ءبىز ەلىمىزدىڭ جاڭا تاريحىنداعى ماڭىزدى بەلەسكە جاقىنداپ كەلەمىز. وتىز جىلعا جۋىق ۋاقىت بۇرىن حالقىمىز ءوزىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن جاريالاپ, بابالارىمىزدىڭ عاسىرلار بويى اڭساعان ارمانىن ورىندادى. وسى ۋاقىت ىشىندە قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ەلىمىز الەمدەگى بەدەلدى ءارى ورنىقتى مەملەكەتكە اينالدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان
تاۋەلسىزدىك جانە ەلباسى! بۇل قوس ۇعىمدى ءبىز ءبىر-بىرىنەن بۇگىنگى كۇنى دە, ماڭگىلىك ەلدىڭ ماڭگىلىك تاريحىنان دا ەشقاشان بولە-جارا قاراي الماسىمىز انىق. ويتكەنى ەلباسى قازاق ەلىن ءبىر عاسىردىڭ ەنشىسىنە دە سىيا قويماستاي تاريحي جولدان الىپ وتسە, قازاق ەلى دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنا ەڭ اۋەلى نازارباەۆ ەسىمىمەن, نازارباەۆ كەلبەتىمەن تانىلدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2019 جىلى 12 ماۋسىمدا ءوزىنىڭ پرەزيدەنتتىك قىزمەتىنە كىرىسۋ راسىمىندە: «نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ بۇكىل الەم مويىنداعان دامۋ مودەلىن جاسادى. قازاقستاننىڭ كوك تۋىن دۇنيە ءجۇزىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە جەلبىرەتتى. ەلباسى – قازاق مەملەكەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ۇلى تۇلعا. ول جاھاندىق دەڭگەيدەگى مەملەكەت قايراتكەرى», دەپ اقىل-پاراسات ءسوزىن ايتسا, ءبىز دە وسى پىكىر توڭىرەگىندە وي تۇيگەلى وتىرمىز.
كەشەگى 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعاسىنان كەيىن ءبىزدىڭ بۇرىنعى كوكشەتاۋ وبلىسىنداعى لەنينگراد اۋدانىنىڭ چيستياكوۆ كەڭشارىندا ۇلكەن پارتيا جينالىسىنىڭ وتكەنى بار-دى. بۇل شارۋاشىلىق قوي وسىرەتىن بولعاندىقتان, تۇرعىندارى دا كىلەڭ قازاقتار ەدى. مىنبەرگە بۇرىنعى تىڭ كوتەرۋشى, ەندىگى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى شىعىپ, قازاقتاردىڭ «جاقسىلىقتى بىلمەيتىندىكتەرىنەن باستاپ», كولبيننىڭ قازاقستاندى كوركەيتۋگە كەلگەندىگىن دارىپتەپ, بۇل اۋىلدا قازاقتاردىڭ تىم ۇلتشىل بولىپ بارا جاتقاندىقتارىن اتاپ كورسەتىپ, «وسى اۋىلعا كىرەبەرىس جول ۇستىندەگى زيراتتاعى ءار قابىردىڭ باسىنا قويىلعان بارلىق ايشىقتى الىپ تاستاڭدار» دەپ شارۋاشىلىق ديرەكتورى مەن پارتكوم حاتشىسىنا تۇنەردى. جۇزدەرى قارايىپ كەتكەن اۋىل باسشىلارى جەرگە قارادى. سول ءبىر قىسىل-تاياڭ ساتتە اۋىل مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى سارا تىلەۋبايقىزى ورنىنان تۇرىپ:
– جاقسى, حاتشى مىرزا! ءسىز ەڭ اۋەلى انا اۋدان ورتالىعىنىڭ ىرگەسىندەگى ورىس مولاسىنداعى بارلىق كرەستەردى العىزىپ تاستاڭىز, ءبىز دە سودان كەيىن اتا-بابالارىمىزدىڭ قابىرىنىڭ باسىنداعى ايشىقتاردى ج ۇلىپ تاستارمىز, – دەپ حاتشىنىڭ اۋزىنا قۇم قۇيىپ, جول تاۋىپ كەتكەنى بار ەدى. مىنە, ءبىزدىڭ بەرتىنگە دەيىن جالعاسقان وسىنداي سوراقىلىقتان كوزىمىز اشىلماعانى اقيقات جايت.
الەمنىڭ التىدان ءبىر بولىگىن الىپ جاتقان كەڭەس وداعى ىدىراعان تۇستا قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق تا, الەۋمەتتىك تە جاعدايى اسا قيىن بولدى. مۇنى كوز كوردى. دۇكەن سورەلەرى بوس قالىپ جاتتى. جاپپاي جۇمىسسىزدىق جايلادى. وزگە دۇنيەنى قويىپ, قارا سابىن ىزدەپ سابىلدىق. مىنە, سول جوقشىلىق پەن تارشىلىق, اينالا توڭىرەكتەگى قارۋلى قاقتىعىستار مەن بەرەكەسىزدىك بەلەڭ الىپ بارا جاتقان تۇستا, كەۋدەنى «وسى ءبىز قازاق ءوز بەتىمىزبەن ەل بولا الامىز با ەكەن؟» دەگەن كۇدىك پەن كۇمان كەۋلەپ, سونى ويلاساڭ بولدى, ۇيقىڭ شايداي اشىلار الاكوڭىل شاقتا نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىزدىكتى تۇعىر ەتىپ, تاريح ساحناسىنا شىقتى.
ۇلتارالىق قاراما-قايشىلىقتار مەن ءتۇرلى كوزقاراستاردى ورتاق ءبىر مۇددەگە – تاتۋلىق پەن بىرلىك مۇددەسىنە توعىستىرا بىلگەن نازارباەۆ ساياساتىن الەم مويىندادى. بۇل دا قازاق ەلىنىڭ ابىرويى! وسى ءبىر نازارباەۆ ساياساتىن الەمنىڭ مويىنداعاندىعىنىڭ ءبىر كورىنىسى مىناۋ بولسا كەرەك. 2014 جىلدىڭ 24 ناۋرىزىندا ەۋروپانىڭ تورىندەگى گااگا قالاسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ءدۇبىرلى دۇنيەنىڭ بۇگىنگىدەي دۇرلىگىپ تۇرعان شاعىندا قىرمىزى قىزعالداقتىڭ «پرەزيدەنت نازارباەۆ» دەپ اتالاتىن جاڭا ءتۇرى تانىستىرىلدى. قىردىڭ توپىراعىنان ءنار الدى دەيتىن سول قىرمىزى قىزعالداقتىڭ نازىكتىگىندەي ادام ءۇمىتى دە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن ءبۇر جارعان-دى!
الەم كونە تاريحتىڭ بەتتەرىنەن وشپەيتىن تاعى ءبىر تاريحي وقيعانى بىلەدى. 2010 جىلعى جەلتوقسان ايىنىڭ 1-2-ءسى كۇندەرى ەۋروپا قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ استانا ءسامميتىن وتكىزۋ ارقىلى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇزاق جىلدار بويى ءۇنى شىقپاي كەلە جاتقان وسى بەدەلدى جاھاندىق ۇيىمنىڭ قادىر-قاسيەتىن ساقتاپ قالا الدى جانە وسى ۇيىمنىڭ توقىراۋدىڭ از-اق الدىندا تۇرعان قىزمەتىنە قان جۇگىرتىپ, ەۋرواتلانتيكا جانە ەۋرازيا كەڭىستىگىندە سەنىم مەن بىرلىكتى ورنىقتىرۋدىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى قادامىنا جول اشتى. وسىلايشا ءدۇبىرلى دە داۋ-دامايلى, قارۋلى قاقتىعىسى دا دۇنيە تىرشىلىگىنىڭ جۇيكەسىن جۇقارتىپ تۇرعان بۇگىنگى الەم پروبلەمالارىن ادامزات مۇددەسى ءۇشىن جۇدىرىقتاي ەت جۇرەگىنە سىيعىزا ءبىلدى.
ادامزات مۇددەسى دەمەكشى, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وسى كۇنگى الەمدىك داۋ-جانجالداردى, قارۋلى قاقتىعىستاردى بەيبىت جولمەن, كەلىسسوزدەر ارقىلى رەتتەۋ جولىنداعى بىتىمگەرشىلىك ساياساتىن دا الەم جوعارى باعالادى. بۇگىنگى الەمنىڭ تىنىسىن تارىلتىپ, قىزۋىن كوتەرىپ تۇرعان سيرياداعى جاعدايدى بەيبىت جولمەن رەتتەۋ باعىتىنداعى ءتۇرلى كوزقاراستى جاقتاردىڭ استانا قالاسىندا سان مارتە كەزدەسۋلەرى بۇل ماسەلەدەگى تاياۋ شىعىستىڭ قاتىپ قالعان توڭىن ءجىبىتىپ, بۇرىن قارۋدىڭ تىلىمەن عانا سويلەسىپ كەلگەندەردىڭ ەندى پاراساتتىلىق تىلىمەن, ديپلوماتيالىق تىلمەن سويلەسۋلەرىن باستاپ بەردى.
ەلباسىنىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارى اتقارعان ەڭبەگىنىڭ اياسى مەن اۋقىمى وتە كەڭ ءارى ەشبىر ولشەمگە سىيمايدى دەسەك, ارتىق ايتپاسپىز. ءوز حالقىنا دەگەن شەكسىز سۇيىسپەنشىلىگىنىڭ بەلگىسىندەي ەتىپ قاسيەتتى قازاق جەرىنە, ءوز دالاسىنا استانا قالاسىن سالىپ ورنىقتىرا بىلگەندىگىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى! جانە دە تاۋەلسىزدىك جىلدارى ايداي الەمنىڭ ءبىر-ءبىر بولشەگىن دالامىزعا اكەلىپ ورناتىپ بەرە العان ەلباسى بۇگىنگى استانانى سالۋ ارقىلى بارشا قازاق جۇرتىن ەگەمەندىك جولىندا ەرلىك جاساۋعا تالپىندىرسا, تۋعان وتانىمىزدى بۇكىل الەمگە مويىنداتىپ, ءوز حالقىمەن ءبۇتىن دۇنيەنى سۇيسىندىرە ءبىلدى. ءوز باسىم قازىر ەلوردانى ەلباسىنىڭ قازاق بالاسى ءۇشىن سوعىپ بەرگەن ۇلى ەسكەرتكىشىندەي قابىلدايمىن.
ءبىز – تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى ساتتەرىنىڭ كۋاگەر ۇرپاقتارىمىز! قازاق ەلى تاۋەلسىزدىگىنىڭ جيىرما سەگىز جىلدان بەرگى بار تاريحى مەن تاعدىرى دا, ءجۇرىپ كەلە جاتقان جولى مەن اسقان اسۋى دا, تار جول تايعاق كەشۋى دە, داۋىرلەپ ءوسۋى مەن وركەندەۋى دە ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا بولىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ارقايسىمىزعا جاراتۋشى يەمىز تاۋەلسىزدىك تاريحىن جاساۋشى دا جانە سونى جازۋشى دا سىيىن بەردى! ەندى تەك وسى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ عۇمىرلى, ىرگەتاسى بەرىك تە تۇعىرلى بولۋى ءۇشىن ارقايسىمىز حال-قادەرىمىزشە ۇلەس قوسا بەرەيىك دەگىم كەلەدى.
جابال ەرعاليەۆ,
جازۋشى-دراماتۋرگ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, سەناتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى
كوكشەتاۋ