«بەلەستەن» بەلەسكە

«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارنايى جوباسى: جاسامپازدىق جەمىستەرى جيىرما جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ ارقاسىندا ءاربىر ءوڭىرىمىز وزگەرىپ, ءومىرىمىز جاقسارىپ كەلەدى.  «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي وركەندى وزگەرىستەردى بەينەلەيتىن ماتەريالداردى تۇراقتى جاريالاپ تۇرادى. تومەندە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ زەلەنوۆ اۋدانىنداعى بەلەس اۋىلىنان فوتورەپورتاج بەرىلىپ وتىر.

«بەلەستەن» بەلەسكە

زەلەنوۆ اۋدانىنداعى بەلەس اۋىلى – كەڭ باي­­­تاق قازاقستاننىڭ ءبىر نۇكتەسى. جالپىدان جال­­قىعا كوشەر بولساق تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جۇرگىزىلگەن رەفورمالاردىڭ بارلىق ناتيجەلەرى مەن جەمىستەرىن وسى اۋىلدان كورە الامىز. ءبىر عانا مىسال. ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ كەزىندە, ءتىپتى ەكى مىڭىنشى جىلدىڭ ورتا شەنىنە دەيىن اۋىلداعى تۇرمىسى تومەن وتباسىلارعا مەملەكەت تاراپىنان اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتەر بەرىلىپ كەلدى. بەلەستە وسىنداي كومەكتى 56 ادام العان ەكەن. 422 ءتۇتىنى بار اۋىل ءۇشىن مۇنى از دەۋگە بولمايدى. بۇگىندە ونى مۇندا ءبىر دە ءبىر ادام, ءبىر دە ءبىر وتباسى المايدى. المايدى دەيمىز-اۋ, تۇتاستاي ەلىمىز بويىنا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك دەگەن تىركەس پەن تۇسىنىك تىلدىك قورىمىزدان ءتۇسىپ قالعالى قاشان. بۇل – ءوز كەزەگىندە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ الەۋ­مەتتىك-تۇرمىستىق دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى, قىز­مەت­­­­پەن ياكي جۇمىس ورنىمەن تولىقتاي قامتى­لۋى دەگەن ءسوز. تالداۋلار مەن دەرەكتەر بەلەس­تىك­تەردىڭ ايلىق ورتاشا تابىسى 50 مىڭ تەڭگەدەن كەم ەمەس ەكەنىن كورسەتەدى. بۇگىندە بەلەس اۋى­لىنان اتتانعان استىق جانە مۇناي ونىمدەرى بەلەستەن-بەلەس اسىپ ەۋروپا مەن ازيا مەملەكەتتەرىنە جەتىپ وتىر. مۇنداعى مۇرات ءجا­كىباەۆ جەتەكشىلىك جاسايتىن ديىرمەن كەشەنى تاۋلىگىنە 150 توننا ۇن وندىرەدى. ونىڭ ساپاسى وتە جو­عارى. وسىلايشا باسەكەگە قابىلەتتى ءونىمدى تمد-نىڭ بىرقاتار مەملەكەتتەرى اتتاي قالاپ ساتىپ الۋدا. سونداي-اق بەلەس اۋىلىنداعى تەرمينال ار­قى­­لى مۇناي تاعى دا بەل اسىپ, ەۋروپاعا تۇم­سىق تىرەيدى. قىسقاسى, قازاقستانداعى ءبىر عانا اۋ­ىل­دىڭ ونىمدەرى تمد-نى كوكتەي ءوتىپ, الىس شەت ەلدەردىڭ دە سۇرانىستارىن تۋعىزىپ وتىر. ما­­سىل­دىق پيعىلدان بويلارىن تەز تىكتەي بىلگەن بەلەستىكتەر ەرتەڭىنە ۇلكەن سەنىممەن قارايدى. بەلەس اۋىلىنىڭ اكىمى ادام يماشەۆتىڭ ايتۋ­ىن­شا, مۇندا كەڭەستىك كەزەڭدە تەك ءتورت وتبا­سى­نىڭ جەكە اۆتوكولىگى بولسا, قازىر ءار وتبا­سى­نا ءبىر اۆتوكولىكتەن كەلەدى. بۇل دا بارشىلىق­تىڭ ارقاسى, ەلدىك پەن ەگەمەندىكتىڭ كورىنىسى بولماق. كسرو كەزىندە قالا مەن اۋىلدىڭ اراسىن جا­قىن­داتۋ دەگەن ماسەلە كوپ ايتىلا تۇرسا دا, ەش­قانداي ناتيجە بولعان جوق. بۇل – اۋىلدا دا قا­لا­داعىداي تۇرمىستىق جاعدايدىڭ تۋعىزى­لۋى دەگەن ءسوز. بەلەس – وسىنداي دەڭگەيگە جەتكەن اۋىل. مۇنداعى ءار اۋلا كوگىلدىر وتىن مەن اۋىز سۋ قۇبىرىنا قوسىلعان. اۋىل كلۋبى مەن ءدارى­گەر­لىك امبۋلاتوريا عيماراتى سىڭعىرلاپ تۇر. كىرسە شىققىسىز. ەلۋ ورىندىق بالاباقشا سابيلەر­دىڭ شاتتىق كۇلكىسىنە تولى. بەلەستىك كاسىپ­كەر­لەر ءبىرىنشى كەزەكتە ءوز قالتالارىن قامپيتۋ ەمەس, اۋىلداستارى ءۇشىن پايدالى ءبىر ءىس تىن­دى­رۋدى ماقسات ەتىپ قويعانى قانداي عانيبەت. كوپ­شىلىك مونشا قۇرىلىسى مەن اۋىلدى ابات­تان­دىرۋ جونىندەگى ىستەر جەرگىلىكتى كاسىپك­ەر­لەر قاراجاتتارى ەسەبىنەن اتقارىلعان. بەلەستە ەگەمەندىك تالاپتارىنا ساي تىن­دى­رىلعان ىستەر دە مول. ەڭ الدىمەن, بۇعان دەيىن روستوشي اتالىپ كەلگەن اۋىل بەلەس دەگەن حالقىمىزدىڭ تانىس-تۇسىنىگىنە ءتان تاماشا اتاۋعا يە بولعان. توتاليتارلىق جۇيەنىڭ ءيىسى اڭقيتىن كوشە اتاۋلارى تاۋەلسىزدىك رۋحىنا ساي اتاۋلارمەن اۋىستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, چە­­حوۆ ابايعا, وكتيابر تاۋەلسىزدىككە ورىن بەرگەن. مىنە, بەلەس اۋىلىنىڭ بۇگىنگى جاڭعىرعان بەت-بەينەسى وسىنداي. باتىس قازاقستان وبلىسى. دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى تەمىر قۇسايىن. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ.