورنىندا تۇرمايدى. قازىر تالاي نارسە وزگەرۋدە. الدىمىزدا اۋقىمدى مىندەتتەر بار. بۇگىندە ەلىمىزدەگى بارلىق سالانى تۇبەگەيلى مونوپوليادان ارىلتۋ اسا ماڭىزدى. وسى ۇدەرىستەن ساياسي جۇيە دە سىرت قالماۋى كەرەك. مەملەكەت باسشىسى ەشبىر پارتياعا باسىمدىق بەرمەگەنى ءجون, ياعني ساياسي تۇرعىدان بەيتاراپ بولۋى قاجەت. بۇل – مەنىڭ ايقىن ۇستانىمىم, – دەدى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى.

پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, مۇنداي قاعيدا سايلاۋعا قاتى­ساتىن بارلىق كۇشكە تەڭ مۇم­كىندىك تۋعىزادى. ساياسي جۇيەدە ادىلدىكتىڭ ورناۋىنا جول اشادى. پارتيا اتقارۋشى بيلىككە تاۋەلدى بولماسا, وعان حالىقتىڭ سەنىمى نىعايىپ, بەدەلى ارتادى.

– قازىر ۇيىم ماجىلىستە جانە ءماسليحاتتاردا ەداۋىر باسىم­دىققا يە بولىپ وتىر. سوندىقتان ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەردىڭ جۇمى­سىنا قاتاڭ باقىلاۋ جاساي الادى. پرەزيدەنت پارتيا قاتار­ىنان شىققانىمەن, ۇيىمنىڭ ستراتەگيالىق باعدارى وزگەرمەيدى دەپ ويلايمىن. اmاnاt ەلىمىزدىڭ سايا­سي ومىرىندە ەرەكشە ورنى بار ۇيىم رەتىندە قالا بەرەتىنى انىق. ساياساتتاعى ساباقتاستىق ساقتا­لىپ, پارتيا ەل يگىلىگى ءۇشىن جاساپ جات­قان جۇمىستارىن جالعاستىرا بە­رەدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ پار­تيا­نىڭ توراعاسى لاۋازىمىنا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆتى ۇسىنىپ, وعان ۇيىمداستىرۋ قابىلەتى جوعارى, تاجىريبەلى ءارى بىلىكتى ازامات دەپ باعا بەردى.

سەزد دەلەگاتتارى پرە­زي­دەنتتىڭ ۇسىنىسىن قولداپ, ەرلان قوشانوۆتىڭ كانديداتۋراسىنا ءبىراۋىزدان داۋىس بەردى.

مەملەكەت باسشىسى بۇگىنگى وزگەرىستەر اmاnاt پارتياسىنىڭ زامان تالابىنا ساي جاڭارا تۇسۋىنە جول اشاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.  

دەموكراتيالى, اشىق جانە تەڭگەرىمدى ساياسي جۇيە

سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىم­­باەۆ Amanat پارتياسى ەل­دىك مۇد­دە جولىنداعى تاعى ءبىر ما­ڭىز­دى كەزەڭگە قادام باسقانىن اتاپ ءوتتى.

– Adal پارتياسىنىڭ اتى دا, زاتى دا وزگەرگەن Amanat پارتياسىنا قوسىلۋى – ماڭىزدى كەزەڭ. جالپى, Amanat پارتياسىنىڭ تاريحىندا مۇنداي تاجىريبەلەردىڭ بولعانى بەلگىلى. ءار كەزەڭدە پارتيا ءتۇرلى باعىتتاعى باسقا ساياسي كۇشتەرمەن بىرىگىپ وتىردى. ءبىزدىڭ پارتيانىڭ تسەنتريستىك ۇستانىمى ونى بارشا قازاقستاندىقتىڭ مۇددەسىن قورعايتىن ساياسي ۇيىم رەتىندە تانىتتى. مۇنداي پوزيتسيا ءتۇرلى كۇشتەردىڭ بىرىگۋى ءۇشىن ءتيىمدى پلاتفورما دا قالىپتاستىردى. Adal پارتياسىمەن قوسىلۋ ءبىزدىڭ الەۋەتىمىزدى ودان ءارى ارتتىرىپ, پارتيا قاتارىنا جاڭا بەلسەندى ازاماتتاردى جۇمىلدىرۋعا جول اشاتىنى ءسوزسىز. Adal پارتياسى شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن بەل­سەندى جۇمىس ىستەپ كەلدى. مۇن­داي تاجىريبە Amanat پارتياسى ءۇشىن دە ماڭىزدى. سوندىقتان ءبىز بۇل باعىتتا بىرلەسىپ, ءبىراز جۇ­مىس اتقاراتىنىمىزعا ەشقان­داي كۇمان جوق. ال Adal پارتيا­سىنىڭ مۇشەلەرىنە Amanat-پەن قوسىلۋ وزدەرىنىڭ باعدار­لامالىق ماقساتتارى مەن يدەيا­لارىن ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ پار­تيا­مىزدىڭ اۋقىمدى ادامي, اقپا­راتتىق جانە باسقا دا رەسۋرستارىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسى رەتتە Adal پارتياسىنىڭ Ama­nat-قا قوسىلۋ تۋرالى شەشىمدى تولىعىمەن قولدايمىن جانە بارشا دەلەگاتتاردى بۇل قادامدى قولداۋعا شاقىرامىن, – دەدى سەنات سپيكەرى.

ماۋلەن اشىمباەۆ پارتيا­لار­دىڭ قوسىلۋى ەكى ۇيىم ءۇشىن دە جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشاتى­نىنا سەنىمدى. وسىعان وراي ول پار­تيانىڭ اۋقىمى كەڭەيگەن كەزدەگى قىزمەتى تۋرالى ويىن ورتاعا سالدى.

– ەڭ الدىمەن, جاڭا قازاق­ستاندا پارتيا جۇمىسىنا جاڭا ادىستەر مەن تاسىلدەر كەرەك. سوڭعى جىلداردا قازاقستان مەملەكەت باسشىسى, پارتيا توراعاسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن دەموكراتيالى, اشىق جانە تەڭگەرىمدى ساياسي جۇيە قۇرۋ جولىندا باتىل قادامدار جاسادى. بۇگىندە قوعامدىق-ساياسي قاتىناستاردىڭ بارلىق ساياسي قۇرىلىمى مەن پاراديگماسى قايتا قالىپتاسۋدا. سونىمەن بىرگە ءبىزدىڭ قوعام, ادامدارىمىز, ولاردىڭ كوزقاراستارى, قۇندىلىقتارى مەن ۇستانىمدارى جەدەل وزگەرۋدە. وسىنداي ساتتە پارتيامىزدىڭ دا ەلىمىزدىڭ ساياسي ومىرىندەگى ءرولىن قايتا قاراپ, زەردەلەۋدىڭ ماڭىزى زور. پارتيامىز اتىنا زاتى ساي بولۋعا ءتيىس. ءبىز وزگەرىپ, زاماناۋي تالاپتارعا بەيىمدەلۋىمىز كەرەك, – دەدى م.اشىمباەۆ.

سەنات سپيكەرى كونستيتۋتسيالىق رەفورمادان كەيىن جەتەكشى پار­تيانىڭ بۇرىنعىداي اكىمشىلىك تە­تىكتەرى مەن رەسۋرستارى بولماي­تىنىن, سوندىقتان ولاردى ءتيىمدى سايا­سي جانە تەحنولوگيالىق تاسىل­دەر­مەن الماستىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– ۋاقىت وتە كەلە باسقا دا جا­ڭا ساياسي پارتيالار قۇرىلادى. ءبىز سونداي جوعارى دەڭگەيدەگى باسەكەگە دايىن بولىپ, ءوزىمىزدىڭ ليدەرلىك پوزيتسيامىزدى دالەلدەي ءبىلۋىمىز كەرەك. قازىر قوعامدا ءبىزدىڭ پارتيا تۋرالى ءتۇرلى پىكىرلەر ايتىلىپ جۇرگەنى جاسىرىن ەمەس. ونداي كوز­قاراستى وزگەرتۋ ءۇشىن قوعامنىڭ تالاپ-تىلەگىنە قۇلاق اسىپ, جەدەل ءۇن قاتۋىمىز قاجەت. اسىرەسە حالىقتى الاڭداتقان ناقتى پروبلەمالاردى شەشۋگە باسىمدىق بەرگەن ءجون. بۇل پارتيانىڭ پوزيتسياسىن كۇشەيتىپ, ازاماتتاردىڭ قولداۋىن ارتتىرادى. ءبىز ناۋقانشىلدىقتان, بيۋروكراتيادان, فورماليزم مەن قاعازباستىلىقتان تۇبەگەيلى ارىلۋىمىز كەرەك. پارتيا جۇمىسىن ناقتى ناتيجەگە باعدارلاي وتىرىپ, قايتا قۇرۋ ماڭىزدى. ول پارتيانىڭ باستاۋىش ۇيىمدارىنان باستاپ ورتالىق ورگاندارىنا دەيىنگى بارلىق دەڭگەيدى قامتۋعا ءتيىس, – دەدى م.اشىمباەۆ.

پارتيانىڭ يدەولوگيالىق كۇن ءتارتىبىن انىقتاۋدىڭ دا ماڭىزى ءسوز بولدى. م.اشىمباەۆ ءوز سوزىندە قازىر دەموكراتيالىق, ءادىل جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت قۇرۋعا تاريحي مۇمكىندىك تۋىپ تۇرعانىن  باسا ايتتى.

– الەم تاريحى كورسەتكەندەي, مۇنداي مۇمكىندىكتەر ءجيى بەرىلە بەرمەيدى. سونىمەن قاتار مۇم­كىن­دىكتەر تەرەزەسى جابىلىپ قالۋى مۇمكىن. سوندىقتان جاڭا قازاق­ستاندا Amanat مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەفورمالارى مەن جاڭعىرتۋ جولىن ىلگەرىلەتۋدە جانە ىسكە اسىرۋدا باستى ءرول اتقارا الار ەدى. پارتيا ەلىمىزدەگى پروگرەسسيۆتى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي وزگەرىستەردىڭ نەگىزى ءارى قوز­عاۋشى كۇشى بولۋعا ءتيىس. بۇل – پار­تيانىڭ وسى تاريحي كەزەڭدەگى ميسسياسى. بۇل ميسسيا ءبىزدىڭ الداعى جۇمىسىمىزدى ماعىنالى ءارى مازمۇندى ەتپەك. پارتيانىڭ يدەولوگيالىق كۇن ءتارتىبىنىڭ تاعى ءبىر نەگىزگى ەلەمەنتى الەۋمەتتىك ادى­لەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ بولا الادى. بۇل ەل پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىمەن تىكەلەي بايلانىستى. قاڭتارداعى قايعىلى وقيعا الەۋمەتتىك نارازىلىق ادى­لەتتىلىك قاعيداتتارى جۇمىس ىستە­مەي­­تىن جەردە پايدا بولاتىنىن انىق كورسەتتى. وكىنىشكە قاراي, بىز­دە مۇن­داي ماسەلەلەر بولدى. سى­باي­لاس جەمقورلىق, قوس ستاندارت كەز­دەستى. شىن مانىندە, بۇل ءبىز­دىڭ دا­مۋىمىزدى تىعىرىققا تى­رەپ, مەم­لەكەتتىلىكتىڭ وزىنە قاۋىپ تون­دىرە باستادى, – دەدى سەنات تور­اعاسى.

پارلامەنتتىڭ جوعارى پالا­تا­سىنىڭ توراعاسى قازىر حالىق بي­لىكتەن الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك كۇتەتىنىن ايتتى. بۇل رەتتە ول Ama­nat پارتياسى ەلدەگى ادىلەتتىلىك قۇن­دىلىقتارىن ناسيحاتتايتىن جانە قورعايتىن نەگىزگى كۇش بولۋى كەرەك دەپ اتاپ ءوتتى.

– ازاماتتاردىڭ وتكىر ماسە­لەلەرىن شەشىپ, حالىقتىڭ وسال توپتارىنا ناقتى كومەكتەسە وتىرىپ, سىبايلاس جەمقورلىق پەن بيۋروكراتيامەن كۇرەسىپ, ادىلدىك قاعيداتىن ىسكە اسىرۋعا جاردەمدەسەمىز. بۇل ءۇشىن پارتيانىڭ قۇرالدارى جەت­كىلىكتى. ونىڭ قاتارىندا وكىلدى ور­گان­دارداعى فراكتسيالار, ءتۇرلى كوميس­سيالار, پارتيالىق ۇكىمەت پەن پارتيالىق باق بار, – دەدى م.اشىمباەۆ.

 جاستار قاناتىنىڭ قىزمەتىن قايتا قاراۋ ۇسىنىلدى

Amanat پارتياسىنىڭ جاستار­مەن جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلگەنى بەلگىلى. سەنات سپيكەرى بۇگىنگى تاڭدا بۇل قىزمەتتى قايتا قۇرۋدى ۇسىندى.

– قاڭتارداعى وقيعا, اسىرەسە الماتىدا, تۇراقتى جۇمىسى, ساپالى ءبىلىمى, ومىرگە دەگەن ناقتى جوسپارى جوق جاستاردىڭ وتكىر ماسەلەلەرىن اشىق كورسەتتى. مۇنداي جاستاردى ءارتۇرلى دەس­ترۋكتيۆتى كۇشتەر مەن توپتار وڭاي قولدانا الاتىنى بايقالدى. Jas Otan جاستاردىڭ الەۋمەتتەنۋىنە كومەكتەcىپ, ولار ءۇشىن الەۋمەتتىك ليفت ۇسىنۋعا ءتيىس. ءىس-شارالاردى تەك ءوز بەلسەندىلەرىڭىزدىڭ اراسىندا نەمەسە ۋنيۆەرسيتەتتەردە وتكىزۋدىڭ قاجەتى جوق. پروبلەمالى جاستار توپتارىن تارتىپ, ولارمەن بەلسەندى جۇمىس ىستەۋ كەرەك. پارتيانىڭ جاستار قاناتى ولاردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋىنا, تۇلعالىق قالىپتاسۋىنا, دۇرىس قۇندىلىقتار مەن باعدار تابۋىنا سەپتىگىن تيگىزەر ەدى. جاس­تار­دىڭ جۇمىسسىزدىعىمەن, كەدەي­لىكپەن جانە تارتىپسىزدىكپەن كۇرە­سۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالى – ەڭ الدى­مەن, ساپالى ءبىلىم. Amanat پار­تيا­سى بىرقاتار ءبىلىم بەرۋ باعدار­لا­ما­سىنىڭ, جوبالار مەن زاڭداردىڭ باستاماشىسى بولا الار ەدى, – دەپ اتاپ ءوتتى سەنات توراعاسى.

ماۋلەن اشىمباەۆ سونداي-اق ءوز سوزىندە پارتيانىڭ وڭىرلەردەگى جۇمىسىنا توقتالدى.

– پارتيا قىزمەتىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى – جەرگىلىكتى جەر­لەردە رەفورمالاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن باقىلاۋ. Amanat-تىڭ جەرگىلىكتى جەرلەردەگى ناق­تى وزگەرىستەرگە ىقپال ەتەتىن مەحا­نيزمدەرى مەن مۇمكىندىكتەرى بار. فيليالدارعا دەربەستىك پەن جەت­كىلىكتى رەسۋرستىق قولداۋ كورسەتۋ ماڭىزدى. باستاپقى ۇيىمداردى نىعايتۋ ورىندى. ماسليحاتتارداعى پارتيالىق فراكتسيالار رەسۋرسىن بەلسەندىرەك پايدالانعان ءجون. ولاردىڭ بەلسەندىلىگى مەن باس­تامالارىن ىنتالاندىرۋ كەرەك. قازىر ەلىمىز ءۇشىن دە, پارتيامىز ءۇشىن دە – وتە ماڭىزدى كەزەڭ. الدىمىزدا اۋقىمدى ماقسات-مىندەتتەر تۇر. وسىنداي جاۋاپتى كەزەڭدە جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, ەلىمىزگە قىزمەت ەتۋىمىز قاجەت. پرە­زيدەنتىمىز جاريالاعان وڭ وزگە­رىستەر مەن رەفورمالاردىڭ ىسكە اسۋىنا, جاڭا قازاقستاننىڭ قالىپ­تاسۋىنا قوماقتى ۇلەس قوسۋ – ارقاي­سىسىمىزدىڭ باستى مىندە­تىمىز. وسىلايشا, قازاقستاننىڭ دەمو­كراتيالى, ادىلەتتى جانە ور­كەن­دەگەن مەملەكەت بولىپ قالىپ­تاسۋىنا ءوزىمىزدىڭ ۇلكەن ۇلەسى­مىزدى قوسامىز دەپ سەنەمىن, – دەدى سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆ.

 حالىقپەن بايلانىستى ارتتىرۋ ماقساتى تۇر

Amanat پارتياسىنىڭ اتقا­رۋشى حاتشىسى اسحات ورالوۆ پارتيانى ترانسفورماتسيالاۋ بو­يىنشا باعدارلامانىڭ ورىندالۋ بارىسى جايلى باياندادى.

– بىرىنشىدەن, پارتيا قا­تارىن نىعايتۋ جانە حالىقپەن بايلانىستى كۇشەيتۋ ماقساتىندا الماتى, شىمكەنت, تۇركىستان سەمەي قالالارى مەن اباي, ساۋران اۋداندارىنا باردىق. ساپارلار بارىسىندا 2 700 ادامدى قامتيتىن ءتۇرلى ءىس-شارا وتكىزىلدى. وعان پارتيا اكتيۆى, باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارىنىڭ بەلسەندىلەرى, حالىق سايلاعان اۋىل اكىمدەرى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت, شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى, ساراپشىلار, جاستار مەن بلوگەرلەر تارتىلدى. ءموبيلدى قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرى جۇمىستارىن باستادى. التى وبلىستىڭ (اقمولا, قاراعاندى, پاۆلودار, قىزىلوردا, سولتۇستىك قازاقستان جانە تۇركىستان) 196 اۋىلىنا ساپارلار ۇيىمداستىرىلىپ, قوعامدىق قابىلداۋعا 2,1 مىڭنان استام ازامات كەلدى, 400-دەن استام ماسەلە وڭ شەشىمىن تاپتى, قالعاندارى پارتيانىڭ قاداعالاۋىنا الىندى. ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن وڭىرلەردەگى شالعايداعى 500-گە جۋىق اۋىلعا بارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ورتالىقسىزداندىرۋ اياسىندا جارنالاردىڭ 20%-ى باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارىنا قايتارىلا باستادى. وسى باستامانى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە باس­تاۋىش پارتيا ۇيىمدارى 300-دەن استام ءىس-شارا وتكىزە الادى, – دەدى ا.ورالوۆ.

ول سونداي-اق ءماجىلىس پەن ماس­ليحاتتارداعى فراكتسيا قىز­مەتىن جانداندىرۋ ماقساتىندا قوعام­دىق كەڭەستەر سانى 40%-عا وڭتاي­لاندىرىلعانىن اتاپ ءوتتى.

– قوعامدىق پىكىر كوشباس­شى­لارىن تارتا وتىرىپ, قۇرامدار جاڭارتىلدى. جالپى, ايەلدەردىڭ ۇلەسى 39%-عا دەيىن, ال جاستاردىڭ ۇلەسى 30%-عا دەيىن ۇلعايدى. سون­داي-اق ۇكىمەتپەن جانە پارتيا­نىڭ ماجىلىستەگى فراكتسياسىمەن بىرلەسىپ سايلاۋ الدىنداعى باعدار­لامانىڭ ورىندالۋىنا تولىق تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى جانە جاقىن ارادا وسى ماسەلە بويىنشا اتقا­رۋشى ورگانداردىڭ ەسەبىن تىڭ­داۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسىن­داي جۇمىستار بارلىق وڭىردە پار­تيانىڭ اۋماقتىق فيليالدارىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋىمەن جۇرگىزىلۋدە, – دەدى ا.ورالوۆ.

ودان بولەك «اشىق پارتيا» تۇجىرىمداماسى بويىنشا Talqylau ديالوگ الاڭى ىسكە قوسىل­عانى بەلگىلى بولدى.

– قازىردىڭ وزىندە باق-تىڭ قا­تى­سۋىمەن ەكى وتىرىس جانە قا­زاق­ستاندىقتاردى تولعاندىراتىن وزەكتى تاقىرىپتارعا الەۋمەتتىك جەلىلەردە تىكەلەي ترانسلياتسيا وتكىزىلدى. حالىقپەن كەرى بايلانىستى نىعايتۋ ماقساتىندا پارتيالىق ءباسپاسوز ورتالىعى اشىلدى. جاقىن ارادا پارتيانىڭ ءموبيلدى قوسىمشاسى قولجەتىمدى بولادى, ول جەردە پارتيانىڭ جۇمىسى تۋرالى اقپاراتتى جەدەل تۇردە الۋعا, ساۋالنامالارعا قاتىسۋعا جانە ءوز يدەيالارى مەن ۇسىنىستارىن تىكەلەي جىبەرۋگە مۇمكىندىك بولادى. حالىقتىڭ سۇرانىسىن ەسكەرە وتىرىپ, پارتيا ەكولوگيالىق مادەنيەتتى جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماسە­لە­لەرىندە ازاماتتاردىڭ بەلسەندى ءومىر ۇستانىمىن نىعايتۋعا باعىت­تالعان TazaLike جوباسىن وڭتۇس­تىكتەن باستادىق. سونىمەن بىرگە پارتيانىڭ جانىندا قۇرىلعان ەكو­لوگيالىق كەڭەستە وسى سالادا­عى وزەكتى, اسىرەسە قوعامدى تولعان­دى­راتىن وتكىر ماسەلەلەر كوتەرى­لەتىن بولادى, – دەدى اسحات ورالوۆ.

پارتيانىڭ اتقارۋشى حاتشىسى قوعامنىڭ سۇرانىسىن جانە جاڭا قازاقستاننىڭ كۇن ءتارتىبىن ەسكەرە وتىرىپ, پارتيانىڭ ساياسي تۇعىرناماسى, «باقۋاتتى قوعام: ونجىلدىقتىڭ 10 ماقساتى» جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل باعدارلاماسى سەكىلدى نەگىزگى باعدارلامالىق قۇجاتتاردى جاڭارتۋعا كىرىسكەنىن اتاپ ءوتتى.

– باعدارلامالار ساياساتتانۋ­شىلارمەن, ساراپشىلار قاۋىم­داستىعىمەن جانە جەرگىلىكتى پارتيا مۇشەلەرىمەن كەڭىنەن تالقىلانۋدا. الايدا تالقىلاۋ بارىسىندا كەلىپ تۇسكەن ساراپشىلاردىڭ پىكى­رىن ەسكەرە وتىرىپ, ءۇش باعدار­لا­مالىق قۇجاتتى بىرىكتىرىپ, پار­تيا­نىڭ بىرىڭعاي جاڭا ساياسي تۇعىرناماسىن ازىرلەۋدى ۇسى­نامىز, – دەدى ا.ورالوۆ. 

ۇلكەن سىن, جاۋاپكەرشىلىك جانە امانات

جيىن بارىسىندا Amanat پارتياسىنىڭ جاڭادان سايلانعان توراعاسى ەرلان قوشانوۆ ءسوز الىپ, مەملەكەت باسشىسى مەن پارتيا مۇشەلەرىنە ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, الدا ۇلكەن سىناق كۇتىپ تۇرعانىن مالىمدەدى.

– اسا قۇرمەتتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى, وسىناۋ تاريحي كەزەڭدە پارتيانىڭ جەتەكشىلىگىن ماعان سەنىپ تاپسىرعانىڭىز جانە جۇكتەگەنىڭىز ءۇشىن وزىڭىزگە جانە وسى شەشىمدى قولداعان پارتيالاس ارىپتەستەرىمە زور العىسىمدى بىلدىرەمىن. مەن بۇل شەشىمدى ۇلكەن سىن, جاۋاپكەرشىلىك جانە امانات دەپ تۇسىنەمىن. Amanat پارتياسى – بۇل پرەزيدەنتىمىزدىڭ قوعامدىق تىرەگى. Amanat پارتيا­سى – بۇل رەفورمالار پارتياسى جانە جاڭا قازاقستاننىڭ جا­سامپازدىعى. قۇرمەتتى پارتيالاس­تار, ءبىزدى ۇلكەن سىناقتار, ۇلكەن ناۋقاندار كۇتىپ تۇر. ەلىمىز بەن پرەزيدەنتىمىزدىڭ بىزگە ارتقان سەنىمىن, اماناتىن ءبارىمىز بىرىگىپ ابى­رويمەن اتقارايىق, – دەدى ەرلان قوشانوۆ.

جيىندا Adal پارتياسىنىڭ اتىنان ەلدار جۇماعازيەۆ ءسوز الىپ, پارتيانىڭ ەلىمىزدىڭ جەتەك­شى ساياسي كۇشىنە قوسىلۋ تۋرالى شەشىمىن تارقاتىپ ايتىپ بەردى.

– بيىل 16 ناۋرىزدا پرەزيدەنت «جاڭا قازاقستان: جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جاريالادى. سول كۇنى Adal پارتياسىنىڭ ءبىر توپ ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى جينالىپ, بۇگىنگى كۇردەلى گەوساياسي داعدارىستى, ونىڭ قازاقستان حالقىنا كەرى اسەرىن ەسكەرە وتىرىپ, پرەزيدەنتىمىزدىڭ بارلىق ساياسي رەفورمالارىن ساپالى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اmاnاt پارتياسىنا قوسىلۋدى دۇرىس دەپ شەشتى. ايماقتاردا دا وبلىستىق كونفەرەنتسيالار ءوتىپ, اتالعان ۇسىنىس تالقىلانىپ, قولداۋ تاپتى. اقىرىندا, Adal ساياسي پارتياسىنىڭ cەزىندە دەلەگاتتار بۇل شەشىمدى بەكىتتى. Adal پارتياسى ەلىمىزدىڭ جەتەكشى ساياسي كۇشىنە قوسىلىپ, سايلاۋالدى ۋادەلەرىن ءوز دەڭگەيىندە ورىندايتىنىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. ءدال قازىر تىرلىكتىڭ دە, بەرەكەنىڭ دە كوزى – بىرلىكتە. Adal پارتياسىنىڭ تىڭ يدەيالارى مەن زاماناۋي تەحنولوگيالىق شەشىمدەرى Amanat پارتياسىنا سالماقتى قولداۋ بولادى دەپ سەنەمىن. ايتا كەتسەك, Adal پارتياسى ءتيىمدى شەشىم قابىلداۋ ءۇشىن اقپاراتتى تسيفر­لى فورماتتا جيناۋعا, جۇيەلەۋگە جانە مەملەكەتتىك ورگان­دارعا ۇسىنۋعا مۇمكىندىك بەرە­تىن IT-قو­سىمشانىڭ تسيفرلى پلات­فورماسىن جاساقتادى. بۇل جوبانى Amanat-تىڭ «اشىق پارتيا» تۇجى­رىمداماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىن­دا قولدانۋعا بولادى دەپ ەسەپ­تەيمىن, – دەدى ەلدار جۇما­عازيەۆ.

ە.جۇماعازيەۆ Adal پارتياسى اۋىل اكىمدەرىن سايلاۋ جونىندەگى باستامانى قولداپ, سايلاۋعا تۇسكەنىن, 15 اۋىلدىق وكرۋگتە, پارلامەنتتىك «اق جول», قازاقستان حالىق پارتياسىنان وزىپ, جەڭىسكە جەتكەنىن باسا ايتتى.

– ءار اۋىلدى باقىلاپ, ناقتى پروبلەمالارىن انىقتاپ, ولاردىڭ شەشۋ جولدارىن توعىستىرعان «اۋىل – تابىس كوزى» اتتى باعدارلاما جاساقتادىق. سونىمەن قاتار بىلتىر جۇزەگە اسقان رەبرەندينگ Adal پارتياسىنىڭ جۇمىسىن قايتا جانداندىردى, ءبىزدىڭ قاتارىمىزعا جاڭا, تانىمال تۇلعالار قوسىلدى. پارتيا مۇشەلەرى مەن جاقتاستارىنىڭ سانى – شامامەن 300 مىڭ ادام. بۇل كورسەتكىشتى ارتتىرۋعا بولادى. ويتكەنى ءبىزدىڭ قاتارىمىزدا ەلدىڭ بولاشاعىنا بەيجاي قارامايتىن قوعامنىڭ پروگرەسسيۆتى بولىگى – كاسىپكەرلەر, جاستار مەن اۋىل تۇرعىندارى بار. قىزمەتىمىزدە باسىمدىق قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋگە بەرىلدى, حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ, ادامي كاپيتالدى دامىتۋ, وڭىرلەردى دامىتۋ, جاستار ءۇشىن جاعداي جاساۋ. پارلامەنتتە وكىلى جوق Adal پارتياسى ۇلكەن جۇمىس اتقاردى. الايدا پارتيا قىزمەتىندە قويىلعان ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن دامۋدىڭ ساپالى جاڭا ساتىسىنا كوشۋ قاجەت بولاتىن كەزەڭ تۋدى. بۇل – ۋاقىت تالابى, – دەدى ە.جۇماعازيەۆ.

پارتيا سەزىنىڭ كۇن تارتى­بىندەگى ەكىنشى ماسەلە بويىنشا Amanat-تىڭ ساياسي كەڭەسىنە وزگەرىس ەنگىزۋ ماسەلەسى قارالدى.

– پارتيانىڭ جوعارى وكىل­دىك ورگانىنىڭ ساياسي كەڭەس قۇرا­مىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى ما­سەلەنى قاراۋدى ۇسىنامىن. پار­تيا جارعىسىنىڭ №9.1 پۋنك­تى بويىنشا, ساياسي كەڭەسكە وزگەرىس ەنگىزۋ ماسەلەسى پارتيا سە­زىنىڭ ايرىقشا قۇزىرەتىنە جاتادى. سىزدەردىڭ قاراۋلارىڭىزعا Amanat پارتياسىنىڭ ساياسي كەڭەس قۇرامىنا ەلدار تىنىشباي ۇلى جۇماعازيەۆتى, ماقسات مالىك ۇلى تولىقبايدى, داۋلەت تولەۋتاي ۇلى مۇقاەۆتى ەنگىزۋ ماسەلەسى ۇسىنىلادى, – دەدى پارتيانىڭ اتقارۋشى حاتشىسى اسحات ورالوۆ. سەزد دەلەگاتتارى بۇل ۇسىنىستى دا ءبىراۋىزدان قولداپ داۋىس بەردى.