الماتىدا قازاقستان قارجىگەرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن فورۋم ءوتتى

فورۋمعا كەلگەن وتاندىق جانە شەتەلدىك قارجىگەرلەر, ساراپشىلار الدىندا ءسوز سويلەگەن «قازاقستان قور بيرجاسى» اق باسقارما ءتورايى­مى الينا الدامبەرگەننىڭ ايتۋىنشا, قور بيرجالارى ەل ەكونوميكا­سىنىڭ تۇراقتى دامۋىنا ىقپال ەتە وتىرىپ, وسى جىلداردا باعىت-باعدارىن ايقىنداپ ۇلگەردى, ماڭىزدى مىندەت­تەردى شەشۋدە كۇردەلى جاعدايلارمەن بەتپە-بەت كەلۋگە تۋرا كەلدى. 

فورۋم جۇمىسىنا قاتىسقان ۇلت­تىق ەكونوميكا ءمي­نيسترى تيمۋر سۇ­لەيمەنوۆ قۇندى قاعازدار نارى­عىنىڭ ەل ەكونو­ميكاسى دامۋىنداعى ءرولى جوعارى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. بۇگىن­دە قۇندى قاعازدار نارىعى كاپيتا­ليزاتسياسىنىڭ ءىجو-گە قاتىناسى ەلىمىزدە 26 پايىزدى قۇراسا, دامىعان ەلدەردە 100-200 پايىز, ال كورشىلەس رەسەيدە 40 پا­يىز­دى قۇرايدى. ەكىنشى توقسان قورىتىندىسى بويىنشا قۇن­دى قاعازدار نارىعىنا ينۆەستيتسيالانعان زەينەتاقى اكتيۆ­تەرى­نىڭ جالپى سوماسى 7,3 ترلن تەڭگەگە جەتكەن. ونىڭ 54 پا­يىزى مەملەكەتتىك, مەملەكەتتىك ەمەس قۇندى قاعاز­دار نارىعىنا 29,3 پايىزى ينۆەستيتسيالانعان. ەكىنشى دەڭ­گەي­لى بانكتەر مەملەكەتتىك قۇندى قاعازدار نارىعىنا 75, ال مەم­لەكەتتىك ەمەس سەكتورعا 9 پايىز ينۆەستيتسيا سالعان. 

جەكەمەنشىك ينۆەستيتسيالاردىڭ قۇندى قاعازدار نارىعىن­داعى ۇلەسى سوڭعى 10 ايدا رەسپۋبليكا تۇرعىن­دارى­نا شاققاندا 0,6 پايىزدى قۇراپ وتىر. دامىعان ەل­دەردە بۇل كورسەتكىش 30-40 پايىز, ال ءۇندىستاندا 1,5 پا­يىز بولسا, كورشى رەسەي ەلىندە 8 پايىزدى قۇرايدى. ءمي­نيستر­­دىڭ ايتۋىنشا, جەتىستىك تە, جەتىمسىز تۇستار دا بار­­ش­ى­لىق. ال قوعامنىڭ قارجى ساۋات­تىلىعىن ارتتىرۋ ازىر­گە كوكەيكەستى ماسەلە­لەردىڭ قاتارىندا تۇر.

بۇگىندە قور نارىعىنىڭ, بۇتىندەي قارجى سەكتورىنىڭ ماسە­لەلەرىن شەشۋدە جۇيەلى قادامدارمەن قاتار بيزنەس قانا ەمەس, قوعامنىڭ بارلىق مۇ­شە­لەرى ءۇشىن جەكە ينۆەس­تور رەتىندە قاتى­­سۋعا قوسىمشا جاعداي قاراس­تى­رىلۋى قاجەت. بۇل ءوز كەزە­گىن­دە بارلىق دامىعان ەلدەردەگىدەي قوعام­نىڭ تۇراق­تى تىرەگى بولىپ تابىلاتىن ور­تا­نىڭ قالىپتاسۋىن قامتاماسىز ەتەدى. 

فورۋم اياسىندا ءسوز العان ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جانات قۇرمانوۆ, قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى باسقارماسىنىڭ توراعاسى بولات جامىشەۆ, «قازاقستان حالىق بانكى» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مۇرات كوشەنوۆ, قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستى­عى كەڭەسى­نىڭ ءتورايىمى ەلەنا باحمۋتوۆا قور نارىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە, دامۋ بارىسىنا توقتالدى.

باعالى قاعازدار نارىعىن دامىتۋ مەم­لەكەتتىك ينۆەستي­تسيالىق ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى دەيتىن بول­­ساق, رەسەي, قىتاي جانە ورتالىق ازيا ايماعىنداعى قار­جى نارى­عى­مەن ىق­پالداستىقتى كۇشەيتۋ, سونداي-اق قازاق­­­­ستان­داعى قور نارى­عىنىڭ كاسىبي قاتى­­سۋ­­­ش­ىلارىنا جاع­داي جاساۋ مەن كاسىبي بى­لىك­تىلىگىن ارتتىرۋ دا الدا ات­­­قا­­رى­لاتىن ماڭىزدى شارالار قاتا­رىندا.

فورۋم اياسىندا سەسسيا وتىرىس­تارى ءوتىپ, قور نارىعىنىڭ ينتە­گرا­تسيا­لىق ۇدەرىستەرى, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ىقپال­داستىق اياسىندا تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ­دەگى قارجىلىق قىزمەت تۇرلەرىندەگى ەرەكشەلىكتەر, قور نا­رىعى ارقىلى ەكونوميكانى قار­جىلاندىرۋ, بيرجا­لىق ينفرا­قۇرى­لىمداردى دامىتۋ سياقتى ماسەلەلەر تالقى­لاندى. باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىرۋ ماق­ساتىندا ىقپال­­داس­تىق كەلىسىمدەر تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. 

ەلۆيرا سەرىكقىزى,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى