ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋليننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «كينەماتوگرافيا تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كينەماتوگرافيا ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. سونىمەن قاتار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىن فورماليزاتسيالاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى وندىرىسكە قابىلداندى.
ءۇش جىلدا 20 كوركەم فيلم ءتۇسىرىلدى
كينەماتوگرافيا سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەيتىن دەربەس سالالىق زاڭدى قابىلداۋ ۇلتتىق فيلمدەردىڭ ساپاسىن جانە باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا, كينو كورسەتىلىم قىزمەتىنىڭ حالىققا قولجەتىمدى بولۋىنا, كينويندۋستريانىڭ اشىقتىعى مەن ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىنا, شەتەلدە قازاقستاندىق كينو مارتەبەسىنىڭ وسۋىنە جانە مويىندالۋىنا زاڭنامالىق دەڭگەيدە جاعدايلار جاساۋ ءۇشىن قاجەت.
سونىمەن قاتار جەكەلەگەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ جۇمىس ىستەۋى ارقىلى ۇلتتىق مادەني يگىلىكتىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە ۇلتتىق فيلمدەردى جانە ولاردىڭ باستاپقى ماتەريالدارىن ساقتاۋ جولىمەن ۇلتتىق كينەماتوگرافيانى قولداۋ دا كوزدەلەدى.
كينەماتوگرافيا سالاسىنا تۇبەگەيلى وزگەرىس اكەلۋى ءتيىس زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداما جاساعان مادەنيەت جəنە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى بۇل سالانىڭ تىنىسىن اشاتىن العاشقى زاڭنىڭ قابىلدانۋى ماڭىزدى وقيعا بولاتىنىنا سەنىمدى ەكەنىن ايتتى.
– ارينە بۇل – وتە كۇردەلى دە اۋقىمدى زاڭ. ول ۇلتتىق كينونىڭ ءارى قاراي دامۋى جولىندا تۇبەگەيلى وزگەرىستەر الىپ كەلەدى جانە ءۇش نەگىزگى مىندەتتى شەشۋگە باعىت الادى. بىرىنشىدەن – ۇلتتىق فيلمدەر وندىرىسىنە قولداۋ, ەكىنشىدەن – ۇلتتىق كينونىڭ كەڭ تارالۋىن قامتاماسىز ەتۋ, ۇشىنشىدەن – قازاقستاندىق كينونىڭ حالىقارالىق نارىققا شىعۋى, ونىڭ ىشىندە بىرلەسكەن كينوفيلمدەر جانە الەمنىڭ جەتەكشى كينوكومپانيالارىمەن بىرلەسكەن ونىمدەر جاساۋ, – دەدى مينيستر.
ا.مۇحامەدي ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, بىرنەشە جىل ىشىندە پروكاتتاعى ۇلتتىق كينونىڭ ۇلەسى 2014 جىلعى 6%-تەن 12,5%-كە ەكى ەسە وسكەن. سوڭعى ءۇش جىلدا مينيسترلىكتىڭ تاپسىرىسى بويىنشا 20 كوركەم, 67 دەرەكتى, 4 انيماتسيالىق كارتينا شىعارىلعان. ولاردىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ تاريحى, مادەنيەتى, ءداستۇرى, قازىرگى جەتىستىكتەرى, تاريحي تۇلعالارى, ء«بىزدىڭ زامانىمىزدىڭ قاھارماندارى» سياقتى تاقىرىپتاردى قامتىعان.
– «ەلباسى جولى», «قازاق ەلى» – «الماس قىلىش», «اناعا اپارار جول», «ورالمان», «قۇنانباي», «امانات» سياقتى اۋقىمدى تاريحي جوبالار قازاقستاندىق پروكاتتىڭ ءسوزسىز كوشباسشىسى بولدى. «ەلباسى جولى» – «استانا» كينوەپوپەياسىنىڭ جالعاسى, «قازاق ەلى» تاريحي كارتيناسىنىڭ كەلەسى ءفيلمى, «توميريس» تاريحي ءفيلمى, «بالۋان شولاق», «جەڭىمپاز» كوركەم فيلمدەرىنىڭ, «كۇلتەگىن», «مۇزبالاق» انيماتسيالىق كارتينالارىنىڭ جانە باسقا دا كوپتەگەن جوبالاردىڭ تۇساۋكەسەرلەرى كۇتىلۋدە. قازاقستان كينوسى تاريحتا العاش رەت حالىقارالىق پروكاتقا شىقتى. جاسىراتىنى جوق, بۇرىن ءبىز تەك حالىقارالىق فەستيۆالدار مەن بايقاۋلارداعى ءبىر جولعى كورسەتكىشتەرمەن شەكتەلەتىنبىز, بۇگىنگى كۇنى بىرلەسكەن ءونىمنىڭ ارقاسىندا 2017 جىلى رەسەيلىك پروكاتتىڭ كوشباسشىسى بولعان قازاقستاندىق-رەسەيلىك «28 پانفيلوۆشىلار» كينوكارتيناسى الەمدىك دەڭگەيدە مويىندالدى, گولليۆۋدتىق كومپانيالارمەن بىرلەسىپ تۇسىرىلگەن «امىرە» كارتيناسى ۇلكەن جەتىستىكپەن ءوتىپ, 4 اپتا بويى پروكاتتا جەتەكشى ورىنعا يە بولدى, – دەپ اتاپ ءوتتى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى.
ءمينيستردىڭ بايانداۋىنا قاراعاندا, مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ باستاماسىمەن تۇسىرىلگەن العاشقى قازاقستان-قىتاي بىرلەسكەن «كومپوزيتور» ءفيلمى الەمنىڭ بارلىق جەتەكشى كينوكومپانيالارى ارماندايتىن قىتاي كينوپروكاتىنىڭ كەڭ نارىعىنا شىعادى. سونداي-اق جاقىندا «TokyoNewCinema» كومپانياسىنىڭ قاتىسۋىمەن الماتى وبلىسىندا قازاقستان-جاپونيا بىرلەسكەن ءونىمى – «كونوكرادى» تولىق مەتراجدى كوركەم ءفيلمىنىڭ ءتۇسىرىلىمى باستالىپ كەتكەن.
ۇلتتىق كينەماتوگرافيا تاريحىندا 2017 جىلدىڭ ەلەۋلى جەتىستىكتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە قالاتىن كانن فەستيۆالىندە قازاقستاندىق پاۆيلوننىڭ اشىلۋىن ايتۋعا بولادى. اتالعان فەستيۆالدا «ۇزدىك ايەل ءرولى ءۇشىن» باس جۇلدەنى يەلەنگەن وتانداسىمىز سامال ەسلياموۆانىڭ جەڭىسىنە الەم جۇرتشىلىعى قول سوقتى.
ال بيىلعى جىلدىڭ باستى وقيعاسى 75-ءشى ۆەنەتسيا حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنىڭ «گوريزونت» ءبولىمى بويىنشا «ۇزدىك رەجيسسۋرا» سىيلىعىن مينيسترلىكتىڭ تاپسىرىسى بويىنشا تۇسىرگەن قازاقستاندىق رەجيسسەر ەمير بايعازيننىڭ «وزەن» ءفيلمىنىڭ الۋى بولىپ وتىر.
ايتا كەتەرلىگى, زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ بارىسىندا اقش, فرانتسيا, گەرمانيا, قىتاي, جاڭا زەلانديا, ۇلىبريتانيا, كانادا, رەسەي, كورەيا, رۋمىنيا ءتارىزدى كينو شىعارۋداعى جەتەكشى مەملەكەتتەردىڭ وزىق تاجىريبەلەرى مەن زاڭنامالارى زەردەلەنگەن.
– ەلباسىنىڭ اقش-قا جاساعان ساپارى بارىسىندا امەريكالىق بيزنەس «كاپيتاندارمەن» وتكەن كەزدەسۋدە امەريكا كينو ءوندىرىسى قاۋىمداستىعى, گولليۆۋد جانە تاعى دا باسقا امەريكالىق كومپانيالاردىڭ قازاقستاندا ءتۇسىرىلىم جاساۋعا قىزىعۋشىلىق بىلدىرگەنى وزدەرىڭىزگە ءمالىم. بۇگىنگى تاڭدا ءبىز «Warner Bros. Entertainment», «Motion picture», «20th Century Fox», «NBC Universal», «The Walt Disney Company», «Paramount Pictures Corporation» جانە تاعى باسقا كومپانيالارىنىڭ باسشىلىقتارىمەن كەڭەسىپ, كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدەمىز, – دەدى مينيستر.
كەيبىر ءىرى قالالاردا كينوتەاتر جوق
زاڭ جوباسى تالقىلانعان جالپى وتىرىستا پالاتا توراعاسى كينويندۋستريانى دامىتۋ ءۇشىن جاعداي جاساپ, ونىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق ن.نىعماتۋلين كينو ءوندىرىسى بيزنەس جەلىلەرىندە بولسا, بيۋدجەتكە ايتارلىقتاي كىرىس اكەلۋى مۇمكىن ەكەندىگىن جەتكىزدى. كينەماتوگرافيا سالاسىنداعى باستى پروبلەمالارعا توقتالعان ءماجىلىس توراعاسى بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە كەيبىر ءىرى قالالاردا بىردە-ءبىر كينوتەاتر جوق ەكەندىگىنە نازار اۋداردى.
كينەماتوگرافيا تۋرالى زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار تاراپىنان ءبىرشاما ۇسىنىستار ەنگىزىلگەن. ولاردىڭ قاتارىندا بالالاردىڭ دەنساۋلىعى مەن دامۋىنا زاردابىن تيگىزەتىن اقپاراتتان قورعاۋ تۋرالى زاڭعا سايكەستەندىرىپ, فيلمدەردىڭ جاسقا قاتىستى كلاسسيفيكاتسياسى بويىنشا, سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇزىرەتىنە كينەماتوگرافيا تۋرالى زاڭنامانى ۇستانۋ بويىنشا مەملەكەتتىك باقىلاۋدى جۇرگىزۋ جونىندە تولىقتىرۋ جانە قازاق ءتىلىنىڭ تازالىعىن ساقتاۋ, ونىڭ دامۋىنا ىقپال ەتۋ, قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا, فيلمدەردىڭ پروكاتتاۋ ءتىلى جونىندەگى نورمالارعا دا تولىقتىرۋلار جانە باسقا دا بىرقاتار تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەنىن ايتۋعا بولادى.
زاڭ جوباسى دەپۋتاتتار تاراپىنان قولداۋ تاپتى. وسى رەتتە ءماجىلىس توراعاسى ەلىمىزدىڭ كينەماتوگرافيا سالاسىن مەملەكەتتىك قولداۋ العاش رەت قۇقىقتىق نەگىزگە يە بولعانىن, بۇل قازاق كينوسىنىڭ دامۋى مەن ساپاسىن جانە باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ايتتى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»