سوڭعى ەكى جىل كولەمىندە ينفلياتسيا ماسەلەسى ءبىزدىڭ عانا ەمەس, بۇكىل الەمنىڭ باستى ماسەلەسىنە اينالدى. اقش تا, ەۋروپا دا ينفلياتسيامەن كۇرەسىپ جاتىر. دەمەك, بۇل – ورتاق پروبلەما. ءبىر جاعىنان ءبىزدىڭ ينفلياتسيا ىشكى جاعدايلار سالدارىنان جيناقتالىپ قالعان تۇيتكىلدەردىڭ ناتيجەسى ىسپەتتى. كوپ تاۋاردى سىرتتان ساتىپ الۋىمىز سەبەپتى يمپورتتىق ينفلياتسيا دا كۇشىنە ءمىنىپ تۇر.
جالپى, ينفلياتسياعا قاتىستى ءسوز قوزعاعاندا ونىڭ ەكى قىرى بار ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. ءبىرىنشى قىرىن ايتايىق. ەگەر ۇلتتىق بانك ءوزىنىڭ مولشەرلەمەسىن جوعارىلاتسا, ايتالىق, 12,15 ءتىپتى 20 پايىزعا دەيىن كوتەرىپ تاستايتىن بولسا, وندا ءسوزسىز ينفلياتسيانى تومەندەتە الادى. بىراق ونداي جاعدايدا ەكونوميكانىڭ دامۋى توقتايدى جانە كاسىپكەرلەر شىعىنعا باتادى. ويتكەنى بازالىق مولشەرلەمەسى كوتەرىلگەن جاعدايدا بانك نەسيەسى دە كوتەرىلەدى. ءيا, بۇل بانك ءۇشىن جاقسى شىعار: جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەدەن كوبىرەك تابىس تابۋعا مۇمكىندىك بار. بىراق تىم جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمە نەسيەلەۋدى ولتىرەتىنىن دە ەستەن شىعارماۋ كەرەك. دەمەك, بۇل نۇسقانى قولدانۋ ورىنسىز. بۇل پايدا اكەلمەيدى. بىزگە كەشەندى شارالار قاجەت. ۇلتتىق بانك ءوز مەحانيزمدەرىن ىسكە قوسسىن, ۇكىمەت بيۋدجەت ەرەجەسىن ساقتاپ, ۇلتتىق بانك ۇسىنىمداماسىن ورىنداسىن. ەلدە اسىرەسە, ءوندىرىس سالاسى, ونىڭ ىشىندە حالىقتىق تۇتىنۋ تاۋارلارى, شاعىن جانە ورتا بيزنەستە ۇلكەن رەفورمالار جاسالۋى كەرەك. ەندى ينفلياتسيانىڭ ەكى ءتۇرى بار ەكەنىن ايتايىق. العاشقىسى – سۇرانىس ينفلياتسياسى. سىزدە جوعارى دەڭگەيدە سۇرانىس بار, بىراق ۇسىنىس جەتكىلىكسىز. مىنە, سۇرانىس پەن ۇسىنىس اراسىنداعى وسى تەڭسىزدىك باعانى ءوسىرۋ ارقىلى رەتتەلەدى. ال ەگەر ۇسىنىس سۇرانىستان جوعارى بولسا, وندا نارىق زاڭىنا سايكەس باعا تومەندەي باستايدى. ەگەر ءبىز ينفلياتسيامەن كۇرەسكىمىز كەلسە, ءبىرىنشى كەزەكتە ۇسىنىسپەن جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. ۇسىنىس, بۇل – جەرگىلىكتى حالىقتىڭ بارلىق قاجەتتىلىگىن وتەپ وتىرعان شاعىن جانە ورتا بيزنەس. كوپ جاعدايدا سۇرانىس – تۇتىنۋشىلار (قاراپايىم حالىق) تاراپىنان, ال ۇسىنىس – بيزنەس تاراپىنان تۋىندايدى. وسى باعىتتا جۇمىستى دۇرىس اتقارا الساق, بىزدە ەشقانداي دا پروبلەما تۋىنداماس ەدى.
اينالىپ كەلگەندە, ينفلياتسيانى 3-4 پايىزعا دەيىن ءتۇسىرىپ تاستاۋ – مىندەتتى تۇردە ورىندالۋى كەرەك ماقسات بولماۋى ءتيىس. نەگە؟ سەبەبى, ەگەر ءسىز ءوز ەلىڭىزدىڭ ەكونوميكاسىن وتە جوعارى ءوسىم قارقىنىمەن, مىسالى, جىلدىق 10-12 پايىزدىق وسىممەن قامتاماسىز ەتە الىپ وتىرساڭىز, وندا 8,9 پايىزدىق ينفلياتسياعا الاڭداۋدىڭ دا ەش نەگىزى جوق. ال قازىر بىزدە ينفلياتسيا – 8,9 پايىز كولەمىندە, ال ەكونوميكالىق ءوسىم 3 پايىزدان ارەڭ اسادى. ەگەر ءبىز جاقسى ەكونوميكالىق وسىمگە جەتكىمىز كەلسە, وندا كوپ بيزنەس جەكەگە بەرىلىپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستە باسەكەلەستىك قىزىپ, ەل وسىنداي ناقتى نارىق مەحانيزمدەرىنە قاراي ويىسۋى قاجەت. سول كەزدە بىزگە 8 پايىزدىق ينفلياتسيا قورقىنىشتى بولماي قالار ەدى.
ارمان بەيسەمباەۆ,
TICKMILL حالىقارالىق بروكەرلىك توبىنىڭ ساراپشىسى