– استاپىراللا! مىنا شايتان ەربيىپ قايدان كەلدى؟ كەت-اي, كەت! – توتى جەڭگەم نۇرگۇلدى كورگەندە بەتىن شىمشىپ, ءتۇسى بۇزىلىپ كەتتى.
ءبىز نۇرگۇلگە جالت قارادىق. قالادا وقيتىن, بۇگىنگى زامان تالابىمەن كيىنگەن قىز جۇتىنىپ تۇر ەدى. تار دجينسى شالبار, كويلەك دەۋگە كەلىڭكىرەمەيتىن مايكاعا ۇقساس كيىم بويجەتكەننىڭ تالشىبىقتاي بۇرالعان دەنەسىن ايشىقتاپ تۇردى. «زامانىنا قاراي – قادامى. توتى نەگە تۇتىكتى؟» دەپ ويلاپ ۇلگەرگەنىمشە جەڭەشەم قىزىنا جەكي سويلەپ:
– بايى ولگەن قاتىن سياقتانىپ شاشىڭدى جايىپ جىبەرگەنىڭ نە؟ جاماندىق شاقىرماي, شاشىڭدى جينا! سوسىن اكەڭ كەلگەنشە مىنا ۇستىڭدەگى تىرسيعان كيىمدەرىڭدى قۇرت. ۇزىن ەتەك كويلەك كي, – دەپ نۇرگۇلدى قولىنان تارتقىلاپ, ۇيگە ەنگىزىپ جىبەردى.
مەنىڭ ەسىمە ەرتەدە ەلدى جاۋ شاۋىپ, ەل يەسىز قالعاندا, كۇيەۋى مەزگىلسىز قازاعا ۇشىراعاندا ايەلدەردىڭ شاشىن جايىپ جىبەرىپ جوقتايتىنى ءتۇستى.
ويدى وي ءتۇرتىپ وياتادى. ءدىندار قارابۋرا اۋليەنىڭ تولىقسىعان, كۇن كەلبەتتى, اي ديدارلى قىزى بەگىمشەگە كوپ جىگىت ىنتىق بولىپتى. كوركىنە كوز تويمايتىن ارۋدى سەلجۇك مەملەكەتىنىڭ بيلەۋشىسى مالىك شاحتىڭ ۇلى سانجار سۇلتان ۇناتقان.
سانجار سۇلتان كۇندەردىڭ كۇنىندە ۇيرەنشىكتى ادەتىمەن قاراتاۋدىڭ قويناۋىنا اڭ اۋلاي شىعادى. ءبىر جەرلەرگە كەلگەندە ۇيىندە قانجارىن ۇمىتىپ كەتكەنى ەسىنە تۇسەدى. سۇلتان ءبىر نوكەرىن كەرى قايتارىپ, قانجاردى الىپ كەلۋدى تاپسىرادى. «بارعان ىزىڭمەن كەرى قايتاسىڭ» دەۋدى دە ۇمىتپاپتى. حانىم قانجاردى جابىقتان ۇستاتا بەرگەندە نوكەردىڭ كوزى ونىڭ ارشىعان جۇمىرتقاداي اپپاق بىلەگىنە تۇسەدى. سول بويى ەسىنەن تانىپ قالادى. قانجاردى بەرىپ ىلە كەرى قايتقان بەگىم نوكەردىڭ تالىپ قالعانىنان حابارسىز ەدى. الدەن سوڭ ەسىن جيعان الگى جاساق اتىنا مىنە سالا كەرى قاراي شابا جونەلەدى. ول ورالعاندا سۇلتان سۇرلانىپ تۇر ەدى.
– تاقسىر, قاسىق قانىمدى قيا كورىڭىز. كەشىككەن سەبەبىم, قانجاردى جابىقتان الايىن دەپ قولىمدى ۇسىنا بەرگەنىمدە, حانىم بىلەگىمنەن ۇستاپ جىبەرمەي قويدى. ودان بوسانىپ شىققانشا ءبىرتالاي ۋاقىت ءوتىپ كەتتى, – دەدى جالتارماق بولىپ جالعان سويلەپ.
اڭنان ورالعان سوڭ سانجار سۇلتان سوزگە كەلمەستەن, وقيعا- نىڭ اق-قاراسىن اجىراتپاستان بەگىم سۇلۋدىڭ وڭ قولى مەن قوس بۇرىمىنىڭ وڭ جاقتاعىسىن كەسىپ, ءوزىن زىندانعا تاستايدى. سۇلتان سوندا سوراقىلانىپ, وڭ قولىڭمەن ىستەدىڭ دەپ وڭ قولىن كەسكەن كورىنەدى. وسى تۇستا قارابۋرا اۋليە ءتۇس كەرىپ, قىزىن قۇسقا اينالدىرىپ جىبەرەدى. كەيىن ول كيەلى بەگىم انا اتالادى.
بەگىم سۇلۋدىڭ وڭ جاق بۇرىمى كەسىلدى. سەبەپ, شاشتى كەسۋ سول كەزدەگى جازانىڭ ەڭ اۋىر ءتۇرى سانالعان. حالىق دانالىعىندا شاش ايەلدەرگە حاۋا انامىز بەن ءبيبى فاتيما انامىزعا بەرىلگەن اللا تاعالامىزدىڭ عاجايىپ سىيى. وسى عاجايىپ سىيدى قادىرلەپ ۇستاي ءبىلۋ – ءار نازىك جىنىستىنىڭ باستى بورىشى.
اللا تاعالا سىيلاعان اسەم ءارى جۇپار ءيىستى شاشتى كەسۋ دە قيانات. اللا اماناتىنا ادالدىق تانىتپاۋ. اسا ءبىر قيىن شاقتا بولماسا ايەل بالاسى شاشىن قىرقىپ, كەسە بەرمەگەن. قۇران كارىمنەن جەتكەن راۋاياتتىڭ بىرىندە زۋلكيفيل باشر يبن ايۋب ءنابي قاتتى اۋىرعاندا ايەلى ەكى بۇرىمىن كەسىپ ساتاتىنى بار. ءدال وسىنداي وقيعا و.گەنريدىڭ اڭگىمەسىندە قايتالانادى. وندا اڭگىمە جەلىسى ءسال باسقاشالاۋ. ايەل شاشىن ساتىپ, سۇيىكتىسىنە سىيلىق الادى. بۇل كەزدە كۇيەۋى قولىندا بار ەڭ قيماس زاتىن ساتىپ, ايەلىنىڭ شاشىنا قادايتىن قىمبات تۇيرەۋىش الادى. بۇل جەردە جازۋشىنىڭ تاپقىرلىعى مەن شەبەرلىگىنە شەك كەلتىرگىمىز جوق. اڭگىمە ايەل بالاسىنىڭ تۇلا بويىنداعى ەڭ قىمبات تا جاراسىمدى مۇشەسى – شاش تۋرالى. تەرەڭنەن تولعانىپ كورىڭىز, ولار ەڭ قىمباتتىسىن اسا ءزارۋ كەزدە عانا قىرقا الدى. ءبىرى – كۇيەۋىن اۋىر ناۋقاستان امان الىپ قالۋ ءۇشىن, ەكىنشىسى – قۇداي قوسقان قوساعىن قۋانتۋ ءۇشىن.
جادىراڭقى جاز كەرۋەندەتىپ كوشىپ بارادى. الدا كۇزدىڭ جايماشۋاق كۇندەرى. شاشىن جايىپ جىبەرگەن نەمەسە قيىپ تاستاپ ءجۇنىن جۇلعان تاۋىقتاي جالاڭاشتانىپ قالعان قاراكوزدەر قاراسى ازايماي تۇر. ولاردىڭ قايسىسىنا بارىپ ۇلتتىق سالت-ءداستۇر, ادەپ-عۇرىپ تۋرالى اقىل ايتارسىڭ.
قولاڭ شاش, تىرسەككە تۇسەر قوسورىم بۇرىم – قازاق قىزدارىنىڭ قۇتى. وسى قۇتتان ارىلىپ قالماڭدارشى, قارلىعاش قارىنداستار!
شىرايلىم, شاشىڭدى جايا كورمەشى!
سابىربەك ولجاباي,
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى