جارتىلاي فيناليستەر انىقتالدى

¼ كەزەڭگە شىققان 8 ۇز­دىك كوماندا ىشىنەن ىرىك­تەلگەن 4 ۇجىم ەندى فينالعا شىعۋ ءۇشىن باق سىنايدى. جارتىلاي فينالعا جولداما ال­عان ءتورت قۇرامانىڭ ىشىن­دە يتاليا, يسپانيا جانە دانيا قۇ­رامالارى بۇعان دەيىن كەم دەگەندە ءبىر مار­تە ەۋ­رو­پا چەمپيونى دەگەن مار­تەبەلى اتاققا يە بولعان. ال ءوزىن فۋتبول الىپپەسىن ويلاپ تاپقان ەل سانايتىن انگليا 60 جىلدىڭ ىشىندە ءالى تۇعىردىڭ بيىك ساتىسىنان كورىنە ال­ماي كەلەدى. اعىل­شىن­­دار­دىڭ وسى كۇن­گە دەيىنگى ەڭ ءىرى جە­تىستىگى – ءۇشىنشى ورىن (1968, 1996 جىلدار).

بيىلعى ەۋرودا قالايدا باس جۇلدەنى انگليادا الىپ قالۋعا نيەتتەنگەن (فينال لوندوندا وتەدى) بريتانيالىقتار ءوز تاري­حىنداعى ايتارلىقتاي ءتاۋىر چەم­پيوناتتى وتكىزۋدە. گارەت ساۋتگەيتتىڭ كومانداسى شيرەك فينالدا ۋكراينانى 4:0 ەسە­بىمەن ويسىراتا ۇتىپ, قۇرلىق ءتۋرنيرىنىڭ جارتىلاي فينالىنا شىقتى.

ريمدە وتكەن كەزدەسۋدىڭ 4-مينۋتىندا اعىلشىندار ەسەپ اشىپ ۇلگەردى. راحيم ستەر­لينگتەن پاس العان كاپيتان حارري كەين مەر­گەندىگىمەن كوزگە ءتۇستى. بۇل – ونىڭ ەۋروداعى نەبارى ەكىنشى گولى. وسى گولدان كەيىن ازداپ ابدىراعان ۋكراي­نالىقتار 10-مينۋتتان باستاپ ەس جيدى. ءتىپتى پيكفورد قاقپاسى ما­ڭىندا سەنىمدى شابۋىلدار ۇيىم­داستىرا باستادى. يارەمچۋك پەن يارمولەنكو باستاعان جىگىتتەر بىرنەشە رەت ايىپ الاڭىنا كىرىپ, اعىلشىن جانكۇيەرلەرىنىڭ زارەسىن ۇشى­رۋمەن بولدى. بىراق وتكىر شا­بۋىلداردىڭ ءبىرى دە ناتيجە بەرگەن جوق.

ەكىنشى تايمدا اعىلشىندار قايتادان قاھارىنا ءمىندى. اۋە­لەتە كوتەرىلگەن دوپقا ءبىرىن­شى بولىپ جەتكەن حارري ما­گۋاير ەسەپتى ەسەلەپ كەتتى. ال 50-مينۋتتا كەين دۋبل اۆتورى اتاندى. «ليۆەرپۋل» لي­­دەرى دجوردان حەندەرسون 63-مينۋتتا ۇلتتىق قۇراما سا­پىنداعى العاشقى, بۇل ويىن­داعى ءتورتىنشى گولدى سوعىپ, ان­گلياعا سەنىمدى جەڭىس سىيلادى.

وسىلايشا, اندرەي شەۆ­چەنكو شاكىرتتەرى ەۋروعا جاڭا تاريح جازۋ ءۇشىن كەلگەن انگليا قۇرا­ماسىنا قارسى ەش امال جاساي المادى. كوماندالاردىڭ دەڭ­گەيى ويىن بويى ەرەكشەلەنىپ تۇردى. كوممەنتاتور ارىپ­تە­سى­مىز ايتپاقشى, دونەتسكىنىڭ «شاح­­تەر», كيەۆتىڭ «دينا­مو» ويىنشىلارى مەن «توت­تەن­­حەم», «مانچەستەر يۋناي­تەد», «مانچەستەر سيتي» وي­ىن­شى­لارىنىڭ دەڭگەيى, البەت­تە, جەر مەن كوكتەي بولماق. مۇ­نى ۋكراي­نانىڭ باس باپكەرى ان­درەي شەۆچەنكو ويىنعا دەيىن-اق مويىنداپ قويعانداي ەدى.

ال بۇعان دەيىن ازەربايجان استاناسى باكۋدە وتكەن چەحيا مەن دانيا اراسىنداعى ماتچ دات قۇراماسىنىڭ جەڭىسىمەن اياقتالدى. تارتىستى باستالعان كەزدەسۋدە جانكۇيەرلەر گولدى كوپ كۇتكەن جوق. ماتچتىڭ 5-مينۋتىندا لارسەننەن پاس العان دات جارتىلاي قورعاۋشىسى توماس ديلەيني ەسەپ اشتى. بۇدان سوڭ دا ايتارلىقتاي بولماسا دا دانيا قۇراماسىنىڭ ويىنداعى باسىمدىعى باي­قالىپ تۇردى. كاسپەر حيۋل­ماند شاكىرتتەرى 42-مينۋتتا تابلوداعى كورسەت­كىشتى ەسە­لەدى. ۇرىمتال ساتتە قاجەت جەر­­دەن تابىلعان شابۋىل­شى كاس­پەر دولبەرگ قۇرا­ما­سىنىڭ با­سىمدىعىن ارتتىرا ءتۇستى. ەكى قۇ­راما ۇزىلىسكە 0:2 ەسە­بىمەن ات­تاندى.

ەكىنشى تايم باستالا سالىسىمەن چەحيا قۇراماسى بەلسەندى شابۋىلداۋعا كوشتى. 49-مينۋتتا پاتريك شيك ەسەپ ايىرماسىن قىسقارتقاندا, چەحيالىق جان­كۇيەرلەردىڭ جۇرەگىندە جە­ڭىسكە دەگەن ءۇمىت وتى قايتا تۇتانعان-دى. بىراق 1:2 ەسەبى ويىن سوڭىنا دەيىن وزگەرىسسىز قا­لىپ, دانيا كەلەسى كەزەڭگە جولداما الدى. ايتا كەتەيىك, پاتريك شيك وسى چەمپيوناتتاعى بەسىنشى گو­لىن سوقتى. وسىلايشا, چەح شابۋىلشىسى گول سانى بويىن­شا كريشتيانۋ رونالدۋمەن تەڭەستى. سونداي-اق 2004 جىلعى ەۋروپا چەمپيوناتىندا 5 گول سوققان وتانداسى, سۇرمەرگەن ميلان باروشتىڭ دا رەكوردىن قايتالادى.

قالعان ۋاقىتتا چەحيا قۇ­راماسى بەلسەنە ۇيىمداستىرعان بىرنەشە شابۋىلىن سوڭىنا دەيىن جەتكىزە المادى. ال كەي ساتتە دات شابۋىلىن توي­تارۋعا ءبىراز ۋاقىت جۇمساۋعا ءماجبۇر بولدى. دوپقا يەلىك ەتۋ جانە پاستىڭ ءدال بەرىلۋى تۇرعىسىنان چەحيا قۇراماسى قارسىلاستارىنان ءسال باسىم تۇردى. دەگەنمەن بۇل از­داعان باسىمدىق ولاردىڭ ەسەپ­تە العا شىعۋى تۇرماق, تەڭەس­تى­رۋگە دە مۇمكىندىك بەرگەن جوق. نە­مەسە چەحيالىقتار بۇل از-ماز مۇمكىندىكتى ءوز كادەسىنە جاراتا المادى دەگەن دۇرىسىراق بولاتىن شىعار.

