انەكەڭ ەڭبەككە ەرتە ارالاستى. مەكتەپتەگى وقۋارالىق دەمالىستاردا جانە مەكتەپ بىتىرگەننەن كەيىن ەكى جىلداي اۋىلدا ەڭبەك ەتتى. جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ, ديپلوم العاننان سوڭ 1968 جىلى وتىرار اۋدانىنىڭ “قوجاتوعاي” كەڭشارىندا باس بۋحگالتەردىڭ ورىنباسارى بولدى. جالپى, ەسەپكە دەگەن تابيعي تالانتى ونىڭ جۇمىستى تەز ارادا مەڭگەرىپ, جوعارى ساپا دەڭگەيىنەن كورىنۋىنە سەپتىگىن تيگىزدى. سونىمەن قاتار قوعامدىق جۇمىستارعا دا قىزۋ ارالاسىپ, ءوزىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا, قولىنان ءىس كەلەتىن ازامات ەكەندىگىن كورسەتە ءبىلدى. ءسويتىپ, 1973 جىلى “وۆتسەۆود” كەڭشارىنىڭ باس بۋحگالتەرى بولىپ تاعايىندالدى. انەكەڭ بۇل كەڭشاردا ءتورت جىلداي قىزمەت اتقارعان سوڭ, 1973 جىلى تۋعان اۋىلى – ءشاۋىلدىر قاراكول قوي زاۋىتىنا باس بۋحگالتەرلىك قىزمەتكە اۋىستىرىلدى. بۇل قىزمەتتە ول 1980 جىلدىڭ ورتاسىنا دەيىن بولىپ, ودان ءارى رەسپۋبليكا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن “شىلىك” كەڭشارىنا ديرەكتور بولىپ باردى.
انەكەڭ “شىلىك” كەڭشارىنداعى اۋەلگى 600 گا سۋارمالى جەر كولەمىن 2080 گەكتارعا جەتكىزدى. جاڭا جەر اشۋ ءۇشىن ءشاۋىلدىر تاس جولىن قازدىرىپ كوپىر سالدىرادى, شايان وزەنىنە ەكى جەردەن كوپىر سالدىرىپ, جاڭا جەرگە ءجۇگەرى داقىلىن ەكتى. كۇتىمى جاقسى بولعاندىقتان جۇگەرىسى بىتىك ءوستى. 1982 جىلى د.ا.قوناەۆ وبلىس باسشىسى ا.اسقاروۆپەن بىرگە ارنايى كەلىپ, جۇگەرىلىكتەگى القاپتى كورەدى. سوندا ءبىر ساعاتتاي ۋاقىت بولعان مەملەكەت باسشىسى جۇگەرىشىلەرمەن جۇزدەسىپ سۇحباتتاسقاننان كەيىن, وزىنە ارنايى دايىندالعان داستارقان باسىندا شاي ءىشىپ وتىرىپ, ەسەلى ەڭبەك جەمىسىنە كوڭىلى تولىپ, شارۋاشىلىق باسشىسى ءا.سەيىتجانوۆقا ءوزىنىڭ ريزاشىلىق سەزىمىن بىلدىرەدى.
انەكەڭنىڭ شارۋاشىلىققا ءسىڭىرگەن ەڭبەگى ءالى دە ەل ەسىندە. سول كەزدە اۋىلدا 25 ورىندىق اۋرۋحانا سالىندى. ورتالىقتان كلۋب بوي كوتەرىپ, ەلگە تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتەتىن ءۇي اشىلدى. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ 40 جىلدىعىنا وراي ۇلكەن ەسكەرتكىش ورناتىلدى. ەسكى شىلىك ەلدى مەكەنىنەن 8 جىلدىق مەكتەپ, ورتالىعىنان اتس اشىلىپ, ۇيلەرگە تەلەفون بايلانىسى تارتىلدى. توعان سالىپ, اۋىلدى سۋ الۋ قاۋپىنەن ءبىرجولاتا قۇتقاردى. مال شارۋاشىلىعى بويىنشا “شىلىك” كەڭشارى بۇرىن ءىرى قارانى بورداقىلاپ كەلگەن بولاتىن, ەندى 25 مىڭ قوي قابىلدايتىن جايدى قوسا سالدىرىپ, قويدى دا بورداقىلاپ سەمىرتىپ مەملەكەتكە وتكىزىپ تۇرۋعا قول جەتكىزىلدى.
وسىنداي ورەلى ىستەر اتقارعان ديرەكتور ءا. سەيىتجانوۆ 1986 جىلى قىزمەتىنەن بوساپ, ء“شاۋىلدىر” كەڭشارىنا بۋحگالتەرلىك قىزمەتكە تۇردى. بۇل كوپ بىلەتىن, ىسكەر, ارلى, ىزدەنگىش, “قۇپ مەيلىگە” جوق ءور مىنەز تۋراشىل ازاماتتىڭ اۋدان باسشىلىعىنا جاعا قويماعاندىعى بولسا كەرەك. ءبىر جىلدان سوڭ باس بۋحگالتەردىڭ ورىنباسارلىعىنا جوعارىلاتىلدى. ودان باس بۋحگالتەر, ال 1992 جىلى “كوكساراي” بانكىنىڭ باسقارما توراعاسى بولىپ تاعايىندالدى. 1995 جىلى “كوكساراي” اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى قىزمەتىنە جالپى جينالىستا سايلاندى. بۇل, بۇرىنعى كەڭەس وداعى ىدىراپ, ەلىمىز ەگەمەندىك العان تۇستا ءانۋار سەيىتجانوۆ مىرزانىڭ ءومىر تالابىنا ساي جاڭا ءىس باستاعاندىعىنىڭ بەلگىسى ەدى. ەل تاريحىندا تۇڭعىش رەت اۋىلدىق جەردەن بانك اشىپ, ونى باسقارۋ دەگەنىڭىز بۋحگالتەر ءۇشىن ەرەن ەرلىكپەن تەڭ ءىس.
مۇندا دا انەكەڭ ءوزىن ىسكەرلىك قىرىنان كورسەتە ءبىلدى. العاشقى كاسىپكەرلەر مەن شارۋاشىلىقتاردى قارجىدان تارىقتىرمادى. سول كەزدە وتىرار استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنا 16 ملن., “كوكماردان” قاۋىمداستىعىنا 10 ملن., “وۆتسەۆود”, “قوجاتوعاي”, “اقتوبە” شارۋاشىلىقتارىنا 3 ميليوننان نەسيە قارجى ءبولىپ, قالجىراعان قانشاما ۇجىمدارعا دەمەۋشىلىك جاسادى. قانشاما فەرمەرلەرگە نەسيە قارجى بەرىلىپ, تىڭايتقىش, تەحنيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرال-سايماندارىن الۋعا مۇمكىندىك جاسالدى. ۇزىندىعى 36 شاقىرىم بولاتىن ەسكى كانال ارناسى جاڭعىرتىلىپ, سونىڭ بويىمەن حالىققا سۋ جەتكىزىلىپ بەرىلدى. بۇل جاقسىلىقتار ءالى دە تالايلاردىڭ ەسىندە بولسا كەرەك.
كەزىندە كوكساراي كانالىنىڭ تارتىلۋى جونىندە انەكەڭ: “بۇرىنعىداي بارلىعى مەملەكەتتەن ەمەس, ءوزىمىز ءوندىرىپ, ءوزىمىزدى, ەلدى ءوزىمىز اسىراۋىمىز كەرەك ەدى. سىردارياعا ناسوس قويىپ, سۋ تارتۋعا جانارماي جوق, سوندىقتان دا سۋدىڭ ءوزى اعىپ كەلەتىن كانال قازۋ كەرەك بولدى. اۋىل قاريالارىمەن اقىلداسا كەلە, 1933 جىلى حالىق قازعان كانالدى قايتا جاڭعىرتۋدى ءجون كوردىك. ناۋرىزباي مەن ءاميت قاريالار كانالدىڭ بۇرىنعى جوباسىن كورسەتىپ بەردى. كومىلىپ قالعان كانال ورنى ارشىلىپ, ۇزىندىعى 36 كم. بولاتىن, كانال بويىمەن ەلگە سۋ جەتكىزىلىپ بەرىلدى” دەپ سىر تيەگىن اعىتادى.
زەينەتكەرلىككە شىققان سوڭ ۇيدە جاتىپ دەم السا دا بولار ەدى, جۇمىس دەسە 10 بالانىڭ اكەسىنە ۇيدە دە جۇمىس اعىلىپ-توگىلەر ەدى. بىراق انەكەڭ ونى قاناعات تۇتا قويا ما, 2004 جىلى “قارلىعاش” شارۋا قوجالىعىن اشىپ, سودان بەرى جەكە كاسىپكەر رەتىندە تاسىن ورگە دومالاتىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار انەكەڭ قوعامدىق ىستەردەن ەشبىر قول ءۇزىپ كورگەن ەمەس. اۋىلدىڭ توبە ءبيى رەتىندە ەلدە بولىپ جاتقان ءاربىر كەلەڭسىز جايىتتەردى تەزگە سالۋ ورايىندا دا, ورىندى-ورىنسىز باسقا تىرلىكتەرگە دە بيلىك ايتىپ, قاريالىق جاساپ ءجۇر.
كوكساراي اۋىل اكىمشىلىگىندە 10 اۋىل ءبيى بار. انەكەڭ سولاردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان توبە ءبيى. بۇرىننان اۋىل ومىرىمەن تىعىز بايلانىستا جۇرەتىن انەكەڭ سودان بەرى ءبىرشاما يگىلىكتى ىستەر اتقاردى. سولاردىڭ اراسىنداعى ەڭ ماڭىزدىسى – كوكسارايدا سوڭعى ۋاقىتتا جول اپاتى, كەزدەيسوق جاعدايدان, جاستاردىڭ ورىنسىز ءجۇرىس-تۇرىسىنان قايعىلى جاعدايدىڭ بەلەڭ الىپ بارا جاتقانىنا تويتارىس بەرۋگە بۇكىل اۋىلدىڭ نازارىن اۋدارۋى. ەلدەگى يگى جاقسىلاردىڭ, ءار بۋىن وكىلدەرىنىڭ باسىن قوسىپ, بۇل جاعدايدى تارتىپكە كەلتىرۋگە كوپ بولىپ جۇمىلۋدى ۇسىندى. ول كوپشىلىكتەن قولداۋ تاپتى. ءتارتىپ ءار شاڭىراقتان باستالۋى ءتيىس ەدى. وسى جاعداي جەتە ءتۇسىندىرىلدى.
الەۋمەتتىك كومەككە ءزارۋ وتباسىلارىنىڭ جاعدايىن زەرتتەۋدى دە انەكەڭ نازاردان تىس قالدىرىپ جۇرگەن جوق. سولاردىڭ اراسىندا كەيبىرەۋلەردىڭ اتا-اناسى باقۋاتتى بولا تۇرا, الەۋمەتتىك كومەك سۇراۋى ۇيات-اق. انەكەڭ وسى جاعدايدى جاس وتباسىنىڭ اتا-اناسىمەن اڭگىمە وتكىزۋ ارقىلى شەشىپ ءجۇر. پەرزەنتىڭدى بولەك شىعاردىڭ ەكەن, وعان ساۋىپ ىشەتىن ساۋىن سيىر بەرۋگە قينالما. سيىردى قيمايدى ەكەنسىڭ, لاقتى ەشكى بەر. ونىڭ ءسۇتىن ءنارەستەسىنە بەرەدى. وسىلاي تۇسىنىك جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ارقىلى تالايلاردىڭ بەرەكە-بىرلىگى ارتىپ, تالايلار تىرشىلىگىن جالعاستىرۋدا.
ءيا, انەكەڭ وسىنداي تىنىمسىز جان. ءوز ءۇيىنىڭ شارۋاسىن دا تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ, ۇرشىقتاي ۇيىرگەن. بالالاردى دا شارۋاعا بەيىم ەتىپ ۇيرەتكەن. 10 بالا ءوسىرىپ وتىر. سونىڭ ءبارى بۇگىندە جەتىلگەن, ومىردەن ءوز ورنىن تاپقان اتپال ازاماتتار.
شەرالى ءبىلال, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.