• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 09 جەلتوقسان, 2021

ءان ەركەسىن ەسكە الدى

640 رەت
كورسەتىلدى

جامبىل اتىنداعى قازاق مەملە­كەتتىك فيلارمونياسىندا ۇلتتىق مادە­نيەتكە, ءداستۇرلى ءان ونەرىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان مايتالمان ءانشى, سازگەر, كۇيشى ماناربەك ەرجانوۆتىڭ 120 جىلدىعىنا وراي ء«ان سۇڭقار» اتتى كونتسەرت بولىپ ءوتتى.

ءبىراز جىلدار جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك فيلارمونياسىنىڭ بەلدى ءسوليسى بولعان  قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ماناربەك ەرجانوۆتىڭ ەرەكشە دومبىرا تارتۋ تەحنيكاسى وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇنەمى ۇلگى بولدى. ءان ەركەسى م.ەرجانوۆ ۇلتتىق ونەردەگى ارقا ءان داستۇرىندە ءوز مەكتەبىن قالىپتاستىرىپ, جەتىسۋ اندەرىن ناقىشىنا كەلتىرە ورىن­داعان. ونىڭ «جەتىسۋ», «شالقار كول», «اققۋ», «ورنەك», «اققىز», «بالالىق شاق», «بي» اتتى كۇيلەرى حالىق اراسىنا كەڭ تاراعان. ونىڭ شىعارعان كۇيلەرىنە نازار اۋدارىپ, العاش كاسىبي باعاسىن بەرگەن اكادەميك احمەت جۇبانوۆ بولاتىن. ءان مادەنيەتىندەگى ورنى وزگەشە توپجارعان تالانتتى ەرتە تانىعان ا.جۇ­با­نوۆ: «ماناربەك ەرجانوۆتىڭ كۇيلەرى – بىرىنەن ءبىرى اسىپ جاتقان قازىنا. وركەسترگە, وپەرالارعا, بالەتتەرگە, «مەنى ءتۇسىر» دەپ سۇرانىپ تۇرعان, ۇلكەن ساحناعا شىعۋدى اڭساپ تۇرعان شىعارمالار» دەپ ءانشىنىڭ قانات قاعىپ سامعاۋىنا قولداۋىن بىلدىرگەن.

م.ەرجانوۆ 1953 جىلدان ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قازاق مەملەكەتتىك فيلار­مونياسىندا جەكە داۋىستاعى ءانشى بولىپ, حالىقتىڭ ءان ونەرىندە كەڭ ورىن الاتىن تەرمە, جىر, جەل­دىرمەلەردى, كەڭ تىنىستى اندەردى, اتاپ ايتساق,  «ارداق», «سمەت», توپايكوك», «اعا­شاياق», «جانبوتا», «بالقاديشا», «اق­قايىڭ», «تولىباي», «قورلان», «اقسيسا» اندە­رىن شابىتتانا شىرقاعان.

ءبىرجان سال, اقان سەرى, جارىلعاپ­بەر­دى, ەستاي مەن شاشۋباي سىندى ءبىرتۋما دا­رىن­­­دى تۇلعالاردىڭ انشىلىك-سازگەرلىك مەك­تە­بىنىڭ ءىزباسارى بولعان م.ەرجانوۆتىڭ شىعارماشىلىق شابىتىنان تۋعان مول ءان مۇراسى حالىقتىڭ قۇندى قازىناسىنا اينالدى. ءداستۇرلى ءان ونەرىنىڭ كوشىن جالعاپ جۇرگەن كۇمىس كومەي, جەزتاڭداي انشىلەردىڭ قاي-قايسىسى دا اسقاق انشىگە ءىلتيپات تانىتپاي وتكەن ەمەس. ونىڭ رۋحاني يگىلىككە اينالعان 150-دەن اسا ءانى مەن كۇيى حالىق اراسىندا كەڭىنەن تارالىپ, ءوز ورىنداۋشىسىن تاپتى. لەكتسيا-كونتسەرت پىشىنىندە وتكەن ء«ان سۇڭقار» كەشىندە دە مىڭ قىرلى ماناربەكتىڭ كەڭ دياپازوندى اندەرى اۋەلەپ, اۆتورلىق شىعارمالارى شەبەرلىكپەن ورىندالدى.

كەشتى جۇرگىزگەن ماناربەكتىڭ ءىزىن جال­عاس­تىرۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن مادەنيەت قايراتكەرى دۇيسەنبەك ومىرا­ليەۆ م.ەرجانوۆ اندەرىنىڭ شىعۋ تاري­حى, ەرەكشەلىگى تۋرالى بايانداپ, قىزىق­تى اڭگىمەنىڭ تيەگىن اعىتتى. مادەن­يەت قايراتكە­رى ەرجان الىمبەتوۆ «بالا­لىق شاق», «جەڭ­گەن سولدات» كۇيىن ورىنداپ, «اققۋلار», گ ۇلىم الشىنوۆا قالقانىڭ ءانى «قالقانى», رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى امانگەلدى كۇزەۋباي «پاراۆوز», مادينا ءشارىپوۆا «باقىت جىرى», قازاقستاننىڭ مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى تىلەۋلەس قۇرمانعاليەۆ «امان­گەلدى تۋرالى ءاندى», حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتتارى ماقپال قازىبەكقىزى «سايرا, بۇلبۇل», ەسبول شاڭباي «سمەتتى», قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى ەركىن شۇكىمان ەستايدىڭ «قورلانىن», رامازان ستامعازيەۆ جارىلعاپبەردىنىڭ «ارداعىن» اۋەلەتىپ, تاۋدىڭ ءمولدىر تۇنباسىنداي ساف ونەردىڭ جاۋھارىمەن تىڭداۋشى قاۋىمنىڭ جانىن تەربەدى. ماناربەك ەرجانوۆتىڭ 120 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان لەكتسيا-كونتسەرت مارەسىنە جەتكەندە, ءداستۇرلى ونەردىڭ تۋىن جەلبىرەتىپ جۇرگەن مايتالمان انشىلەرگە حالىقتىڭ قوشەمەتى اسا جوعارى بولدى.

ءارى ءانشى, ءارى كومپوزيتور, كۇيشى, اكتەر, ءارى وپەرا ساحناسىنىڭ ساڭلاعى ما­نار­بەك ەرجانوۆ ءوز ومىرىندەگى جەتىس­تىكتەردىڭ بيىك شىڭىنان كورىنگەن بىرەگەي تۇلعا. ساحنا سەركەسىنىڭ شىققان شىڭى ۋاقىتپەن بىرگە بيىكتەپ, جارقىراي تۇسەرى دە ءسوزسىز.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار