شۋ اۋدانىنىڭ ورتالىعى تولە بي اۋىلىن كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋدەگى باعا تۇراقسىزدىعى تۇرعىندار ءۇشىن باستى ماسەلەگە اينالىپ وتىر. ۋاقىت سايىن قۇبىلا تۇسكەن باعا تۇرعىندار كوكەيىندەگى كۇماندى ۇلعايتىپ كەلەدى. ال حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ بىردەي ەمەس ەكەنىن ەسكەرسەك, ولاردىڭ بۇل شاعىمى شىندىقتىڭ اۋىلىنان الىس كەتە قويمايدى. اۋدانعا بارعان ساپارىمىزدا دا حالىقتىڭ باستى مۇڭى وسى ەكەنىن بايقادىق.
بۇل كۇندە 20 مىڭنان استام تۇرعىنى بار اۋدان ورتالىعىندا اتالعان ماسەلە كۇن وتكەن سايىن كۇردەلەنىپ, شەشىمىن تابۋى قيىنداپ بارادى. جەكەلەگەن تۇرعىن ۇيلەرگە گاز جەتكىزۋ حالىق ءۇشىن ارمان دەسە دە بولعانداي. مەردىگەر «پاريەۆ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى 2014 جىلى تولە بي اۋىلىنا گاز قۇبىرلارىن تارتۋ ءۇشىن تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ وتكىزىپتى. ارنايى حاتتاما نەگىزىندە گاز قۇبىرلارىن 420 مىڭ تەڭگەدەن ورناتۋعا كەلىسكەن. الايدا اۋىل حالقىنىڭ ايتۋى بويىنشا, وزگە اۋىلداردا گاز قۇبىرىن تارتۋ قۇنى 300-350 مىڭ تەڭگەنىڭ كولەمىندە ەكەن. اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتى ماكەن ۋاقتەگى «پاريەۆ» جشس-ءنىڭ باسشىلارى حالىقتىڭ جاعدايىنا قاراماي, باعانى شارىقتاتىپ جىبەرگەنىنە نارازىلىق ءبىلدىردى. «مۇنداي قاراجات جۇرتتىڭ ءبارىنىڭ بىردەي قولىندا بولا بەرمەيدى. سوندا دا «پاريەۆ» باسشىلارى حالىقتىڭ جاعدايىن كورە تۇرا باعانى شارىقتاتىپ جىبەرگەنى حالىقتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرۋدا. ماسەلەن, اتالمىش مەردىگەردىڭ تولە بي اۋىلىندا جۇمىس باستاعانىنا 3 جىلدان استى. بىراق ءالى كۇنگە دەيىن وڭ ناتيجە كورىپ وتىرعان جوقپىز», دەيدى ول.
اراعا ءبىراز ۋاقىت سالىپ اتالمىش مەردىگەر باعانى تاعى دا 570 مىڭ تەڭگەگە كوتەرىپ جىبەرگەن. ال 420 مىڭ تەڭگەنىڭ ءوزىن قىمبات دەگەن تۇرعىندار بۇل شەشىممەن مۇلدە كەلىسپەيتىندىكتەرىن جەتكىزدى. «قاراپايىم حالىقتىڭ 570 مىڭ تەڭگەنى تولەۋگە شاماسى جەتپەيتىنى بەلگىلى عوي. سونداي-اق گاز قۇبىرىن جەر استىمەن ەمەس, جەر ۇستىمەن جۇرگىزۋ قىمباتقا تۇسەدى. جانە شۋ قالاسىنداعى جەر استىمەن جۇرگىزىلگەن قۇبىرلاردىڭ ولشەمى بىركەلكى بولسا, تولە بي اۋىلىندا ءارتۇرلى. سول سەبەپتى كەيبىر تۇرعىندارعا گاز مولشەرى از كولەمدە بەرىلىپ, بۇل ولاردىڭ دا نارازىلىعىن تۋدىرىپ وتىر. سوندىقتان مەردىگەردىڭ باعانى قايتا-قايتا قۇبىلتا بەرۋىنە قارسىمىز», دەيدى اۋىل تۇرعىنى نۇرلىحان بەرديەۆ.
قاراپايىم حالىق اتالعان باعانى نەسيە الىپ بولسا دا تولەگەن كۇننىڭ وزىندە, كوگىلدىر وتىننىڭ پەشىن, تاعى دا باسقا قاجەتتى دۇنيەلەرىن الۋ كەرەك. مۇنىڭ ءبارىن ەسەپتەيتىن بولساق, ءتىپتى گاز كىرگىزۋ 800 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كەتىپ قالادى دەيدى تۇرعىندار. ال «پاريەۆ» جشس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى نۇرحوجا دۇيسەنبەكوۆپەن سويلەسكەنىمىزدە, ول بۇل ماسەلەنى نارىقتاعى باعانىڭ كوتەرىلىپ كەتۋىمەن بايلانىستىردى. «راسىندا دا باعا 570 مىڭ تەڭگەگە دەيىن وسكەن. الايدا بۇگىندە ول 475 مىڭ تەڭگەگە ءتۇسىپ وتىر. سەبەبى ۇكىمەت شۋ قالاسى مەن تولە بي اۋىلىنا دەيىنگى گاز جۇرەتىن ماگيسترالدى جولدى ساتىپ الدى. بۇل حالىققا جەڭىلدىك بولىپ وتىر. ەندى ۇكىمەت تاعى دا تولە بي اۋىلىنداعى گاز جۇرەتىن ماگيسترالدى جولدى ساتىپ الاتىن بولسا, تۇرعىندار 120 مىڭ تەڭگە عانا تولەيدى», دەيدى ول.
باعا 120 مىڭ تەڭگەگە تۇسە مە, تۇسپەي مە, ول جاعى بەلگىسىز. بۇگىندە شۋ اۋدانىنىڭ كوپتەگەن اۋىلدارى كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. بىراق اۋدان ورتالىعىنداعى وسى ءبىر كۇردەلى جاعداي تۇرعىندار ءۇشىن ءالى دە تۇيتكىلدى. «بۇل ماسەلە بويىنشا ءبىز حالىقپەن جينالىس وتكىزدىك. قازىر تولە بي اۋىلىنا كوگىلدىر وتىن تارتۋداعى وسى ماسەلەلەردى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ جانە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ كوميتەتىنىڭ جامبىل وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى قاراۋ ۇستىندە. بۇگىنگى تاڭدا 250 ءۇي كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتىلدى. تاعى 250 ءۇي گاز كىرگىزۋ ءۇشىن كەلىسىمگە وتىردى. سونداي-اق حالىقتىڭ جاعدايىن ەسكەرىپ, ءبىز «پاريەۆ» جشس-نا تۇرعىنداردىڭ ارقايسىسىنان اۋەلى 100 مىڭ تەڭگەدەن عانا الۋدى ۇسىنىپ وتىرمىز. قالعانىن نەسيە ەسەبىندە اي سايىن ءبولىپ تولەۋدى دە قاراستىرۋدامىز», دەيدى اكىمنىڭ ورىنباسارى نۇرلان جاقسىباەۆ.
ەندى اكىم ورىنباسارىنىڭ دەگەنى بولاتىن بولسا, بۇل دا حالىق ءۇشىن ۇلكەن جەڭىلدىك. بىراق ونى اي سايىن تولەپ تۇرۋ دا تۇرعىندارعا وڭاي سوقپايتىنى انىق. ءبىر قىزىعى, وسى ۋاقىتقا دەيىن شۋ قالاسى مەن كوكقاينار, ەسكى-شۋ, جاڭاجول, بىرلىك, جاڭاقوعام اۋىلدىق وكرۋگتەرى مەن قوناەۆ اۋىلىنا «قازترانسگازايماق» اق جامبىل وندىرىستىك فيليالىنىڭ مەردىگەرلەرى گاز قۇبىرىن 310 مەن 350 مىڭ تەڭگەنىڭ ارالىعىندا ورناتىپ بەرىپتى. ال تولەبيلىكتەرگە كەلگەندە باعا شارىقتاعان ۇستىنە شارىقتاپ كەتە بەرگەن.
حالىقتىڭ ءالى دە باعانىڭ تۇراقتانۋىنا سەنىمى مول. ەگەر اتالعان ماسەلە شەشىمىن تاباتىن بولسا, اۋدان ورتالىعى دا كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. بىراق نەشە جىلعا سوزىلىپ كەلە جاتقان كوگىلدىر وتىن ماسەلەسىمەن تولەبيلىكتەر ءالى دە تالاي ۋاقىت ارپالىسامىز با دەگەن پىكىردە.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى