ۋاقتىلى جانە ساپالى زاڭگەرلىك كومەككە كوپشىلىگىمىز مۇقتاجبىز. سونىڭ ىشىندە ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ازاماتتار, الەۋمەتتىك تۇرعىدان از قامتىلعان ادامدار اسا ءزارۋ. كاسىبي زاڭگەرلەردىڭ قىزمەت كورسەتۋ اقىسى قىمبات, ونى كوپ ادامنىڭ قالتاسى كوتەرە بەرمەيدى. سول سەبەپتى دە ءوز قۇقىعىن جەتە بىلمەيتىن جاندار كوپ رەتتە تاعدىر توعىسىندا قورعانسىز قالىپ جاتادى. سونىڭ سالدارىنان قۇقىقتىق نيگيليزم ورنايدى جانە حالىقتىڭ بيلىك قۇرىلىمدارىنا, تۇتاستاي مەملەكەتكە دەگەن سەنىمسىزدىگى ارتادى.
سول سەبەپتى دە ەلىمىزدە 2019 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا «Eurasian Expert Council» قوعامدىق قورى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋ ورتالىعىنىڭ گرانتتىق قارجىلاندىرۋى ارقىلى Qorgau جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدى قولعا الدى. جوبانىڭ باستى ماقساتى – ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان جانداردىڭ قۇقىقتىق ءبىلىم دەڭگەيىن ارتتىرۋ جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعايتىن ۇلتتىق جۇيە قۇرۋ.
– بۇل – مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان تەڭدەسسىز قادام. ويتكەنى ازاماتتاردى زاڭدى تۇرعىدان قورعاۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي مول قارجى ءبولىنىپ وتىر. دالىرەك ايتقاندا, ءوزىنىڭ جاۋاپسىز وكىلدەرىنەن قورعاۋ ءۇشىن. بۇگىندە «Eurasian Expert Council» قوعامدىق قورى جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان Qorgau جوباسى قازاقستانداعى ەڭ ءىرى قۇقىق قورعاۋ جوباسى سانالادى. جالپى, ەلىمىز بويىنشا ادۆوكاتتار القاسىنىڭ نەمەسە زاڭگەرلەر پالاتاسىنىڭ مۇشەلەرى ساناتىنداعى 210 زاڭگەر كەڭەس بەرەدى. بۇل ەلوردادا, رەسپۋبليكالىق ماڭىزداعى قالالار مەن وبلىس ورتالىقتارىندا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار شالعايداعى ەلدى مەكەندەردە دە ىسكە اسىرىلۋدا. العاش رەت الىس اۋدان-اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى تەگىن قول جەتكىزىپ وتىر. بۇل ءۇشىن ولار Qorgau ورتالىعى بار اۋدان ورتالىعىنا كەلسە بولعانى. ال ەگەر مۇنداي مۇمكىندىكتەرى بولماسا, قاجەتتى جەرگە زاڭگەرلەرىمىز وزدەرى بارادى, – دەيدى Qorgau جوباسىنىڭ مەنەدجەرى شىڭعىس لەپسىباەۆ.
ياعني, ازاماتتار تەك كەڭەس الىپ قويمايدى. قاجەت بولعان جاعدايدا ولارعا تولىق تسيكلدى زاڭگەرلىك قىزمەتتەر ۇسىنىلادى. ماسەلەن, ارىزىن قابىلداپ, قاجەتتى قۇجاتتارىن جيناقتاۋ, تالاپ رەسىمدەۋ, سوتتا مۇددەسىن قورعاۋ ءىسى جۇزەگە اسىرىلادى, ياعني ءار ءىس لوگيكالىق شەگىنە دەيىن جەتكىزىلەدى.
– جوبا جۇزەگە اسىرىلا باستاعاننان بەرى قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى Qorgau ورتالىقتارىنىڭ زاڭگەرلەرى ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان 11 مىڭنان استام ادامعا تەگىن كەڭەس بەردى, 400 ازاماتتىڭ قۇقىعى سوتتا قورعالدى, – دەپ مالىمدەدى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, سونداي-اق Qorgau جوباسىنىڭ ادام قۇقىعىن قورعاۋ سالاسىنداعى كەڭەسشىسى شەرزود پۋلاتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ءوز تاجىريبەسىندە جوبا زاڭگەرلەرى ءتۇرلى جاعداياتقا تاپ بولىپ جاتادى ەكەن. ماسەلەن, قوستاناي وبلىسىنداعى Qوrǵau ورتالىعىنا ونكولوگيالىق دەرتكە شالدىققان زەينەتكەر جولىعىپتى. بانكتەن العان نەسيەنىڭ شىرعالاڭى كەسىرىنەن ەر ازامات كوك تيىنسىز قالىپتى. بەلگىلى بولعانداي, ول 200 مىڭ تەڭگە كولەمىندە نەسيە العان, ال ەندى كۇن ساناپ وسكەن پايىزدارىمەن قوسقاندا 708 مىڭ تەڭگە قارىزدى قايتارا الماي جۇرگەن. ماسەلە مۇنىمەن بىتپەيدى. نوتاريۋستىڭ اتقارۋشى جازباسى بويىنشا جەكە سوت ورىنداۋشىسى ونىڭ ەلدەن شىعۋىنا شەكتەۋ قويىپتى. زەينەتاقىسىنىڭ تەڭ جارتىسىن قارىزىن وتەۋ ءۇشىن ۇستاپ قالعاندا قاريانىڭ قولىنا بار-جوعى 30 مىڭ تەڭگە تيەدى ەكەن. ونىڭ ۇستىنە, ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, قىزى ۇيىنەن قۋىپ شىعىپ, بارار جەر, باسار تاۋى قالماعاندىقتان, اپكەسىنىڭ ءۇيىن پانالاپ ءجۇر ەكەن.
Qوrǵau ورتالىعىنىڭ زاڭگەرى نەسيە بەرگەن جشس-مەن بەيبىت كەلىسىم جاساستى. زەينەتكەر فاكتى بويىنشا 114 مىڭ تەڭگەنى تولەپ قۇتىلدى. ەندى قالعان 56 مىڭ تەڭگەنى تولەگەننەن كەيىن قارىزدى وتەلدى دەپ ساناۋ تۋرالى كەلىسىلدى. سونىمەن قاتار نەسيەگەر اتقارۋشى پاراعىن قايتارىپ الدى, ەلدەن تىسقارى شىعۋعا قويىلعان بارلىق شەكتەۋ الىنىپ تاستالدى, زەينەتكەر زەينەتاقىسىن تولىق كولەمدە الاتىن بولدى. ال ونى ۇيىنەن قۋىپ شىققان قىزىنان اليمەنت ءوندىرۋ تۋرالى قۇجاتتار رەسىمدەلدى.
تاعى ءبىر مىسال. پاۆلودار قالاسىنىڭ تۇرعىنى, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالانى تاربيەلەپ وتىرعان جالعىزباستى انا مۇگەدەك بالانىڭ كۇتىمى ءۇشىن تاعايىندالاتىن زەينەتاقىعا قول جەتكىزە الماي ءجۇر. Qorgau جوباسىنىڭ زاڭگەرلەرى تولەماقىنى رەسىمدەۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردى جيناقتاۋعا قولۇشىن سوزدى.
Qorgau جوباسىنىڭ كومانداسى تەگىن زاڭگەرلىك كومەك بەرۋمەن عانا اينالىسپايدى. ولار قازاقستان تاريحىندا العاش رەت مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار (اسىرەسە پوليتسيا) مەن ازاماتتىق قوعام اراسىندا جۇيەلى بايلانىس ورناتۋعا ۇلەس قوسۋدا. بۇل نە ءۇشىن قاجەت؟ «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ (زتب) ۆيتسە-پرەزيدەنتى, Qorgau جوباسىنىڭ جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارىمەن جۇمىس بويىنشا مەنەدجەرى گامال تۇزەلباەۆتىڭ ويىنشا ازاماتتاردىڭ ىشكى ىستەر قۇرىلىمدارىنا سەنىمىن ارتتىرۋ جانە ولاردىڭ ءيميدجىن جەتىلدىرۋگە پوليتسيا مەن ازاماتتىق قوعام اراسىنداعى تىعىز قارىم-قاتىناس ارقىلى عانا قول جەتكىزۋگە بولادى. سول سەبەپتى ناق وسى ارىپتەستىك قاعيداتى نەگىزىندە قۇقىق قورعاۋ قۇرىلىمدارى مەن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار اراسىنداعى ءوزارا ارەكەتتەستىك قارقىنىن تۇراقتى تۇردە قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى.
– مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعامنىڭ قازاقستاندى دامىتۋ باعىتىنداعى ماقسات-مۇددەلەرى ورتاق ەكەنىن ۇعىنۋ كەرەك جانە وعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن ارىپتەستىك قاعيداتى نەگىزىندە جانە مۇددەلەر تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋ ارقىلى كۇش-جىگەردى بىرىكتىرۋ قاجەت, – دەپ اتاپ ءوتتى گامال تۇزەلباەۆ.
Qorgau جوباسى سونىمەن قاتار ۇەۇ-لاردى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس جۇيەسى ارقىلى الەۋمەتتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا تارتۋدى جانە ازاماتتىق باستامالارعا مەملەكەتتىك قۇرىلىمدار مەن حالىقارالىق ۇيىمدار تاراپىنان قولداۋدى قامتاماسىز ەتۋدى ىسكە اسىرادى. سول سەبەپتى Qorgau جوباسى ءىىم-مەن مەموراندۋمعا قول قويدى. قۇجاتتىڭ باستى مىندەتى – پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى, ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار مەن ازاماتتار اراسىنداعى الشاقتىقتى ازايتۋ.
ارينە Qorgau جوباسى ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ازاماتتارعا زاڭگەرلىك كومەك كورسەتۋگە بايلانىستى بارلىق ماسەلەنى ءبىر دەمدە شەشۋگە قاۋقارسىز. مۇنداي اۋىر مىندەتتى مويىنعا جۇكتەۋدىڭ ءوزى اڭعالدىق بولار ەدى. بۇل دەگەنىمىز – مىڭمەن جالعىز الىسۋعا تالپىنۋ. دەگەنمەن Qorgau جوباسىنىڭ قىسقا ۋاقىتتا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرى وسىناۋ پايدالى قۇقىق قورعاۋ باستاماسىنا مەملەكەت تاراپىنان جەتكىلىكتى دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىلسە, ازاماتتاردى قۇقىقتىق ساۋاتتاندىرۋعا قاتىستى كوپتەگەن ماسەلە جۋىر ارادا كۇن تارتىبىنەن الىنىپ تاستالۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتكەندەي.