قازىرگى تاڭدا بۇكىل الەم جۇرتشىلىعى ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ قيىندىقتارىن باستان وتكەرۋدە. سوعان قاراماستان, پاراساتتى قايىرىمدىلىق ساياساتىن جۇرگىزىپ, سانالى ءىس اتقارۋ, كومەككە ءزارۋ, ءارى دەمەۋشىلىككە مۇقتاج جاندارعا جاردەمدەسۋمەن اينالىسۋدىڭ ۇلكەن الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك ەكەنى بەلگىلى. مەملەكەتتىڭ رۋحاني دامۋىمەن, سان-سالالى تىڭ جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى بەلگىلى جولعا قويعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ قورى جىل باسىنان بەرى اعارتۋشىلىق, ءبىلىم, مادەنيەت سالالارىندا الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق ماڭىزى بار سان الۋان قىزمەت اتقاردى. عيبراتتى ىستەر تۋرالى قىسقاشا مالىمەتتى قوردىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى بەكتاس عافۋر ۇلى مۇحامەدجانوۆتان بىلگەن بولاتىنبىز.
حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جيىندار:
اقپان ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ قورى جانىنداعى الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتى, اقش پەن كانادا ينستيتۋتى رەسەي عىلىم اكادەمياسىمەن بىرگە ء“XXى عاسىرداعى حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ارحيتەكتۋراسى: ەۋرازيانىڭ جاڭا كونتسەپتىلەرى” اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىردى. ءىس-شاراعا رەسەي مەن قازاقستاننىڭ كورنەكتى ساياساتكەرلەرى, سونداي-اق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى جەتەكشى ساراپشى ماماندار قاتىستى. جيىننىڭ ماقساتى – حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە بايلانىستى سۇحبات الاڭىن قالىپتاستىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ پروتسەسىنە قوسقان ۇلەسىن, ەڭبەگىن ايقىنداۋ.
سونداي-اق, قوردا “قازاقستانداعى مەملەكەتتىلىكتىڭ قالىپتاسۋىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ ءرولى” تاقىرىبىندا لەكتسيا ءوتتى. ءىس-شاراعا كورنەكتى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرلەرى قاتىستى. ولار: قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ب.ع.مۇحامەدجانوۆ, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى س.س.سارتاەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى ز.ل.فەدوتوۆا. قوردا جاستارعا ارنالعان مۇنداي تاريحي تاعىلىمى مول لەكتسيالار ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىلىپ تۇرادى.
الەۋمەتتىك يدەيالار مەن جوبالار جارمەڭكەسى
2010 جىلدىڭ 18-19 ناۋرىزىندا “قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ قورى” قوعامدىق قورى جانە حالىقارالىق قازىرگى ساياسات ينستيتۋتى الماتى قالاسىندا “ينتەللەكتۋالدى جاسامپاز قوعام: ءبىلىم جانە جاڭا تەحنولوگيالار” تاقىرىبىنداعى الەۋمەتتىك يدەيالار مەن جوبالار ءجارمەڭكەسىن وتكىزدى. جارمەڭكەنىڭ ماقساتى - ازاماتتىق قوعامنىڭ جانە ينستيتۋتتاردىڭ جاندانۋىنا كومەكتەسۋ, ەڭ ۇزدىك جوبالار مەن يدەيالاردى تاجىريبە ءجۇزىندە ىسكە اسىرۋ, سۇحبات الىسۋعا ءمۇمكىندىك اشىپ, جۇمىس جاساۋ ءۇشىن بايلانىستاردى دامىتۋعا كومەكتەسۋ, قوعام ينستيتۋتتارىن تەڭ قۇقىلى سەرىكتەستىك زاڭدارىمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ت.ب. ءجارمەڭكە مىنا نوميناتسيالار بويىنشا ءوتكىزىلدى: ء“بىلىم جۇيەسىنىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋى”, ء“بىلىم جانە قوعام”, “مەكتەپكە دەيىنگى وقۋداعى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار”, ء“بىلىم, عىلىم ءجانە ءوندىرىس”, “ەرەكشە” بالالاردى ءبىلىممەن قولداۋ”, “وقۋ-ادىستەمەلىك جانە ءبىلىم ادەبيەتى”, ء“بىلىم, دەنساۋلىق, ۇيلەسىم”.
ساراپشى كوميسسيالاردىڭ شەشىمىمەن جارمەڭكە جەڭىمپازدارى بولىپ 28 ۇكىمەتتىك ەمەس, كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار تانىلدى.
مادەنيەت:
اقپان ايىندا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى ل.ۆ.سكالكوۆسكيدىڭ “ماڭگىلىككە كەتكەندەر” كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. كىتاپ اۋعانستاننان ءاسكەرلەردىڭ شىعۋ كۇنىنە وراي, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورىنىڭ قولداۋىمەن جارىققا شىققان. ءىس-شارا اياسىندا “اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى مەن “كازاحستانسكايا پراۆدا” اتىنداعى مايدان كلۋبىنىڭ” تۇساۋكەسەرى ءوتتى. باستى ماقسات – كەڭ قوعامنىڭ نازارىن رۋحاني-ونەگەلى جانە پاتريوتتىق تاربيە ماسەلەسىنە اۋدارۋ, جاستاردى وسى قۇندىلىقتارعا تاربيەلەۋ.
سونىمەن قاتار, 8 ناۋرىز حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى مەرەكەسىن تويلاۋ قارساڭىندا “جالىندى جۇرەك كوكتەمى” اتتى مەرەكەلىك كونتسەرت ۇيىمداستىرىلدى.
اتالمىش ءىس-شارا بارىسىندا قور ۇيىمداستىرعان “كەزەڭدىك قازاق رومانستارى” كومپوزيتورلار بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىن سالتاناتتى تۇردە ماراپاتتاۋ ءراسىمى ءوتتى. بايقاۋعا 8 كەزەڭ ۇسىنىلعان. جۇمىس ناتيجەسى بويىنشا 3 جەڭىمپاز انىقتالدى.
شىعارماشىلىقتاعى جاستاردى قولداۋ اياسىندا, ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى ستۋدەنتتەرىنىڭ 9 ديپلومدىق جۇمىسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن گرانتتار ءبولىندى. جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە جاريالاناتىن “ساپارلارعا گرانتتار” بايقاۋىنا ونەر جانە مادەنيەتتەگى جاس شىعارماشىلىق قايراتكەرلەرىنەن 5 ءوتىنىش كەلىپ تۇسسە, ونىڭ بەسەۋىنە دە دەمەۋشىلىك كومەك كورسەتىلمەك.
عىلىم:
عىلىم سالاسىنداعى “ساپارلارعا گرانتتار” بايقاۋىنا جىلدىڭ باسىنان باستاپ 8 ءوتىنىش تۇسكەن, ولاردىڭ ىشىندەگى ەكى جاس عالىمعا “فيزيكا مەكتەبى” (رەسەي) باعدارلاماسىنا جانە حالىقارالىق پوليمەر كونفەرەنتسياسىنا (گەرمانيا) قاتىسۋعا دەمەۋشىلىك قولداۋ كورسەتىلەدى.
قازىرگى كەزدە قازاقستاندىق جاس عالىمداردان “عىلىمي زەرتتەۋلەر ءۇشىن گرانتتار” بايقاۋىنا جانە “ستۋدەنتتەر اراسىنداعى رەسپۋبليكالىق تابيعي, تەحنيكالىق جانە گۋمانيتارلىق عىلىمدار بويىنشا ۇزدىك عىلىمي جۇمىستارعا” ءوتىنىش قابىلداۋ اياقتالۋدا.
ءال-فارابي: “اقىل-پاراسات كۇشى – ادامنىڭ ويلاۋىنا, پايىمداۋىنا, عىلىم مەن ونەردى ۇعىنۋىنا جانە جاقسى قىلىق پەن جامان قىلىقتى ايىرۋىنا كومەكتەسەتىن كۇش” دەپ كورسەتەدى. سوندىقتان پاراساتى مول ساياساتتى جۇرگىزگەن قور ۇجىمى الداعى ۋاقىتتا دا جالىندى جاستار مەن قام كوڭىل جانداردىڭ رۋحاني دامىپ, ءبىلىم, عىلىمعا دەن قويۋىنا تالپىندىراتىن تاعىلىمى مول قىزمەتتەر اتقارىپ, ۇلگى بولماق.
مارجان وماروۆا, جۋرناليست.