بازارلار مەن ساۋدا ۇيلەرىنىڭ وكىلدەرى قاتاڭ شەكتەۋسىز جانە لوكداۋنسىز جۇمىس ىستەگىسى كەلەدى. الماتىلىق كاسىپكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, شەكتەۋسىز جۇمىس ىستەۋ ولارعا مەملەكەت الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
الماتىدا ساۋدا سەكتورىندا, ونىڭ ىشىندە ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى, ساۋدا ۇيلەرى مەن ساۋدا جەلىلەرىندە 115 مىڭنان اسا جەكە كاسىپكەر بار. ورتاشا العاندا ءبىر كاسىپكەر 2-3 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ياعني ورتاشا ەسەپپەن 280 مىڭنان اسا ادام وسى سالاداعى تابىسقا تاۋەلدى. مۇنداي كورسەتكىش الماتى قالاسى تۇرعىندارىنىڭ 15%-ىن قۇرايدى.
«بىزگە دەمالىس كۇندەرىندەگى لوكداۋن قيىنعا سوعىپ تۇر. اسىرەسە, جالعا الۋشىلاردىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا ساتىپ العان تاۋارلارىن تولىق ساتۋى ماڭىزدى. ساتىپ الۋشىلاردىڭ نەگىزگى بولىگى دەمالىس كۇندەرى كەلەدى. كاسىپكەرلەردىڭ 90%-ىندا تۇتىنۋشىلىق نەسيە بار, ال كىرىس تومەندەدى», دەدى «وربيتا» ساۋدا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ابزال يساكەەۆ.
ورتالىق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلەر – الماتى قالاسىنىڭ بەلسەندى تۇرعىندارىنىڭ نەگىزگى بولىگى. ەگەر جاعداي وزگەرمەسە, مۇنداي قاتاڭ شارالاردان كەيىن بيزنەس قايتا قالپىنا كەلە المايدى. سوندىقتان الماتىلىق كاسىپكەرلەر شەكتەۋ شارالارىن جەڭىلدەتۋدى تالاپ ەتەدى.
«ەگەر جالعا الۋشىلاردىڭ كەم دەگەندە 70%-ى ۆاكتسينا السا, وندا Ashyq جۇيەسىمەن جۇمىس ىستەيتىن نىساندارعا دەمالىس كۇندەرى دە جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرىلەدى دەگەن ەدى. بىزدە قىزمەتكەرلەردىڭ 90%-ى ۆاكتسينا العان, ەندىگى تاڭدا ولار بۇل جاعدايعا نارازى. ادامدار قازىردىڭ وزىندە ۇمىتسىزدىكتەن جولداردى جابامىز دەپ قورقىتۋدا, بىراق ءبىز جاعدايدى ءوز باقىلاۋىمىزعا الدىق. بىلتىر لوكداۋن بولدى, ءبىزدىڭ سالا ءبىراز شىعىنعا ۇشىرادى. سونىمەن قاتار دەزينفەكتسيالاۋشى زاتتارعا, تۋننەلدەرگە جانە باسقا دا جابدىقتارعا – بارىنە بىلتىر شامامەن 27 ملن تەڭگە جۇمسادىق. ءوز كەزەگىندە شوب ءوز جۇمىسىن سانيتارلىق نورمالار مەن تالاپتاردى ساقتاي وتىرىپ جۇرگىزىپ وتىر», دەيدى «الاتاۋ» بازارى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى الەكساندر كيم.
سونىمەن قاتار قازاقستان ساۋدا جىلجىمايتىن م ۇلىك دەۆەلوپەرلەر وداعىنىڭ توراعاسى الەكساندر رەۆين دەمالىس كۇندەرى ەنگىزىلگەن لوكداۋنعا بايلانىستى ساۋدا ورتالىقتارى تابىسىنىڭ 50%-ىن الا المايتىنىن ايتتى. بازارلار ءۇشىن بۇل سوما ايىنا 10 ملن-نان 15 ملن تەڭگەگە دەيىن جەتەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ساۋدا جىلجىمايتىن م ۇلىك دەۆەلوپەرلەر وداعى ونى جالعا الۋشى بولىپ تابىلاتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنە 30 ملرد تەڭگەگە دەيىن كومەك ۇسىنعان.
«ەگەر ءبىز قالاداعى كۇردەلى ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى وسىنداي قاتاڭ شەكتەۋ شارالارىن ەنگىزۋگە ءماجبۇر بولساق, شەكتەۋلەردى ەنگىزۋ كەزىندە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن ەسكەرۋدى سۇرايمىز. سونىمەن قاتار بيزنەس ءۇشىن, ەڭ الدىمەن كومەك الۋ عانا ەمەس, شەكتەۋسىز جۇمىس ىستەۋ وتە ماڭىزدى. كاسىپكەرلەر ءبىر دەمالىس كۇنى بۇكىل جۇمىس اپتاسىن الماستىراتىنىن بىرنەشە رەت ايتقان. مۇمكىندىگىنشە, كاسىپكەرلىكتى قولداۋ شاراسى رەتىندە ءبىز ASHYQ-تىڭ ادال قاتىسۋشىلارىنىڭ, مىسالى, بازارلار, ساۋدا ۇيلەرى مەن ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنىڭ جۇمىسىن دەمالىس كۇندەرى شەكتەمەۋدى ۇسىنامىز», دەدى الماتى قالاسى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسشىسى ايتۋار كوشمامبەتوۆ.
سونداي-اق ول «اتامەكەن» باسشىلىعى كاسىپكەرلەردىڭ قىزمەتىنە قاتىستى التى ۇسىنىس جىبەرگەنىن ايتتى. وندا كەم دەگەندە ءبىر دەمالىس كۇنىندە جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرۋ قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار قىزمەتكەرلەردىڭ 90%-دان استامى ۆاكتسينا العان بيزنەستى ىنتالاندىرىپ, ولاردى Ashyq كوشباسشىلارىمەن تەڭەستىرۋىن سۇرايدى.