وقىرمان
... العىس ايتادى
نۇر جاۋسىن!
مەن توعىز بالانىڭ اناسىمىن. كوپتەن بەرى سۋسامىر سىرقاتىنا شالدىققان ەدىم. ونىڭ ۇستىنە وسىدان ون جىل بۇرىن جول اپاتىنا ءتۇسىپ, ەس-ءتۇسسىز جاتقانىم بار. ايتەۋىر, ءدارىگەرلەردىڭ جانكەشتىلىگىنىڭ ارقاسىندا قاتارعا قوسىلىپ ەدىم. قازىر ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكپىن. ءالسىن-ءالسىن تەكسەرۋدەن ءوتىپ جۇرەمىن. سوندا ماعان استانا قالاسى تراۆموتولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ۇجىمى كورسەتكەن ەلگەزەكتىكتىڭ شەگى جوق ەكەنىن سەزىنىپ ءجۇرمىن. ولارعا دەگەن انالىق اق العىسىمدى جاۋدىرامىن. بۇعان قوسا, سارىسۋ اۋداندىق اۋرۋحاناسىنىڭ باس ءدارىگەرى س.بەگيەۆ باستاعان ك.تاڭبولاتقىزى مەن ا.قىرعىزباەۆاعا, ك.اجىبەكوۆ پەن ك.ساحوۆاعا, ت. ب. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە اللانىڭ نۇرى جاۋسىن دەپ اق باتامدى بەرەمىن.
ءوزىمىز ءسۇيىپ وقيتىن “ەگەمەن قازاقستاندا” مەنىڭ تىلەگىم تەكتەس ىستىق لەبىزدەر ءجيى جاريالانىپ جاتاتىنىنا كۋامىز. مۇنى حوش كورەمىز. جيىلەپ كەتتى دەمەي, گازەتتە وسىنداي اق العىستارعا ورىن ۇنەمى بەرىلگەنى ءجون. اتام قازاق: “جاۋىنمەن جەر كوگەرەدى, العىسپەن ەل كوگەرەدى”,– دەپ بەكەردەن-بەكەر ايتپاعان عوي, بالالارىم!
ءدىلداش تولەكەەۆا, ءىى توپتاعى مۇگەدەك انا.
جامبىل وبلىسى, جاڭاتاس قالاسى.
... تىلەگىن جەتكىزەدى
“بالداۋرەننىڭ” بال قىزىعى
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قولداۋىمەن بوي تۇزەگەن “بالداۋرەن” رەسپۋبليكالىق وقۋ-ساۋىقتىرۋ ورتالىعىندا دەمالىپ قايتقان سوڭ, قاتتى تولقىپ قولىما قالام الىپ وتىرمىن. ول كوكشەتاۋدىڭ ءبىر كورىكتى ءمۇيىسى – شورتان كولىنىڭ جاعاسىنا ورنالاسقان ەكەن. وندا بالالار دەمالۋىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. بالالار تەك دەمالىپ قانا قويماي, ءبىلىم الىپ, قىزىقتى ترەينينگتەر مەن كونتسەرتتەرگە, سپورتتىق ويىندار مەن ۇيىرمەلەرگە قاتىسىپ, وزدەرىن جان-جاقتى جەتىلدىرە الادى.
قانشاما دوستار تاپتىم دەسەڭىزشى, بۇل جەردەن. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن عانا ەمەس, قىتاي, ۇلىبريتانيا, ۆەنگريا, فرانتسيا, ت.ب. شەتەل مەملەكەتتەرىنەن دەمالۋعا كەلگەن قۇربىلارىمنىڭ كەيبىرەۋىمەن ەتەنە تانىسىپ, جاقىنداسىپ كەتتىم. مەن ءوز ەلىم ءۇشىن ماقتاناتىن وتانسۇيگىشپىن. ولارعا تۋعان وتانىمنىڭ كەشەگىسى مەن بۇگىنگىسى تۋرالى ايتىپ بەرۋگە تىرىستىم. سونداي سىرلاسۋ بارىسىندا: ء“بىزدىڭ قازاقستاننىڭ بالالارى شەكسىز باقىتتى, ەرتەڭىنە سەنىممەن قارايدى. سەبەبى, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنداي اتامىز ءبىلىمىمىز بەن تاربيەمىزگە جاقسى جاعداي تۋعىزىپ وتىر”,– دەپ ءوزىمنىڭ ريزاشىلىعىمدى قوسا بىلدىرەمىن.
شىنىندا دا قازاقستاننىڭ بالالارى باقىتتى عوي.
تالشىن قاناتوۆا, اقشي اۋىلىنداعى س. سەيفۋللين اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ 10 سىنىپ وقۋشىسى.
الماتى وبلىسى, الاكول اۋدانى.
... وي بولىسەدى
تەكسەرۋدىڭ دە رەتى بار
ءبىزدىڭ اۋداننىڭ مەكتەپتەرىندە انا ءبىر جىلدارى, ءتىپتى بىلتىر دا جوعارى جاقتاردان تەكسەرۋشىلەر جيىلەپ, دەگبىرىمىزدى الۋشى ەدى. جاي ءبىر دومالاق ارىز ىزىمەن دە كەلىپ, جاعالاي سۇراۋ سالىپ, ولارى وقۋ-تاربيە بارىسىنىڭ كۇرت ناشارلاۋىنا اكەلىپ سوقتىراتىن. مۇنداي كەلەڭسىزدىكتەر سوڭعى كەزدە تىيىلا باستادى. اۋداننىڭ زاڭ قورعاۋ ورگاندارىنىڭ ءجىتى ارالاسۋىمەن ونداي رەتسىز تەكسەرۋلەرگە تىيىم سالىنىپ, قالىپتى جاعداي ورناعانىنا مۇعالىمدەر ۇجىمى ريزاشىلىق بىلدىرۋدە. ايتپەسە, اتا-انالاردان اقشا جيناپتى, بالالارعا ءوز جۇمىستارىن ىستەتتىرىپتى سياقتى, ت.ب. قاڭقۋ سوزدەرگە بولا مەكتەپ ءىشى نىلدەي بۇزىلاتىن.
ايتايىن دەگەنىم, رەتسىز تەكسەرۋلەرگە الداعى ۋاقىتتا دا قاتاڭ تىيىم سالىنسا ەكەن. قازىرگى جاعدايىمىزعا شۇكىرشىلىك ەتەمىز. وسىنداي ىلگەرىلەۋشىلىككە بىردەن-ءبىر سەبەپكەر بولعان “نۇر وتان” پارتياسىنا العىسىمىز شەكسىز. بۇل پارتيانىڭ ەل ىشىندەگى بەدەلى كۇننەن-كۇنگە ارتىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. رەتسىز تەكسەرۋلەرگە تەجەۋ سالۋى سونىڭ ءبىر ايعاعى.
كەلەس ءساتجان.
قىزىلوردا وبلىسى, جاڭاقورعان اۋدانى.
... جازىلعان جايدىڭ جاڭعىرىعى
اركىم جاۋاپتى قاراسا
“ەگەمەن قازاقستان” گازەتىنىڭ 2010 جىلعى 27 اقپان كۇنگى سانىنداعى “تۋ تۋرالى كۋالىگىمدى جوعالتىپ جىبەردى” دەپ اتالاتىن ساندۋعاش ءمۇسلىموۆانىڭ ماقالاسى ۇيعىر اۋدانىنىڭ ادىلەت باسقارماسىندا تالقىلاندى. ماقالا جارىق كورگەننەن كەيىن ءبىز ونىمەن تىكەلەي بايلانىسا الماي, اناسىمەن حابارلاستىق. جاڭا كۋالىك الۋ ءۇشىن نەلەر قاجەت ەكەندىگىن تۇسىندىرگەن بولاتىنبىز. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ “نەكە جانە وتباسى تۋرالى” زاڭىنا سايكەس, تۋ تۋرالى كۋالىكتى جوعالتقان جاعدايدا ول مىندەتتى تۇردە قالپىنا كەلتىرىلەدى.
ماقالا اۆتورى جوعالعان قۇجاتىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ادىلەت باسقارماسىنا جولىعۋى ءتيىس ەدى. ايتكەنمەن, ول ازاماتشا ولاي ىستەمەگەن. ماقالادا كورسەتىلگەن 25 جاسقا تولعان كەزدە جەكە كۋالىكتى ايىرباستاۋ ءۇشىن بۇرىن تۋ تۋرالى كۋالىكتى تالاپ ەتپەيتىن. 16 جاستاعى جازىلعان فورمۋليارعا سايكەس ەشبىر كەدەرگىسىز تولتىرىلاتىن.
كەز كەلگەن قۇجاتتى جاساۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى زاڭدارىنا سايكەستەندىرىپ تولتىرىلاتىندىعىن ماقالا اۆتورى بىلۋگە ءتيىستى. ونىڭ اناسىنىڭ قولىنا قاجەت قۇجاتتاردىڭ ءتىزىمى بەرىلگەن, سونى جيناستىرىپ تۇرعىلىقتى جەرىندەگى ادىلەت باسقارماسىنا بارسا, ەشبىر ماشاقاتسىز شەشىلەتىن ماسەلە ەدى بۇل. سونى قايىرا ءبىر ەسىنە سالۋدى ءجون كوردىك.
ا. كەلمەنبەتوۆ, ۇيعىر اۋداندىق ادىلەت باسقارماسىنىڭ باستىعى,
الماتى وبلىسى
... تالاپ ەتەدى
سارساڭعا سالدى
اراعا ءبىراز ۋاقىت تۇسسە دە, كەيىنگى جولى ساباق بولسىن دەگەن ويمەن مىنا ءبىر ءجايتتى بايانداعالى وتىرمىن. ەلباسىنىڭ حالىقپەن تىكەلەي بايلانىسقا شىققان ساتىندە استانادان 555-777 نومىرىنە حابارلاسىپ, كوكەيكەستى ءبىر ءىس جايىندا ايتقان بولاتىنمىن. وسىنداعى ءتورت-بەس قارتتىڭ سەمەي پوليگونىندا ساربازدار قاتارىندا ءجۇرىپ, ءارتۇرلى اتوم بومبالارىنىڭ سىناعىنا قاتىسقانىمىزدى, سول سەبەپتى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا وراي قايتا قارالىپ جاتقان كەيبىر جەڭىلدىكتەردى ءبىزدىڭ دە يەلەنۋىمىز حاقىندا ناقتى سۇراۋ سالعان ەدىم. سودان جاۋابىن ءتيىستى ورگاندار كەيىن قايتارادى دەگەن سوڭ, ۇمىتتەنىپ جۇرگەن ەدىك. اتاۋلى جەرىنە بارىپ, ءبىلىپ تە جۇردىك. بىرىنە-ءبىرى سىلتەيدى. استانا اكىمدىگىنە بارىڭىز دەگەن سوڭ, ول جاقتى دا الدەنەشە رەت تورۋىلدادىم. ناتيجە شىقپادى.
مەنىڭ جاسىم 85-تە. قىستىڭ ايازىنا توڭىپ, تايعاناقتاپ ءجۇرۋىم وڭايعا سوقپادى. بىراق جاۋاپقا ەمەكسىتىپ قويعان سوڭ, دامەلەنىپ جۇرگەنىم راس. ازىرگە اۋزىمدى قۋ شوپپەن ءسۇرتىپ وتىرمىن. ەندى نە ىستەۋىم كەرەك؟
مۇسا ءشارىپ, “سەمەي-نەۆادا” قوزعالىسىنىڭ مۇشەسى.
استانا.