بۇل ەرەكشە ۇيىرمەنى قۇرۋ باستاماسىن ۇلتتىق تاۋ-كەن عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى, وسى مەكتەپتىڭ ءتۇلەگى نۇرلان رىسپانوۆ ۇسىنعان ەكەن. دەمەۋشىلىك قولداۋ دا كورسەتىپتى.
مۇعالىمدەردىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپتە ارحەولوگيالىق ءۇيىرمەنىڭ اشىلۋى وقۋشىلار, اۋىل بالالارى ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ويتكەنى باياناۋىلدا شەجىرەگە تولى اڭىزدار عانا ەمەس, تاريحي جانە ارحەولوگيالىق ورىندار دا از ەمەس.
مىسالى, داناتاس, مىرزاشوقى, كەمپىرتاس تاۋلارى, قۇپياسى كوپ ۇڭگىرلەر, جاسىباي جانە سابىندى, تورايعىر كولدەرى, سونداي-اق وسى ماڭداعى «مۇرتتى قورعاندار» اتالاتىن ارحەولوگيا ەسكەرتكىشتەرى دە تاڭعالارلىق. بىلگەنگە «مۇرتتى قورعاندار» شوتلاندياداعى ستوۋنحەندجدەن ەش كەم تۇسپەيدى. قۇپياعا تولى. بۇل جەردە ەجەلدە تاستان جاسالعان تىرەۋىشتەر كەزدەسەدى. ولاردىڭ ۇزىندىعى – 6-8 مەتر, سالماعى 1 تونناعا جۋىق بولعان.ال بالبال تاستار «قازاقستاننىڭ ساكرالدى گەوگرافياسىنا» ەنگەن نىسانداردىڭ قاتارىندا. ەرتەدەگى ۇڭگىرلەر,تاۋداعى جۇمباققا تولى سۋرەتتەر, قورعاندار ەجەلگى ادامداردىڭ قولىمەن جاسالعان. باياناۋىلدا عالىمدار زەرتتەيتىن مۇنداي ورىندار جەتەرلىك.
ەكىنشىدەن, وتكەن تاريحتى وقۋشىلار ءبىلۋى ءتيىس. جانە قىزىقتى ارحەولوگيا ۇيىرمەسىنىڭ جۇمىسى بولاشاقتا وقۋشىلاردىڭ تاريح, ەتنوگرافيا, ارحەولوگيا, تۋعان جەر شەجىرەسىن زەرتتەۋگە, تۋريزم سالاسىنا ساي ماماندىق تاڭداۋلارىنا دا جول اشارى ءسوزسىز.مەكتەپتىڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى جازعى كانيكۋل كۇندەرىندە باياناۋىلدا جۇمىس ىستەپ جاتقان عالىم-ارحەولوگتارعا قولعابىس كورسەتۋدە. ولار جەرگىلىكتى پەداگوگيكالىق ينستيتۋت جانىنداعى «Margulan Centre» ورتالىعى قىزمەتكەرلەرىمەن ءبىرگە تاسمولا مادەنيەتىمەن تانىسىپ, ساق جاۋىنگەرىنىڭ ارحەولوگيالىق كونە ەسكەرتكىشىن قازۋعا قاتىسۋدا.
ولار سونداي-اق ارحەولوگيالىق جۇمىستارعا قاجەتتى كوممۋنيكاتسيالاردى جاساۋعا كومەكتەسەدى, تاريحي ەسكەرتكىشتەردى قورشايدى. سونىڭ ارقاسىندا وزدەرى تۇراتىن اتاقتى باياناۋىلدىڭ قاسيەتتى تاريحىن ءبىلىپ, ءتۇسىنىپ, زەردەلەۋدە.
– ال عىلىمي ەكسپەديتسيا توبىنا قاتىسۋ وقۋشىلاردىڭ ءوز جەرىن سۇيۋىنە, تاريحتى قۇرمەتتەۋىنە جانە ونى ماقتان ەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى, – دەيدى ۇستازدار. پاۆلودار وبلىسى, باياناۋىل اۋدانى