سالىمشىلار دەپوزيتىن شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمدارعا اۋىستىرا باستاعان

ازىرگە تەڭگەمەن سالىنعان دەپوزيتتەرگە  جىلدىق 15,5% مولشەرلەمە قورعان بولىپ تۇر. «جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتكە سالعان سالىمدارى ازايىپ بارادى. كارانتين كوپتەگەن ازاماتتاردىڭ كىرىسىنە زيان كەلتىردى. ەڭبەككە قابىلەتتى جاستاعى تۇرعىنداردىڭ 70 پايىزى 42 500 تەڭگە كولەمىندە الەۋمەتتىك جاردەماقى الۋعا جۇگىندى»,- دەدى ول كەشە جۋرناليستەرمەن وتكەن ۆەبينار جيىندا.

جيىن بارىسىندا قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ (ققق) جەتەكشى ساراپشىسى رامازان دوسوۆتىڭ دا وسى پىكىردى قولدايتىنىن بىلدىك.  ونىڭ ايتۋىنشا, ۇكىمەت تۇرعىنداردىڭ تابىسسىز قالماۋى ءۇشىن قاراپايىم ەكونوميكا باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جۇمىس ورىندارىن اشىپ, ەڭ تومەنگى جالاقى مەن زەينەتاقىنى يندەكساتسيالاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. سونىمەن بىرگە, ققق وكىلى ناۋرىز ايىندا قازاقستاندىق دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ تەڭگەدەگى دەپوزيتتەردىڭ بارلىق تۇرلەرى بويىنشا مولشەرلەمەسىن جوعارىلاتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋى ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتەردىڭ  تابىستىلىعى مەن  مەن تارتىمدىلىعىن ساقتاۋعا كومەكتەسەدى دەگەن ءۇمىت باسىم.

ۇلتتىق بانك ساۋىردە بازالىق مولشەرلەمەنى 12%-دان 9,5%-عا دەيىن تومەندەتكەننەن كەيىن, قىسقا مەرزىمدى جانە مەرزىمدى ەمەس دەپوزيتتەر بويىنشا ۇسىنىلعان ەڭ جوعارى مولشەرلەمەلەردى مامىردا 12-13,5% شەگىندە بەكىتتى.

قازاقستاننىڭ  دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى وكىلدەرىنىڭ  پىكىرىنشە, بۇل شەشىم ينۆەستورلاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن قابىلداندى, سول سەبەپتى ستاۆكالاردى ودان ءارى تومەندەتۋ جۇيەلى تۇردە جۇرەدى. 2020 جىلدىڭ 1 ساۋىرىندەگى جاعداي بويىنشا 581 ملرد تەڭگەگە ارتىپ, 9,88 ترلن تەڭگەگە جەتتى.

تەڭگەدەگى دەپوزيتتەردىڭ قۇرىلىمى كەلەسىدەي قالىپتاستى:

55%  – مەرزىمدى دەپوزيتتەر ۇلەسى,

17,2%  – اعىمداعى شوتتارداعى شوتتار,

17%  – سۋبسيديالانعان سالىمدار (مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ جيناقتاۋ جۇيەسى جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتارى),

جيناقتاۋ:

9,7% – دەپوزيتتەر,

 0,9% – مەرزىمدى دەپوزيتتەر,

 0,1% – سۇرانىس بويىنشا.

بانكتەردىڭ دەپوزيتتىك جەلىسىندە ورنالاسقان ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى مەرزىمدى ەمەس دەپوزيتتەردىڭ ۇلەس سالماعى جىل باسىنان بەرى 10%  ازايدى. بىراق سوعان قاراماستان ولاردىڭ ۇلەسى جوعارى.  سەبەبى دەپوزيتتىڭ بۇل ءتۇرىنىڭ شارتتارى   سالىمشىلار ءۇشىن  ىڭعايلى.  

جيناق سالىمدارىنىڭ نارىقتىق ۇلەسى ءالى دە از.  2020 جىلدىڭ 3 ايىندا 39,5% ءوستى, بۇل تەڭگەدەگى دەپوزيتتىك بازانىڭ وسە باستاعانىن كورسەتەدى.

شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمدار قۇرىلىمىنا كەلەتىن بولساق, 2020 جىلعى 1 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا مەرزىمدى دەپوزيتتەردىڭ ۇلەسى 83,6%, اعىمداعى شوتتار 6,6%, مەرزىمدى جانە جيناقتاۋ  شوتتارى 5,1% ءوستى. .

شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى جيناق سالىمدارى جىل باسىنان بەرى 47,4% ء وستى.

مەرزىمدى دەپوزيتتەر 47,1%, مەرزىمدى ەمەس دەپوزيتتەر 18,5%   ءوستى.

ساراپشىلار ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ دەپوزيتتىك بازاسىندا شەتەلدىك ۆاليۋتامەن سالىنعان سالىمدار الداعى ۋاقىتتا وسەتىنىن وسىعان دەيىن دە ەسكەرتكەن. 

سەدرەد اسرەتوۆ وسى رەتتە  بانك دەپوزيتتەرىن دوللارلاندىرۋ قازىرگى ۋاقىتتا 44% دەڭگەيىنە وسكەنىن ايتتى. سالىمشىلار تەڭگەدەگى دەپوزيتتەرىن شەتەل ۆاليۋتاسىنداعى سالىمدارعا اۋىستىرا باستاعان.  «سوڭعى ايلاردا دەپوزيتتىك بازانى ۆاليۋتا تۇرعىسىنان قايتا قۇرۋ تۋرالى پىكىرلەر كوبەيىپ كەتتى. مۇناي باعانىڭ تۇراقسىزدىعى تەڭگەمەن سالىنعان دەپوزيتتەرگە اسەر ەتە باستادى. «ۇلتتىق بانكتىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قىزمەتىنە قازىر باعا بەرۋگە ەرتە. الداعى  بىرەر ايدا ۇلتتىق بانكتىڭ  ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەرگە قاتىستى ساياساتى وزگەرەدى, بۇل دەپوزيت نارىعىنا دا اسەر ەتەدى. دەپوزيتتەر نارىعىنىڭ بولاشاعى ۇلتتىق بانك پەن ۇكىمەتتىڭ شەشىمىنە بايلانىستى» دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى  سەدرەد اسرەتوۆ.

قازاقستانداعى دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى شەتەل ۆاليۋتاسىمەن سالىنعان دەپوزيتتەردىڭ كوبەيىپ كەتۋىنە سەبەپ جوق دەپ وتىر. سەبەبى شەتەل ۆاليۋتاسىمەن سالىنعان دەپوزيتتىڭ جىلدىق پايىزى – 1  %, ال ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى دەپوزيتتىڭ جىلدىق پايىزى – 15,5  %.  بىراق بۇل پايىزدىق مولشەرلەمەنى ۇزاق ۋاقىت بويى ۇستاپ تۇرۋ ۇلتتىق بانك ءۇشىن ارتىق سالماق. تەڭگە دەپوزيتى نارىعىنىڭ بولاشاعىن سالىمشىلاردىڭ تەڭگەنىڭ بولاشاعىنا دەگەن سەنىمى ايقىندايدى.