پاۆلودار وبلىسىنا قاراستى ءمامايىت وماروۆ اۋىلى مەكتەبىنىڭ تەحنولوگيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى جيەنحان قاماناي ۇلى اسىقتاردان ءتۇرلى ويىنشىقتار قۇراستىرادى. ءوزى اشقان قولونەر ۇيىرمەسىندە وقۋشىلاردى قامشى ءورۋدىڭ قىر-سىرىنا باۋلىپ كەلەدى.
شاعىن بولمە ءىشى اسىقتان جاسالعان ءتۇرلى-ءتۇستى ويىنشىقتارعا كومكەرىلگەن. ءبىر قاتاردى الا وقۋشىلاردىڭ قولدارىنان شىققان قامشىلار قاز-قاتار ءىلىنىپتى. ىزدەنىس پەن جاڭاشىلدىققا دەن قويعان شەبەرلەر ەندى ماسساج توسەنىشتەرىن جاساۋعا كىرىسىپتى. قولدان جاسالعان بۇيىمدارعا سۇرانىس تا جوعارى. اسىقتان جاسالاتىن ءبىر توسەنىشكە ورتا ەسەپپەن 100-دەي اسىق كەتەدى.
– اسىقتى بالا كەزدەن ويناپ وستىك. اسىقتان دەنساۋلىققا پايدالى وسىنداي توسەنىشتەر جاساۋعا بولادى. كوبىنە ومىرتقا اۋرۋلارىنا جاقسى اسەر ەتەدى. ءبىز جاساعان ويىنشىقتاردى مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردا ادىستەمەلىك قۇرال رەتىندە قولدانسا دا بولار ەدى. جوبانى قولعا الماس بۇرىن ادام دەنساۋلىعىنا پايداسىن زەرتتەپ, مالىمەتتەر جيناقتادىم, – دەيدى جيەنحان.
ويىنشىقتار مەن توسەنىشتەردى دايىنداۋ تەحنولوگياسى اناۋ ايتقانداي قيىن ەمەس. الدىمەن اسىقتاردى تۇزدى سۋمەن جۋىپ, مايىنان تازارتىپ الادى. وسىدان سوڭ ءتۇرلى تۇسكە بويالادى.
– اسىق جيناۋ, قامشى ورۋگە ارنالعان قولونەرشىلەر ۇيىرمەسى 2004 جىلدان جۇمىس ىستەپ كەلەدى. باستاپقىدا 20 شاقتى وقۋشى بولسا, قازىر قىزىعۋشىلىق وتە جوعارى. قامشىنىڭ ادامنىڭ بويىنا كۇش-جىگەر بەرىپ, رۋحتاندىراتىن قاسيەتى بار. اسىققا, قامشىعا, سالت-داستۇرگە, قولونەرگە دەگەن جاقىندىق قانىمىزدا بار نارسە بولعان سوڭ, ۇرپاعى دا الىس كەتە المايدى ەكەن, – دەيدى جيەنحان قاماناي ۇلى.
قولونەر شەبەرىنىڭ ايتۋىنشا, قامشىنىڭ اساۋ قامشى, دودا قامشى, باقسى قامشى, بوزبالا قامشى, بايگە قامشى, دۇرە قامشى, سارىالا قامشى, بالا قامشى, قانجار قامشى, كيەلى قامشى دەگەن جيىرمادان اسا ءتۇرى بار.
– مىنا سابى جۋان, قولعا ۇستاۋعا ىڭعايلىسى اساۋ قامشى دەپ اتالادى. قىزقۋار قامشىنى قىز قۋ كەزىندە ۇستايدى. كوكپار قامشى – بۇلدىرگەسى ۇزىن, سابى جىڭىشكە, اۋىزعا تىستەي سالۋعا ىڭعايلى ساپتالعان. دۇرە قامشى قازىر كەرەك-اق! – دەپ ازىلدەي سويلەگەن جيەنحان اعامىز ءار قامشىنىڭ قولدانىلۋ ەرەكشەلىگى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى اڭگىمەلەپ بەردى.
وسى ۇيىرمەنىڭ تۇراقتى مۇشەلەرى نۇربول بەرىكبول, حاقاباي اڭسات, مۇراتبەك اقجول, قابدىعالىم الديار, وسەرحان اقجول سياقتى وقۋشىلار سىي-سياپاتتىڭ تورەسى, شاڭىراقتىڭ كيەسى بولعان قامشى ءورىمىن جاتقا ءبىلىپ تۇر.
مەكتەپ ديرەكتورى بيجامال اقتاەۆانىڭ ايتۋىنشا, وبلىس اكىمى بولات باقاۋوۆتىڭ قولداۋىمەن مەكتەپكە تولىق كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلگەن.
– ارينە,ء بىز جيەنحاننىڭ رۋحاني جاڭاشىلدىعى ءۇشىن قۋانىشتىمىز. وقۋشىلارىمىزعا ۇيىرمە اشىپ, قولونەر, ۇلتتىق ونەر شەبەرلىك ساباقتارىنا توپتاستىرعان ەڭبەگىنە اتا-انالار دا ريزا. مەكتەبىمىزدە اشىلعان اسىق, قامشى ۇيىرمەسى اۋىلدا عانا ەمەس, قازىر اقسۋ قالاسىنداعى «بالالار ەكو-تەحنو ورتالىعىندا» №1, №8 ليتسەي-مەكتەپتەرىندەگى ۇيىرمەلەرگە شاقىرتۋ الىپ, جەتەكشىلىك ەتەدى, – دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى.
فاريدا بىقاي,
«Egemen Qazaqstan»
پاۆلودار وبلىسى
اقسۋ قالاسى
م.وماروۆ اتىنداعى اۋىل