فينال جولداماسى ءۇشىن انگليا مەن دانيا قۇرامالارى وينايدى. ماتچ 7 شىلدە كۇنى لوندوندا وتەدى. كەزدەسۋ نۇر-سۇلتان ۋاقىتىمەن 01:00-دە باس­تالادى. ەكى كوماندا دا توپتىق كەزەڭدە جارىتىپ گول سوقپاعان, ەسەسىنە پلەي-وفف كەزەڭىنەن باس­تاپ ەرەكشە كۇش العان ۇجىمدار قاتارىنا جاتادى. دانيا توپتىق كەزەڭنىڭ العاشقى ەكى ماتچ­ىندا جەڭىلىپ, الايدا سوعان قا­راماستان توپتان شىعىپ قانا قويماي, جارتىلاي فينالعا جەتىپ وتىر. ەۋروپا چەمپيونا­تى وسىنداي كەرەمەتتەرىمەن باۋ­رايدى.

ال ءبىرىنشى جارتىلاي فينال ماتچىندا يسپانيا مەن يتا­ليا كەزدەسەدى. بۇل كەزدەسۋ 6 شىلدە كۇنى انگليا استاناسى – لوندونداعى «ۋەمبلي» ستاديونىندا وتەدى. ايتا كەتەيىك, يسپانيا شيرەك فينالدا شۆەي­­تساريا فۋتبولشىلارىمەن نەگىزگى ۋاقىتتا تەڭ ويناپ, ءبارىبىر ماتچ سوڭىنداعى پەنالتي سەرياسى ارقىلى باسىم ءتۇستى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, كەزدەسۋدىڭ العاشقى مينۋتتارىندا البانىڭ الىس­تان تەپكەن دوبىن قايتارماقشى بولعان شۆەيتساريالىق فۋتبولشى زاكاريا ابايسىزدا زوممەر قورعاعان قاقپاعا گول سوعىپ الدى. ءوز كەزەگىندە بۇل – بيىلعى ەۋروپا چەمپيوناتىنداعى ونىن­­شى, ياعني رەكورد اۆتوگول. 60 جىلدىق تاريحى بار كارى قۇرلىق بىرىنشىلىگىنىڭ بارلىق چەمپيوناتىندا جالپى 9 اۆتوگول سوعىلعان ەدى. بيىل ءبىر چەمپيوناتتىڭ وزىندە 10 اۆتوگول سوعىلدى. بى­رىن­شىلىك اياق­تالۋىنا ءالى ءۇش ماتچ بار. دەمەك, بۇل كورسەتكىش ءالى دە جا­ڭارۋى مۇمكىن. 

تاعى ءبىر شيرەك فينال با­سەكەسىندە يتاليا ءبىرىنشى تايم­دا-اق بەلگيانى 2:1 ەسە­بى­مەن جەڭىپ, جارتىلاي في­نالعا جولداما العان بولاتىن. بۇل – يتاليا فۋت­بول­شىلارىنىڭ تاريحي جەتىستىگى. «سكۋادرا ادزۋررا» وكىل­دەرى 2020 جىلعى ەۋ­روپا چەم­پيو­ناتىنىڭ ىرىكتەۋ كەزە­ڭىنەن باس­تاپ بۇگىنگە دەيىن قا­تارىنان 15-ءشى (5 ماتچ في­­نالدىق كەزەڭدە) ويىن جە­ڭىلىس­­تىڭ نە ەكەنىن بىلمەي كەلە جا­تىر. سونداي-اق رو­بەر­تو مان­چيني شاكىرتتەرى جە­ڭىلىسسىز ويىن سەرياسىن 32-گە دەيىن جەت­­كىزدى. يتا­ليالىقتار الەم رە­كور­­دىن جاڭالاۋ ءۇشىن ءالى ءۇش ماتچ جەڭىلمەۋى كەرەك. الەم­دىك رەكورد برازيليا مەن يسپانياعا تيەسىلى – 35 ويىن.