تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين قاراعاندى وبلىسىندا جۇمىس ساپارى اياسىندا وساكاروۆ اۋدانىنىڭ پيونەرسكوە ەلدى مەكەنىندە ىسكە قوسىلعان 4G ستاندارتىنا سايكەس بازالىق ستانسانىڭ جۇمىسىمەن تانىستى.
ايتا كەتەيىك, اتالعان بازالىق ستانسا تەك وسى ەلدى مەكەندى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە جاقىن ماڭدا ورنالاسقان تسەنترالنوە اۋىلىن دا جوعارى جىلدامدىقتاعى ينتەرنەت بايلانىسىمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى نەگىزىندە ەلىمىزدىڭ ءىرى بايلانىس وپەراتورلارى ىسكە اسىرىپ جاتقان «وپتوتالشىق» قۇرىلىسىنىڭ ناتيجەسىندە وڭىرگە 876 شاقىرىمدىق تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرى (توبج) توسەلىپ, 36 اۋىل كەڭجولاقتى ينتەرنەتپەن قامتىلدى.
نەگىزىندە, اۋىلدىق جەرلەردى توبج تەحنولوگياسى بويىنشا جىلدامدىعى جوعارى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ جوباسى وسىدان ەكى جىل بۇرىن باستالىپ, بۇل جۇمىستار ەلىمىزدىڭ باتىس قازاقستان, اتىراۋ جانە پاۆلودار وبلىستارىندا تولىعىمەن اياقتالعان بولاتىن. ەندى بۇل وڭىرلەردىڭ قاتارىنا قاراعاندى وبلىسى دا قوسىلدى.
ۆەدومستۆو باسشىسى ەلىمىزدەگى ءىرى ونەركاسىپ وشاقتارى كوپ شوعىرلانعان وبلىستا «وپتوتالشىق» توسەۋ جۇمىستارىن اياقتاۋدىڭ وڭىرلەر اراسىنداعى تسيفرلىق تەڭسىزدىكتى جويۋعا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋداعى مىندەتتى شارتتاردىڭ ءبىرى – جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتپەن قامتۋ. اۋىل جاستارىنىڭ ەڭبەك نارىعىندا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ءۇشىن ينتەرنەتسىز ساپالى ءبىلىم الۋ مۇمكىن ەمەس. «وپتوتالشىقتى» بايلانىس جەلىسىن سالۋ جوباسى ەلىمىزگە ادامي كاپيتال الەۋەتىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق اۋىل تۇرعىندارى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ەلەكتروندى فورماتتا الاتىن بولسا, اۋىلدىق اۋرۋحانالار تەلەمەديتسينا ەلەمەنتتەرىن پايدالانا الادى. ال توبج-عا قوسۋ ارقىلى ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارى ءوز جەلىلەرىن كەڭەيتىپ, ەل حالقىنىڭ 99%-دان استامىن كەڭجولاقتى ينتەرنەتپەن قامتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولماق. مۇنى ەلدەگى تسيفرلىق تەڭسىزدىكتى جويۋداعى سەرپىلىس دەپ اتاي الامىز, – دەدى باعدات مۋسين.
ساپار بارىسىندا «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى قۋانىشبەك ەسەكەەۆ توبج جوباسىن ودان ءارى ىسكە اسىرۋ ناتيجەلەرىمەن جانە الداعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
– جوبا 2,5 مىڭعا جۋىق مەملەكەتتىك مەكەمە جۇمىس ىستەپ جاتقان 828 اۋىلعا دەرەكتەردى بەرۋدىڭ بارلىق تەحنولوگيالارىنىڭ اراسىندا ساپاسى ەڭ جوعارى جانە ۇزدىكسىز بايلانىستى قامتاماسىز ەتەتىن «وپتوتالشىقتى» جەتكىزۋدى كوزدەيدى. بۇل ءۇشىن ءبىز ەلىمىز بويىنشا 14,5 مىڭ شاقىرىم بايلانىس جەلىسىن توسەۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇگىندە 12 مىڭ شاقىرىمنان استام جەلى توسەلىپ, 632 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە توبج-عا 1900-دەن استام مەكتەپ, اۋرۋحانا, اكىمدىك, پوليتسيا بولىمشەلەرى جانە باسقا دا مەملەكەتتىك مەكەمەلەر قوسىلدى, – دەدى ول.
بۇل جوبا قازاقستاندىق اۋىلداردى ۇيالى بايلانىسپەن جانە ءموبيلدى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان تاعى ءبىر اۋقىمدى «250+» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا ىقپالىن تيگىزەدى.
ال «كسەلل» اق باس تەحنيكالىق ديرەكتورى اسقار ەسەركەگەنوۆ وپتيكانىڭ وڭىرلەرگە جەتكىزىلۋى ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنا بىرقاتار مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى.
– ەندى ولار وزدەرىنىڭ بازالىق ستانسالارىن دايىن ينفراقۇرىلىمعا ورناتا الادى. حالقىنىڭ سانى 250 ادامنان اساتىن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى كەڭجولاقتى ءموبيلدى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ جوباسى اياسىندا «كسەلل» اكتسيونەرلىك قوعامى 307 اۋىلدى ينتەرنەتكە قوسادى. 800 مگتس دياپازونى 4-5 شاقىرىم راديۋستاعى اۋماقتى ينتەرنەت بايلانىسىمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەپ اتاپ ءوتتى ول.
جۇمىس ساپارى اياسىندا پيونەرسكوە اۋىلىنداعى بالالار ۇيىندەگى كومپيۋتەرلىك سىنىپپەن, وساكاروۆ اۋدانىنىڭ قوعامدىق قابىلداۋ بولمەسىنىڭ قىزمەتىمەن تانىسقان باعدات مۋسين ەلىمىزدەگى ۇزدىك ازىرلەۋشىلەر مەن IT-سالاسىنىڭ ماماندارىن بىرىكتىرگەن بىرەگەي جوبا – «تەرريكون القابى» IT-hub جوباسىن ازىرلەۋشىلەرمەن دە كەزدەستى. ءمينيستردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى وسى جوبا اياسىندا اينالىسىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ بارلىعىنىڭ قازىرگى ۋاقىتتا وتە وزەكتى ەكەنىن ەسكە سالدى.
– مەن ءوز ارىپتەستەرىمدى, تسيفرلاندىرۋشىلار مەن جاڭاشىلداردى كورىپ تۇرمىن. ءبىزدىڭ جاستار وتە كرەاتيۆتى جانە ولاردىڭ كەلەشەگىنەن زور ءۇمىت كۇتەمىز. دەگەنمەن ولاردىڭ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋىنا, ءوزىن-ءوزى دامىتۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك. مىنە, وسىنداي جوبالار ولارعا كومەكتەسەدى. بۇگىندە ەلىمىزدە Astana hub IT-ستارتاپتارىنىڭ ءىرى تەحنوپاركى جۇمىس ىستەيدى. قازىر ول 100%-عا تولىق. ولاردىڭ ستارتاپ باستامالارىن حالىقارالىق ساراپشىلار دا باعالاپ ۇلگەردى. قازىر ءبىز وسىنداي دۇرىس باعىتتاعى باستامالاردىڭ قاجەتتىلىگىن كورىپ وتىرمىز, – دەپ اتاپ ءوتتى ول.
تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين اتالعان جوبا جۇمىسىنا جوعارى باعا بەرىپ, بۇل باستامالاردىڭ «تسيفرلىق» يدەيالاردى دامىتۋعا سونى سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
قاراعاندى وبلىسى