مەملەكەتتىك كومپانيا تازا پايدادان 70% ديۆيدەند تولەيدى

بۇل بىزگە جاڭالىق بولىپ كورىنگەنىمەن, حالىقارالىق  تاجىريبەدە قالىپتى جاعداي. بۇل ءداستۇر جالپى حالىقتىق جاعدايعا اينالسا, ءبىزدىڭ ەل ەكى قوياندى ءبىر وقپەن اتىپ العانمەن بىردەي بولادى. بىرىنشىدەن, قور نارىعى دامىسا, ەكىنشىدەن حالىقتىڭ ءال اۋقاتى ارتادى. بۇل ءۇشىن حالىقتىڭ كەم دەگەندە 20 پايىزى قور نارىعىنىڭ جۇمىسىنا قاتىسىپ, اكتسيا ساتىپ الۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتۋى كەرەك.

ءبىز, ازىرگە 1.2 پايىزدان ەندى اسىپپىز. وتكەن جىلى بۇل كورسەتكىش 1 پايىزعا دا جەتپەيتىن. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە 1.2 پايىز ءبىزدىڭ جاعدايىمىزدا ۇلكەن جەتىستىك. 

سونىمەن بۇل جولى «قوي  كەزەگى»  «قازترانسويل» اق-نا   كەلىپ تۇر ەكەن. كومپانيا اكتسيونەرلەرىنە 2019 جىلعا ديۆيدەند تۇرىندە 45 121 ملن تەڭگە جانە وتكەن جىلعى بولىنبەگەن پايدادان 264 ملن  تەڭگە تولەۋدى جوسپارلاپ وتىر.

بۇل تۋرالى قتو اكتسيونەرىنىڭ سىرتتاي بيۋللەتەنىندە كومپانيا اكتسيونەرلەرىنىڭ جالپى جينالىسى 2020 جىلدىڭ 27 مامىرىندا وتەتىنى ايتىلعان. وسىلايشا, قتو 2019 جىلعا كومپانيانىڭ تازا كىرىسىنىڭ 100% تولەۋدى جوسپارلاپ وتىر.

ەسكە سالايىق, بۇدان ءبىر اي بۇرىن قازاقستاندىق مەملەكەتتىك كومپانيالار الداعى بىرنەشە جىل ءۇشىن ديۆيدەندتەر تولەۋ مولشەرىن انىقتاعان بولاتىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ «مەملەكەتتىك اكتسيالار پاكەتىنە ديۆيدەندتەر جانە ۇيىمدارداعى مەملەكەتتىك اكتسيالار بويىنشا كىرىستەر تۋرالى» ءتيىستى قاۋلىسىنا پرەمەر-مينيستر اسقار مامين 2020 جىلدىڭ 27 ناۋرىزىندا قول قويدى.

قاۋلىدا «اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ (جشس) اكتسيالارىنىڭ (جارعىلىق كاپيتالداعى قاتىسۋ ۇلەستەرىنىڭ) مەملەكەتتىك پاكەتىن يەلەنۋ جانە پايدالانۋ قۇقىعىن جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتىك ورگاندارعا اكتسيونەرلەردىڭ (قاتىسۋشىلاردىڭ) جىلدىق جالپى جينالىسىندا 2020 جانە ودان كەيىنگى جىلدار قورىتىندىلارى بويىنشا  تازا ۇلەستىڭ ءبىر بولىگىن جىبەرۋ شارالارى قابىلدانادى. اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ (جشس) «شوعىرلاندىرىلعان جىلدىق قارجىلىق ەسەپتىلىكتە كورسەتىلگەن  تازا كىرىس سوماسىنىڭ كەمىندە 70% مولشەرىندە ديۆيدەندتەر (كىرىستەر) تولەۋگە, ال ەنشىلەس (ۇيىم) ۇيىم بولماعان كەزدەگى كىرىستەر شوعىرلاندىرىلماعان جىلدىق قارجىلىق ەسەپتىلىكتە جانە ولاردى ۋاقتىلى تاپسىرۋعا»  مىندەتتەلەتىنى ايتىلعان.

ەگەر مەملەكەتتىك كومپانيا تازا تابىستىڭ 70% -دان ازىن تولەسە, وندا بۇل دەرەك  «رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ مىندەتتى قاراۋىنا» جاتاتىنى ەسكەرتىلگەن.

ەسكە سالايىق, 23 ناۋرىزدا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى توتەنشە جاعداي رەجيمى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا   ۇلتتىق كومپانيا وتكەن جىلدىڭ تازا پايداسىنىڭ 100 پايىزىنا دەيىن مەملەكەتكە ديۆيدەند تولەۋى كەرەك ەكەنىن ەسكەرتكەن.

اكتسيونەرلەرگە ديۆيدەندتەر تولەۋگە مىندەتتەلگەن ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ ىشىندە تورتەۋى كوپشىلىككە بەلگىلى: ولار – «قازاتومونەركاسىپ» ۇاك »اق, «ەلەكتر جەلىلەرىن باسقارۋ جونىندەگى قازاقستان كومپانياسى »اق (KEGOC), « قازترانسويل »اق جانە« قازاقتەلەكوم »اق. «KEGOC» اق-تىڭ 2020 جىلعى 1 قاڭتارداعى اۋديتتەلگەن سوڭعى قارجىلىق ەسەبى; وندا كومپانيانىڭ وسى كەزەڭدەگى تازا پايداسى 40,7 ملرد تەڭگە ەكەنى ايتىلعان.  

2018 جىلدىڭ قورتىندىسى بويىنشا «قازترانسويل» اكتسيونەرلەرىنە ديۆيدەند تولەمىنە 40 001 ملن تەڭگە تولەدى, ونىڭ ىشىندە 100 پايىز تابىس 38 485 ملن جانە 1516 ملن تەڭگە وتكەن جىلعى بولىنبەگەن تابىستان تولەندى.    

2018 جىلدىڭ سوڭىندا كومپانيا 2019 جىلى اكتسيونەرلەرگە 14 ملرد  تەڭگە مولشەرىندە ديۆيدەندتەر تولەدى, بۇل كومپانيانىڭ 2018 جىلعى تازا پايداسىنىڭ 87,7% قۇرادى. «KEGOC» اق وتكەن جىلدىڭ قاراشاسىندا ءوز اكتسيونەرلەرىنە 2019 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعى ءۇشىن 17,46 ملرد تەڭگە مولشەرىندە ديۆيدەندتەر تولەدى.

كومپانيانىڭ 90% يەسى  – «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق.   قالعان 10% اكتسيالار 2014 جىلى حالىقتىق IPO كەزىندە باعالى قاعازداردى ساتىپ العان جەكە ينۆەستورلارعا تيەسىلى.

«قازاقتەلەكومنىڭ» 2019 جىلعى تازا پايداسى 60,3 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. «قازاقتەلەكوم» وتكەن جىلى 8,6 ملرد تەڭگە مولشەرىندە ديۆيدەندتەر تولەدى, 2018 جىلعى تازا پايدا - 42,8 ملرد تەڭگە (كىرىستىڭ 20,09%).

«قازاقتەلەكوم» اق اكتسيونەرلەرى - «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق »اق - 45,9%, Skyline Investment Company S.A. (ليۋكسەمبۋرگ) - 22,01%, Bank of New York Mellon DRS (نومينالدى ۇستاۋشى) - 8,62%.

«قازترانسويل» اق-نىڭ حابارلاۋىنشا, 2019 جىلى 45,1 ملرد تەڭگە تازا تابىس تاپتى.  2018 جىلدىڭ سوڭىندا «قازترانسويل» اق ءوز اكتسيونەرلەرىنە 2018 جىلعى تازا كىرىستىڭ 100% -ىن 38,4 ملرد تەڭگەدەن استام سومادا تولەدى. كومپانيانىڭ نەگىزگى اكتسيونەرى – «قازمۇنايگاز» ۇك »اق (90%), قالعان باعالى قاعازدار 2012 جىلى حالىقتىق IPO كەزىندە جەكە ينۆەستورلارعا ساتىلدى.

ايتپاقشى, «قازترانسويل» اق ءوزىنىڭ العاشقى اكتسيالارىن «حالىقتىق ءىرو» كەزىندە قازاقستاندىقتارعا ساتقان العاشقى كومپانيا بولدى.

باعالى قاعازدار نارىعىنىڭ كاسىبي قاتىسۋشىلارى جۋرناليستەرمەن ونلاين فورماتتا وتكەن جيىندا مەملەكەتتىك كومپانيالاردىڭ تابىستىلىعىن ارتتىرۋ ولاردىڭ اكتسيالارىن تارتىمدىلىعىن ارتتىراتىنىن ايتتى. بۇل فاكتور بجزق, بانكتەر, ساقتاندىرۋ كومپانيالارى, سونداي-اق جەكە تۇلعالار مەن شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ قارجىلىق كورسەتكىشتەرىنە وڭ اسەرىن تيگىزەدى.  

الماتى