استانا - 20: جاڭا استاناعا جۇمىلا اتسالىستىق

پرەزيدەنتتىڭ استانانى اۋىس­تىرۋ تۋرالى شەشىمى سول كەزدە كوپشىلىك ءۇشىن دە, مەن ءوزىم باسشىلىق ەتەتىن ىشكى ىستەر سالاسىنىڭ جەكە قۇرامى ءۇشىن دە مۇلدە كۇتپەگەن, توسىن جاڭالىق بولدى. سول تۇستا بۇل يدەيانى قولداعاندار كوپ بولدى, سونىمەن قاتار قارسى بولعاندار قاراسى دا قالىڭ ەدى. بارلىعى بىردەن قولداي كەتتى دەسەك, اقيقاتتان الىستاعان بولار ەدىك.

ءيا, ول راسىمەن دە ەكو­نومي­كالىق تۇرعىدان قيىن كەزەڭ بولاتىن. بىراق پرەزيدەنت بۇل ماسەلەدە ەرەكشە تاباندىلىق تانىتىپ, جاڭا استانا بولاتىن اقمولادا دايىندىقتى سول كەزدەن باستاۋ قاجەتتىگىن, ۇكىمەتتى, باسقا دا جاۋاپتى مەكەمە, ۇيىمداردى كوشىرۋ ءىسىن ۇزاعاندا ءبىر جارىم جىل ىشىندە جۇرگىزۋ جانە ءبىتىرۋ كەرەكتىگىن العا قويدى. ويتكەنى مەملەكەت باسشىسى ەلدىڭ ورداسىن اۋىستىرىپ, الداعى قىرۋار ءىستى سول جەردەن باستاۋ جۇمىسى ىرعالىپ-جىرعالىپ ءجۇرۋدى كۇتپەيتىنىن, بۇل تىكەلەي تاۋەلسىزدىكتى ساقتاۋ مەن نىعايتۋ ماسەلەسى ەكەنىن انىق ءبىلدى.

ءبىرىنشى بولىپ كوشەتىندەر اراسىندا مىندەتتى تۇردە ىشكى ىستەر مينيسترلىگى بولاتىنىن ءبىز الدىن الا شامالاپ, مەن كوشۋدەن التى اي بۇرىن, ياعني 1997 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا-اق اقمولا قالاسىنا ارنايى جەدەل توپ اتتاندىردىم. ولار جەكە قۇرام ورنالاساتىن عيماراتتاردى, ورىنداردى قاراستىرىپ, دايىنداۋمەن اينالىستى. ويتكەنى سول كەزدە جەكە قۇرام سانى 3 مىڭعا جۋىقتايتىن. سوندىقتان ءبىز مۇندا جەكە قۇرامعا ارناپ بىرنەشە ءۇي تۇرعىزدىق. جەكە قۇرام تۇگەل وتباسىمەن وسىندا كەلگەندە, ولارعا تەمىر جول ۆوكزالىندا بىردەن پاتەر كىلتىن تابىس ەتتىك. الماتىدا قىزمەت ىستەپ جۇرگەندە كوپتەگەن قىزمەتكەردىڭ پاتەرى جوق ەدى, بىراق اقمولاعا كەلىسىمەن ءبارى ءۇيلى بولىپ شىعا كەلدى. جاڭا قالادا, جاڭا ءومىر باستاۋ, جاڭا باستامالارعا كىرىسۋ ەرەكشە قۋانتتى.

راسى كەرەك, ءبىز ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ عيماراتىن جاڭادان تۇرعىزدىق «الاتاۋ» سپورت كەشەنىن سالدىق. بۇل سپورت كەشەنىنە بايلانىستى ءبىر تاريحي جايدى دا ايتا كەتەيىن. سوناۋ1999 جىلدىڭ اياعىندا, ياعني جاڭا عاسىردى قارسى الۋ ءساتىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وسى «الاتاۋ» سپورت كەشەنىندە وتكىزۋدى ۇيعاردى. بۇل ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە بولدى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى عيماراتى مەن وسى «الاتاۋ» سپورت كەشەنىن سالۋ بارىسىندا ەلباسى ونىڭ قۇرىلىسىنا ۇلكەن كوڭىل ءبولدى.

سول كەزدە قالا اكىمى بولىپ قىزمەت ىستەگەن ادىلبەك جاقسىبەكوۆ بىزگە ۇلكەن كومەك كورسەتتى. ول ءبىزدىڭ بارلىق ماسەلەلەرىمىزدى سوزبۇيداعا سالماي شەشىپ وتىردى. ءبىز ءوزارا تۇسىنىستىكتە جۇمىس ىستەدىك. قالا اكىمدىگى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە عانا ەمەس, بارلىق سالالارعا كومەگىن اياعان جوق.

ارينە ارادا ايتىس تا, داۋ دا بولماي قالعان جوق. اركىم ءوز سا­لا­سىنىڭ جاندانعانىن, ماسە­لە­­لە­رىنىڭ ءبىرىنشى شەشىلگەنىن قا­لاي­تى­­نى تۇسىنىكتى عوي, پىكىرتالاستار وسى توڭىرەكتە بولاتىن. تۇتاستاي العان­دا بارشامىز ەلباسىنىڭ كۇن ساي­ىنعى, اپتا سايىنعى نۇس­قاۋ­ى­مەن جاڭا ەلوردانى جانداندىرۋ ءىسىن ۇيىمداسا اتقاردىق.

كوشىپ كەلىسىمەن, ءبىز العاشقى كۇننەن باستاپ-اق قوعامدىق ءتارتىپ ماسەلەسىنە ايرىقشا ءمان بەردىك. ويتكەنى كوشىپ-قونۋ, ورنالاسۋ, تا­عى باسقا جاعدايلار بارىسى ءتار­تىپ ساقتاۋعا, قىلمىس احۋالىنا ەش اسەر ەتپەۋى ءتيىس ەدى. ءبىزدىڭ نەگىز­گى مىندەتىمىز دە سول عوي. ونىڭ ۇستى­نە كەڭەس وداعى ىدىراعان كەز­دە, توقسانىنشى جىلدارى قىل­مىس­تىق احۋال قيىن بولعانىن جۇرت جاق­سى بىلەدى. مۇنداي جاعداي تەك قازاق­ستاندا عانا ەمەس, وداقتان ءبو­لىنىپ شىققان بارلىق ەلدەردە ورىن الدى. قىلمىس ءورشىپ كەتتى.

ۇي­ىم­داسقان قىلمىستىق توپتار بوي كورسەتتى. كونتراباندا, ەسىر­تكى بيزنەسى دە كۇشەيە ءتۇس­تى. اۋعانستان, تاجىكستان, قىر­عىز­ستان, وزبەكستان جانە قازاق­ستان­دا ەۋروپاعا, رەسەيگە شىعاتىن تران­س­ۇلتتىق دەڭگەيدەگى ەسىرتكى تا­سى­مالداۋشىلار پايدا بولدى. بۇ­دان سوڭ جۇرتقا قوقان-لوققى ج­ا­ساپ, كۇش كورسەتەتىن توپتار شىق­تى. مۇنىڭ بارلىعى ەلدىڭ ەكو­نو­ميكالىق, الەۋمەتتىك دامۋىنا ۇل­كەن كەدەرگى كەلتىرەتىن ماسەلە ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان ءبىزدىڭ الدى­مىزدا وسىنىڭ بارلىعىن قىسقا ۋاقىت­تىڭ ىشىندە رەتتەۋ مىندەتى تۇر­دى. وسى ورايدا, جاڭا استانا تۇر­­عى­زىلىپ, بارلىق سالالاردىڭ جاڭا­­شا قۇرىلىمدالۋى ىشكى ىس­تەر ور­گانىنىڭ دا جۇمىسى جۇيە­لە­نۋىنە, قارقىن الۋىنا ۇلكەن ىق­پا­لىن تيگىزگەنىن ايتا كەتۋ ءلازىم.

ەلباسى ۇلكەن كوشتى باستاپ, جاڭا ەلورداعا كەلگەن سوڭ, مۇندا حا­لىقارالىق دەڭگەيدەگى كەزدەسۋلەر دە ءجيى وتكىزىلە باستادى. مەم­لەكەت باسشىسىن, شەتەلدىك جو­عارى لاۋازىمدى ادامداردى سالتاناتتى تۇردە الىپ ءجۇرۋ مەم­لەكەتتىك اۆتوينسپەكتسياعا جۇك­تە­لەتىن. ال ولاردىڭ تالاپقا ساي تا­جىريبەسى جوق ەدى. سوعان وراي ءبىز مۇندا جارتى جىل بۇرىن ار­نايى جول-كولىك باتالونىن جىبەر­دىك. ولار جاڭا استانادا التى اي بويى­نا دايىندىق­تان ءوتتى. وعان قوسا الداعى ۋاقىتتا ۇكىمەتتىك مەكە­مەلەردى كۇزەتەتىن كۇزەت پول­كىن اتتاندىردىق. ويتكەنى بىر­دەن اقوردا, پارلامەنت, ۇكى­مەت ءۇيىن جا­نە ت.ب. ماڭىزدى عيما­رات­ت­ار­دى كۇ­زەتكە الۋ كەرەك بولدى. وسى­عان وراي ىشكى اسكەر قۇ­را­مى دا تولىقتاي كوشىرىلدى. وسى مىن­دەت­تەردىڭ ءبارىن قىسقا مەر­زىم ىشىن­دە ويداعىداي جۇزەگە اسىر­دىق. جا­نە وسىنداي اسا ۇي­ىم­شىل­­دىق­پەن جۇرگىزىلگەن جۇ­مىس­تار­دىڭ ار­قا­سىندا قۇقىق قور­عاۋ ور­گان­دا­رىن جا­ڭا استاناعا كوشىرۋ ىڭ-شىڭسىز جۇزەگە اسىرىلدى.

قايىربەك سۇلەيمەنوۆ,

مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى