ماسەلە ماماندىق تاڭداۋدا ەمەس, وقۋ بىتىرگەن سوڭ جۇمىس تابۋدا

سونىڭ ناتيجەسىندە الدىڭعى اقىل يەلەرى ۇلت دەگەن ۇلى ويىن بىلىممەن ۇشتاستىردى. سول ءۇردىس ءالى باسەڭسي قويعان جوق. ونىڭ ۇستىنە وقۋسىز ءومىر قاراڭ ەكەنىن وزىق جۇرتتاردىڭ تەحنولوگيالىق, تەحنوكراتتىق تەگەۋرىنى قىران تەپكىسىندەي وسالدى مۇرتتاي ۇشىرىپ جاتقانىن كوزى كورىپ, ءىشى سەزگەندەر اڭعارسا كەرەك. ءبىز وسى ەكەۋىن سوزدەن ىسكە كوشىرىپ, ۇلتتىق نامىستىڭ تۇعىرىنا اينالدىرساق, قانە. ۋاقىتشا كوز تارتقان وزگەنىڭ الەم-جالەمىن ىسىرىپ تاستاپ, ناعىز قاجەتىن الىپ, ءوزىمىزدىڭ بارىمىزبەن ۇشتاستىرساق, ۇتىلماس ەدىك. ءتىپتى ونى ەلدىك مەنتاليتەتكە اينالدىرساق, قاپى قالمايتىنىمىز جانە بەلگىلى.

بۇل بابالاردان قالعان حالىقتىق قالىپتى كەيىنگىگە ءارىن كەتىرمەي جەتكىزەرى ايداي انىق. جانتالاسقان جاھاندانۋدىڭ ىزعارىنا دا توتەپ بەرەتىن سول بولادى. ول ءۇشىن ۇلت ۇرپاعى ءبىلىمدى بولۋى كەرەك. ءبىلىم ۇلتتىق سانانى جەتىلدىرەدى. ءبىلىمنىڭ دە ءبىلىمى بار. سول ءبىلىم بىلىكپەن ۇشتاسقاندا عانا الماعايىپ زاماننىڭ قانداي سىنىنا دا قارسى تۇرا الادى. بۇرىنعىداي وقۋعا ءتۇسىپ, «قاتىرما» قاعاز الساڭ, قىزمەت تابىلادى, تۇرمىس جاقسارادى دەگەن كەڭقولتىق تىرلىك كەلمەسكە كەتكەندەي. ەندى اباي ايتقان مالمەن قاتار, كۇنكورىس قارەكەتىن ءمىنسىز اتقارۋ الدىڭدى ورايدى. ودان العان ءبىلىم, مەڭگەرگەن بىلىكپەن ىركىلمەي وتسەڭ – جولىڭ وڭعا باسادى, باعىڭ جانادى. ارينە جەتەكپەن كەتەتىندەر بۇگىندە جوق ەمەس, بار. ەگەر ۋاقىت قارقىنى وسىلاي جىلجي بەرسە, وندايلاردىڭ ويپاڭ جەردەن قارعىپ ءوتۋى دە ەكىتالاي بولىپ قالار. ونداي كۇن بولا ما دەمەيىك, ءومىر ساباعىنا تەرەڭ بويلاساق, تاۋبەگە كەلەر تۇستارىمىز بارشىلىق.

ساناۋلى كۇندەردەن كەيىن ۇبت باستالىپ, مىڭداعان تالاپكەر باعىن سىنايدى. قازىر ۇل-قىزىنىڭ ەرتەڭىنە ءبىر ءۇمىت, ءبىر كۇدىكپەن قاراعان اتا-انا, سىنعا تۇسكەلى جۇرگەن وقۋشى الاڭ كوڭىلدە ءجۇر. ەلىمىزدەگى 130-عا جۋىق جوو مەن 817 كوللەدج جارىسا جارنامالارىن تاراتۋدا. بۇل دا نارىق تالابى. ءۇمىتىن ۇكىلەگەن جاس ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلە ماماندىق تاڭداۋدا بولىپ تۇر. ءومىر وزگەرىسى جىلدام, كەشەگى بۇگىنگىگە سەپتىگىن تيگىزە الار ەمەس. قارعا اۋناعان تۇلكىدەي قۇلپىرىپ شىعا كەلەدى. ءتورت-بەس جىل ويىڭدى سارپ ەتىپ, كوز مايىڭدى تاۋىسىپ وقىعان ماماندىعىڭ ءوز الەتىڭە جاراماي قالاتىنىن قايتەرسىڭ. ماڭگىلىك ەشتەڭە جوق, بىراق ەڭبەكتىڭ جەمىسىن كورۋ كەرەك.

مەملەكەت بولگەن قارجىنىڭ دا قايتارىمى بولۋى ءتيىس قوي. وسى تۇرعىدان كەلگەندە زامان اعىمىن كولدەنەڭ تارتا بەرمەي, ءبىر تياناقتى شەشىم قاجەت ءتارىزدى. كوپ جاس: «وقۋ ءبىتىردىم, ماماندىق الدىم» دەيدى. ارتىنان ونىڭ «قىزىعىن» كورە الماي, ومىرلىك ۇستانىمىنان اۋىتقىپ, كۇنكورىس قامىن كۇيتتەپ, وزگە سالاعا كەتىپ جاتادى. ءتىپتى كەيدە ءبىر ەمەس, بىرنەشە جوو بىتىرگەندەردىڭ دە جاعدايى كوڭىل كونشىتە بەرمەيدى. ەندەشە, تالاپكەرلەردى وقۋعا تارتۋ بار دا, وقۋ بىتىرگەننەن كەيىن ەڭبەك جولىنا كەپىل بولۋ بار ەمەس پە؟ وسى مىندەت العا وزسا ەكەن دەيمىز. جارناماسى كۇشتى جوو-لاردى ءبىتىرىپ, قولىنا كۇرەكتەي ديپلوم العان جاس ەرتەڭ جۇمىسسىزدار قاتارىنا قوسىلسا, كەتكەن قارجى قۇمعا قۇيعان سۋمەن تەڭ ەمەس پە؟ مۇنى بولدىرماۋ ءۇشىن قانداي ءبىلىم ورداسى بولسا دا, ءوز قامىنان بۇرىن تالاپكەرلەردىڭ ەرتەڭگى تاعدىرىن ويلاسا, وقۋعا ۇمتىلعان ۇرپاقتىڭ مەسەلىن قايتارىپ الماۋ جاعىن العا وزدىرسا, قازاق بالاسى تۋرا جولدا بولار ەدى. ءبارىن نارىققا تىرەمەي, حالىقتىڭ قام-قارەكەتىنە نەگىزدەسەك, ۇلت تا, ۇرپاق تا ۇتىلماس ەدى.

ۇبت-نىڭ العاشقى سىناعىنان وتپەي قالعاندار اقشا تولەپ, قايتادان ەمتيحان تاپسىرىپ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اقىلى بولىمىنە ءتۇسىپ جاتادى. ول دا كەرەك شىعار. بىراق اباي سوزىنە باعىپ, كوپتەن قالماسىن دەپ بارىن بەرگەن اتا-انا ەرتەڭ ۇرپاعىن جۇمىسقا ورنالاستىرا الماسا, قانداي كۇيدە قالادى؟ وسى ارادا كىمنىڭ قالتاسى قامپيىپ, كىمنىڭ قالتاسى جۇقاردى دەگەن وي قاي-قايسىمىزدى دا مازالايتىنى راس. جاسىراتىنى جوق, كوپتەگەن ءبىلىم وردالارى تابالدىرىعىن اتتاعان جاستاردىڭ تاعدىرىنا سەلقوستىق تانىتادى. وعان جارعا جىعىپ جاتقان جالعان ديپلومدار, سەرگەلدەڭگە سالعان سەرتيفيكاتتار دالەل بولا الادى.

سول سەكىلدى كەيبىر بەلدى وقۋ ورىندارى شەتەلدىكتەردىڭ باسقارۋىنا بەرىلگەنى بەلگىلى. ولار ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن بالا سانىن ازايتىپ, وقۋ اقىسىن ارتتىرۋدى ويلاستىرىپ جاتقان كورىنەدى. بۇل دا قاجەت بولار. دەگەنمەن قىمبات وقۋعا تۇرمىسى تومەن قازاق وتباسىنىڭ وقۋ گرانتىنا قولى جەتپەگەن تالانتتى بالاسى تۇسە الا ما؟ شەتتە قالىپ قويماي ما؟ ونىڭ ۇستىنە ول ءبىلىم مەكەمەسىنىڭ كەزىندە  بوي كوتەرگەن كەيبىر عيماراتتارى قايدا قالادى؟ بۇگىن ساتىپ پايداسىن كورەر, ەرتەڭ قاجەتتىك تۋعاندا جەر سيپاپ قالماي ما؟ وعان ءبىر دايەك كەلتىرەر بولساق, ءبىر كەزدەرى جوو جاتاقحانالارىن جەكەشەلەندىرىپ جىبەرىپ, ەندى سونىڭ ورنىن تولتىرۋ قارەكەتىندە جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز.

قالاي دەسەك تە, تالاپكەرلەردى جوو مەن كوللەدجدەرگە قابىلداۋ ىسىندە باستى ماسەلەنى تەز «جويىلىپ» كەتەتىن ماماندىقتارعا قاراي ەمەس, زامان تالابىنا ساي ۇمىتكەرگە دە, ەلىمىزگە دە پايدالى ماماندىققا بۇرۋىمىز قاجەت. ول ءاتۇستى ويلاستىرا سالعان ەمەس, عىلىمي نەگىزدە جۇيەلەنگەن ماماندىقتار بولسا ەكەن. ونسىز ديپلوم العان جاستار ءۇمىتىنىڭ اقتالۋى ەكىتالاي.

سۇلەيمەن مامەت,

«ەگەمەن قازاقستان»