جاڭاوزەندەگى وقيعا الەمدە بولىپ جاتقان كۇتپەگەن تالاي وقيعالاردى ەرىكسىز ەسكە تۇسىرەدى. كۇتپەگەن دەگەن سوزگە ادەيى ءمان بەرىپ وتىرمىز. قيسىنعا قايشى جايلار كوڭىلگە قونا قويمايدى.
نورۆەگياداعى ءبىر ادامنىڭ قاندى قىرعىنى, ءسىرا, ەندى ادامزاتتىڭ جادىنان شىعار ما؟!
ءدال وسىنداي وقيعا نورۆەگياداي جوعارى دامىعان, ۇستامدى ساياسات جۇرگىزىپ وتىرعان, باسقاعا تىزەسى باتپاعان, ەشكىمنەن التى الاسىسى, ەشكىمگە بەس بەرەسىسى جوق ەلدە بولادى دەپ كىم ويلاعان؟ بىراق بولدى, ءبىر قانىشەر سەكسەننەن استام بوزداقتى جەر جاستاندىردى. ءبىر ەلدى عانا ەمەس, بۇكىل الەمدى تىتىرەنتتى.
مۇنى عاسىردىڭ دەرتى دەرسىڭ-اۋ. ايتپەسە, وسىناۋ وقيعا نورۆەگيا سياقتى ەلدەگى الەۋمەتتىك-ساياسي جاعدايدىڭ سالدارىنان, ونداعى الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك سالدارىنان دەپ ەشكىم دە ايتا الماس ەدى. قايتا حالىقتىڭ تۇرمىس جاعدايى قايدا جاقسى, الەۋمەتتىك دامۋ دەڭگەيى قايدا جوعارى دەگەندە, جۇرت مىسالعا سول نورۆەگيانى اتامايتىن با ەدى؟ سودان دا كۇتپەگەن جاعداي دەگەندى ەرىكسىز ايتىپ وتىرمىز.
وسىدان ءتورت-بەس جىل بۇرىن لوندوندا ءبىر اپتاداي بولىپ, وسىناۋ الەمدىك ورتالىقتىڭ تىنىسىن اڭعارۋعا تالپىنىس جاساعانىمىز بار. ارينە, ءبىر اپتا تىم از ۋاقىت. سويتسە دە, سول لوندوندىقتار ءوز قالاسىندا قايتىپ تۇرىپ جاتىر, نەمەن اۋەس, قاشان تۇرادى, قاشان جاتادى, قايدا اسىعادى, قالاي دەمالادى دەگەن ماسەلەلەرگە كوڭىل اۋدارعان ەدىك. ءبىزدىڭ ەل مەن بۇل ەلدىڭ ۋاقىت ايىرماشىلىعى – 5 ساعات. ادەتپەن امالسىز ەرتە تۇراسىڭ. تاڭ قاراڭعىسىندا كوشەگە شىعىپ, كۇن سايىن ەرتەڭگىلىك اسقا دەيىن ءۇش-ءتورت ساعات قالانى جاياۋ ارالاپ, اعىلشىنداردىڭ قالاي وياناتىنىنا, تىرشىلىكتەرىن قالاي باستايتىنىنا كۋا بولعانبىز. ويعا سونى العان سوڭ, ولاردىڭ كەشكە قالاي دەم الاتىنىن, ءۇيلەرىنە قاشان قايتاتىنىن دا كوردىك.
سوندا كوڭىلىمىزگە ورنىققان نارسە – فۋتبول فاناتتارىن ايتپاعاندا, لوندوندىقتار سابىرلى, سالقىنقاندى جۇرتتاي كورىنگەن. بۇلار جەڭىلدەۋ ءىس-ارەكەتتەرگە بارا قويماس دەپ وي قورىتقانداي ەدىك. وسىدان ءبىراز بۇرىن سول لوندوننىڭ كوشەلەرى وت-جالىنعا ورانعاندا, تاڭدانىسىمىزدا شەك بولعان جوق. ماشينەلەر توڭكەرىلىپ, دۇكەن-دۇڭگىرشەكتەر قيراتىلىپ, تاريحي ءمانى بار عيماراتتار ورتەنىپ جاتتى. شىنىمەن-اق وسىنى اعىلشىندار جاساپ جاتىر دەگەنگە سەنبەيسىڭ. سەنبەسىڭە بولمايدى. سولاردىڭ وزدەرى.
ولاردى تىنىشتاندىرۋ ءۇشىن دەمالىستا جۇرگەن پرەمەر-مينيستر كەمەرون ەلگە ورالدى. باسقا قالالاردان پوليتسيا قۇرامالارى شاقىرىلدى. قيراتۋ, ورتەۋ, دۇنيە-م ۇلىكتەردى توناۋ, تالان-تاراجعا سالۋ ءبىراز كۇنگە سوزىلدى. ءدال وسىنداي جاعداي ەۋروپا وركەنيەتىنىڭ باسىندا تۇرعان ۇلىبريتانياداي ەلدە, وسى ەلدىڭ عانا ەمەس, الەم ورتالىعىنىڭ ءبىرى سانالاتىن لوندوندا ورىن الادى دەپ كىم ويلاعان. كوپ ادام ويلاماعان ەدى. بۇل نارسەلەردى كۇتپەگەن جاعداي, عاسىر دەرتى دەيتىنىمىز دە سودان.
بۇل دەرت قازىر اسقىنىپ تۇر. ءبىز استە دە ءبىراز ەلدەردە ورىن الىپ وتىرعان تۇبەگەيلى قايشىلىق سالدارىنان بولىپ جاتقان قاقتىعىستاردى ايتىپ وتىرعانىمىز جوق. اڭگىمە الدەبىر ارانداتۋشىلىق نەگىزىندە كۇتپەگەن جەردەن بۇرق ەتە قالاتىن نەگىزسىز وقيعالار جايىندا بولىپ وتىر. وسىدان ءبىراز بۇرىن الەمنىڭ مادەني استاناسى سانالاتىن ءپاريجدىڭ شەت ايماقتارىنداعى قاقتىعىستار, دۇكەندەردى قيراتۋ, كولىكتەردى ورتەۋ, توناۋشىلىق جۇرتتىڭ ەسىندە. ادامدار سونداي ارەكەتتەرگە نەگە بارادى دەيسىڭ, بۇل ءوزى ماسەلەنى شەشۋدىڭ جولى ما ەدى؟ جولى ەمەستىگى بەلگىلى عوي. سوندا بىلە تۇرا وعان نەگە بارادى؟
وسى جەردە سەبەپسىز نارسە بولمايدى دەگەن قاعيدا كوڭىلگە ورالادى. مۇنداي وقيعالاردىڭ تۋىنداۋىنا الەۋمەتتىك نەگىز بولماسا, ونىڭ سەبەبىن باسقادان ىزدەۋگە تۋرا كەلەدى. ىزدەگەندە, ءبىرازىنا سەبەپ الدەبىر ساياسي كۇشتەردىڭ, ءتىپتى, سىرتقى جاقتاردىڭ ارانداتۋشىلىق ارەكەتتەرى ەكەنىن اڭعاراسىڭ. ولار قولايلى ءساتتى پايدالانىپ, كوپشىلىكتى توسىن ارەكەتتەرگە ارانداتادى. سول ارانداتۋدىڭ سالدارىنان ءتىپتى, ەل مەن ەلدىڭ اراسىندا فۋتبول سوعىسى دا بولعانى بەلگىلى.
ارينە, ارانداتۋشىلار جازاسىن الۋى ءتيىس. بىراق ولاردىڭ كوپشىلىگى سول جازادان سىرت قالىپ جاتادى. جازا كوبىنە سولاردىڭ سوزىنە ەرگەندەرگە, ارانداپ قالعاندارعا تيەدى.
الەمدەگى تارتىپسىزدىكتەر... ول سوڭعى كەزدە تىم جيىلەپ كەتتى. دانياداعى, بەلگياداعى وقيعالار دا وعان ايقىن مىسال. بۇل تارتىپسىزدىكتەر قازىر ەل تاڭدامايدى, جەر تاڭدامايدى. وعان نەگىز ىزدەپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىقتاۋ كورىنەدى.
ەندى وسىناۋ دەرتپەن كۇرەسۋدىڭ, ونىڭ الدىن الۋدىڭ جولى قايسى دەگەنگە دە جاۋاپ ايتۋ قيىن. ول مىناداي جاعدايدا ورىن الادى, سودان ساقتان دەي دە المايسىڭ. كوپ ەل ول, ەرتە مە, كەش پە, وزىنە سوعاتىنداي كورەدى. ەڭ مىقتىمىن دەگەن ەل دە بۇل دەرتتەن قاۋىپ قىلادى.
الەم تىنىشسىز. بۇل جاي ءار ەلدىڭ قاپەرىندە جۇرگەنى ءجون. باسقا نە ايتاسىڭ؟!
ماماديار جاقىپ.