كوروناۆيرۋسقا جانە الەمدىك ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى داعدارىسقا قارسى شارالاردى ىسكە اسىرۋعا ۇكىمەت جالپى العاندا 5,9 ترلن تەڭگە باعىتتالدى. ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن – 3,4 ترلن تەڭگە جانە بيۋدجەتتەن تىس قاراجات ەسەبىنەن ‒ 2,5 ترلن تەڭگە ءبولىندى. بۇل تۋرالى ۇكىمەت ۇيىندە وتكەن ونلاين-بريفينگتە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ‒ قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ مالىمدەدى.
شىعىندار جۇمىسپەن قامتۋدى ارتتىرۋعا, تابىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا اي سايىنعى تولەمدەرگە, الەۋمەتتىك تولەمدەرگە, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا, بيۋدجەتتىڭ سالىق كىرىستەرىنىڭ شىعىندارىن وتەۋگە جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارى بويىنشا باسقا دا باعىتتارعا جۇمسالدى.
«اتاپ ايتقاندا, جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسىن قارجىلاندىرۋعا 1 ترلن تەڭگە قاراستىرىلعان, ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن – 300 ملرد تەڭگە (بيۋدجەتتەن تىس قاراجات – 700 ملرد تەڭگە). اتالعان قاراجات شەڭبەرىندە وڭىرلەردە ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار ىسكە اسىرىلادى جانە 255 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلادى. بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ اينالىم كاپيتالىن 8% جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋگە جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋدى جىلدىق 6%-عا كەڭەيتۋگە «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسى بويىنشا بيۋدجەتتەن تىس تارتىلعان قاراجات ەسەبىنەن 1 ترلن تەڭگە قاراستىرىلعان», — دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
شامامەن 4,5 ملن ادام 2 اي ىشىندە 1 ەتج نەمەسە 42,5 مىڭ تەڭگە كولەمىندە تابىسىنان ايىرىلۋى بويىنشا تولەم الۋدا. وسى ماقساتقا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان شامامەن 370 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن ەلدەگى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ كولەمىن 15 ملن شارشى مەترگە دەيىن جەتكىزۋ ءۇشىن قور نارىعىنان قوسىمشا 390 ملرد تەڭگە تارتىلادى.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ سالىق كىرىستەرىنىڭ شىعىندارىن وتەۋگە جانە تيىسىنشە مەملەكەتتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋ ءۇشىن 1,7 ترلن تەڭگە ءبولىندى.
ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن سەكتورلارىنداعى شوب سۋبەكتىلەرى مەن ءىرى بيزنەستى ەڭبەكاقى تولەۋ قورى بويىنشا سالىقتار مەن الىمداردى تولەۋدەن بوساتۋعا بايلانىستى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ شىعىندارىن وتەۋگە 237 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
313 ملرد تەڭگە الەۋمەتتىك تولەمدەردى (زەينەتاقىلار, جاردەماقىلار, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك) 10%-عا دەيىن قوسىمشا يندەكستەۋگە, ستيپەنديالاردى ارتتىرۋعا جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەردى تولەۋ بويىنشا حالىقتىڭ تولەمدەرىن وتەۋگە جۇمسالادى.
«اوك-ءتى دامىتۋ, «ەڭبەك», «بيزنەستىڭ جول كارتاسى», «اۋىل ‒ ەل بەسىگى» مەملەكەتتىك باعدارلامالارىن كەڭەيتۋگە 240 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. اگروونەركاسىپتىك كەشەندى سۋبسيديالاۋعا ‒ 50 ملرد تەڭگە, «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ەڭبەك نارىعىن دامىتۋعا – 50 ملرد تەڭگە, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە سىياقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ جانە كرەديتتەر بويىنشا كەپىلدىك بەرۋگە – 84,5 ملرد تەڭگە, «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە الەۋمەتتىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا – 55 ملرد تەڭگە», — دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى.
ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋگە 125 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان, ونىڭ ىشىندە مەديتسينا ماماندارىنا جانە باسقا دا قىزمەتكەرلەرگە ۇستەمە اقى تولەۋ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارىن ازىق-ت ۇلىك جانە تۇرمىستىق جيىنتىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ت. ب. قاراستىرىلعان.
قوسىمشا شىعىندار ازاماتتار مەن ەكونوميكانى قولداۋعا, سونىڭ ىشىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋعا – 575 ملرد تەڭگە باعىتتالدى.
وسى قاراجات شەڭبەرىندە ايىرباس باعامىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى بيۋدجەت شىعىستارى, نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ۇلەستىك قۇرىلىستىڭ پروبلەمالىق وبەكتىلەرىن اياقتاۋعا ارنالعان شىعىستار جانە باسقا دا باسىم مىندەتتەر قاراستىرىلعان.
«كوروناۆيرۋسقا قارسى كۇرەسكە نەمەسە ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالارعا رب-دان شامامەن 150 ملرد تەڭگە ءبولىندى, بۇل دوللارمەن ەسەپتەگەندە 350 ملن دوللار. ولار 5,9 ترلن تەڭگە قۇرامىندا, ولار جالپى داعدارىسقا قارسى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالادى. بۇل ‒ جۇمىسپەن قامتۋدى قولداۋ, الەۋمەتتىك تولەمدەر, بيزنەستى قولداۋ, كاسىپكەرلەردى جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋ, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جانە ت. ب. بۇل قاراجات 1 جىلعا جوسپارلانعان», — دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ماسەلەن, بيزنەستى جەڭىلدىكپەن نەسيەلەۋگە 1 ترلن تەڭگە باعىتتالادى. بۇل بيزنەسكە تومەن مولشەرلەمەمەن نەسيە تۇرىندە بەرىلەتىن قايتارىمدى قاراجات.
جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسىن جۇزەگە اسىرۋعا 1 ترلن تەڭگە قارالعان, ونىڭ 300 ملرد تەڭگەسى بيۋدجەتتەن, قالعاندارى – بيۋدجەتتەن تىس قاراجات. بۇل ‒ الەۋمەتتىك نىسانداردى, تكش وبەكتىلەرىن, ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ, ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ. 255 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلادى. ياعني, ۇكىمەت وسى جىلدىڭ ىشىندە باعىتتايتىن بارلىق قاراجاتتىڭ ماڭىزدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ءمانى بار جانە حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىن, ولاردىڭ تابىستارىن ساقتاۋعا جانە ەلدەگى ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى قولداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.