اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى زيانكەستەرمەن كۇرەس ماسەلەسى بويىنشا ءتيىستى مينيسترلىكتىڭ مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتى اۋماقتىق ينسپەكتسيا باسشىسى ەركەبۇلان بەكجانوۆ وڭىردە ەرەكشە قاۋىپتى شەگىرتكە زيانكەستەرىنە قارسى 121 471 گەكتار جەرگە حيميالىق وڭدەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانعانىن ايتادى. بۇگىندە قاجەتتى حيميكاتتار اۋداندارعا تولىقتاي جەتكىزىلىپ بەرىلگەن ەكەن. تەحنيكالار دا دايىن. وبلىس اۋماعىندا قولايلى فيتوسانيتاريالىق احۋالدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلعان.
– زيانكەستەرگە قارسى حيميالىق ءوڭدەۋ جۇمىستارى 7 ماۋسىمدا باستالدى. جاڭاقورعان, قارماقشى اۋداندارىندا حيميالىق وڭدەۋ جۇمىستارى تولىعىمەن اياقتالدى. قالعان اۋداندار بويىنشا 77 128 گەكتار جەرگە حيميالىق وڭدەۋ ءجۇرگىزىلدى. اتالعان جۇمىستار شىلدە ايىندا اياقتالادى, – دەدى ول.
وسى ماسەلە بويىنشا وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى باحىت جاحانوۆ بيىل بارلىعى 74 184 گەكتار جەرگە حيميالىق وڭدەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 91 ملن تەڭگە قارجى قارالعانىن ايتتى. اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىن كۇتىپ-باپتاۋ جانە ارامشوپتەرگە قارسى وڭدەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن 52,9 مىڭ ليتر گەربيتسيد ساتىپ الىنعان.
ال ۆەتەريناريا سالاسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى وبلىستىق ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرسۇلتان اپەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءبۇگىندە وبلىسقا ەپيزووتيالىق احۋال تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ ماقساتىندا اسا قاۋىپتى 14 ءتۇرلى جۇقپالى اۋرۋلارعا قارسى ءبولىنگەن ۆەتەريناريالىق پرەپاراتتاردىڭ 99,9 پايىزى جەتكىزىلگەن ەكەن. وبلىستىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن 205,4 ملن تەڭگە قارجىعا جانۋارلاردىڭ 6 ءتۇرلى ەزووتيالىق اۋرۋلارىنا قارسى ۆەتەريناريالىق پرەپاراتتار ساتىپ الىنعان. قازىر الدىن الا ەگۋ جوسپارى تولىعىمەن ورىندالعان.
باسقارما باسشىسى اۋىل اكىمدەرى, اۋداندىق ءتيىستى سالا باسشىلارىنىڭ مال ساناعىن جۇيەلى جۇرگىزبەي وتىرعانىن ايتتى. كونگو-قىرىم گەمورراگيالىق بەزگەگىنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى بويىنشا اتقارىلعان شارالاردى پىسىقتاعان ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل ەپيدەميولوگيالىق ماۋسىمدا اتالعان اۋرۋ 123 ەلدىمەكەندە تارالۋى مۇمكىن ەكەنى انىقتالعان.
– باسقارما وسىنداي ەلدى مەكەندەردە مال قورالاردىڭ مەحانيكالىق تازالانۋىنا زەرتتەۋ جۇمىستارىن ءجۇرگىزىپ, ءبىراز كەمشىلىكتەردى انىقتادى, – دەيدى باسقارما باسشىسى. سول سەبەپتى كەڭەيتىلگەن سەمينار كەڭەس ۇيىمداستىرىلعانىن, سونداي-اق ەلدى مەكەندەردە تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ مال قورالارىن مەحانيكالىق تازالاۋ جۇمىستارىنا كومەك كورسەتىلگەنىن ايتتى. وبلىستا قۇجاتسىز مال تاسىمالداۋ دەرەگى دە انىقتالعان. وسىعان وراي, وبلىس اكىمى قۇزىرلى ورىندارمەن بىرلەسىپ, انالىق مالدى سىرتقا شىعارۋعا شەكتەۋ قويۋدى تاپسىردى.
بۇگىنگى پايداسىن ويلاپ, انالىق مالدىڭ ءبارىن سىرتقا وتكىزگەن كاسىپكەر ەرتەڭ قالاي تىرشىلىك ەتەدى؟ مالدىڭ سانى قالاي كوبەيەدى؟ ەرتەڭىن ويلاماعان كاسىپكەرلەرگە ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن ءجۇرگىزۋ كەرەك.
قازاق ساقاراسى مالعا باي دەگەنىمىزبەن ءاپ-ساتتە بوساپ قالۋى دا وڭاي. بيىل وزبەكستان مەن يرانعا مال ساتىپ, قالتاسىنا سىتىرلاعان پىشەن اقشا بىتكەن دەلدالدار جىل ورتاسىندا قازاقستاننىڭ تۇكپىر تۇكپىرلەرىن ارالاپ كەتكەن-ءدى. ولار مالدىلاردىڭ وتار-وتار قوي, تابىن-تابىن سيىر, ءۇيىر-ءۇيىر جىلقىسىنان بولەك, اۋىلداعى اعايىننىڭ ءىلدالدالاپ اسىراپ وتىرعان بىرەر باسپاعىن دا ساتىپ الىپ, كورشى مەملەكەتتەرگە ساتىپ جىبەردى. كەدەنشىلەردەن بىلگەنىمىز, وزبەكستان جاققا كۇن سايىن مىڭداعان مال تيەگەن جۇك ماشينالارى وتكەن. مەملەكەت مال الۋعا جەڭىل نەسيە بولگەندىكتەن, الا توپىلى اعايىندار از عانا ۋاقىتتا قورالارىن ءتورت ت ۇلىككە تولتىرىپ الدى. قوزىعا دەيىن اكەتتى. سونىڭ سالدارىنان سولتۇستىك وبلىستاردىڭ بازارىندا ۇساق مال باسى ازايدى. ابىروي بولعاندا, كورشى مەملەكەتتە نەسيەلەندىرۋ توقتاپ, دالامىز بوساپ قالمادى. بۇل رەتتە كەشىگىپ بولسا دا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مالدى سىرتقا ساتۋعا ۋاقىتشا تىيىم سالدى.
ءتورت ت ۇلىكتەن پايدا كورۋ كەرەك. بىراق جاپپاي ساتىلىمنان ەمەس. مەملەكەتتىك باعدارلامالار ارقىلى سىرتتان اسىل تۇقىمدى مال اكەلىپ, مىڭعىرتىپ كوبەيتكەننەن كەيىن رەتىمەن ساۋداعا شىعارۋعا بولادى. قايدا پۇلدايمىن دەيتىن ەمەس, كۇنشىعىس ەلىنىڭ ءبىر قالاسىمەن-اق الىس-بەرىس جاساسا دا ەشقاشان ۇتىلمايدى.
قىزىلوردا وبلىسى