ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا قازاقستاندى ءۇشىنشى جاڭعىرتۋ جونىندە مىندەت قويا وتىرىپ, «ەكونوميكانى جاپپاي تسيفرلاندىرۋ تۇتاس سالانىڭ جويىلۋىنا جانە مۇلدە جاڭا سالانىڭ پايدا بولۋىنا الىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا بولىپ جاتقان ۇلى وزگەرىستەر – ءارى تاريحي سىن-قاتەر ءارى ۇلتقا بەرىلگەن مۇمكىندىك», دەگەن بولاتىن. جولداۋدا ايتىلعان ءبىرىنشى باسىمدىق – ەكونوميكانىڭ جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتىلۋى بۇگىندە ەلىمىزدە باستاۋ الىپ, اتالعان باستاما وڭىرلەردە دە جالعاسىن تابا باستادى.
اۋليەاتا وڭىرىندە بۇگىندە تسيفرلى تەحنولوگيانى قولدانۋ ارقىلى جاڭا يندۋستريالاردى وركەندەتۋگە كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى. كونە تاراز شاھارىن جولداۋدا ايتىلعان مىندەتتەر ارقىلى ودان ءارى دامىتۋ جانە وڭىردە تسيفرلى تەحنولوگيانى ەنگىزۋ جۇمىستارى قولعا الىندى. بۇل ءوز كەزەگىندە ەكونوميكانىڭ جەدەل دامۋىنا دا وڭ سەرپىن بەرەتىنى انىق. سونىمەن قاتار ناتيجەلى ىستەردىڭ ءبىرى – بولاشاقتا قالا كوشەلەرىندە ەلەكترلى اۆتوبۋستار دا جۇرە باستايتىن بولادى. بۇل ءبىر جاعىنان, ەكونوميكانىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي تۋعىزاتىن بولسا, ەكىنشى جاعىنان, ەكولوگيالىق تۇرعىدا دا ءتيىمدى بولماق.
جۋىردا جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا جۇمىس ساپارىمەن بارىپ, سۋچجوۋ قالاسىندا ورنالاسقان «Higer Quazar» وندىرىستىك كەشەنىندە بولىپ, وسى كەشەننىڭ جۇمىسىمەن تانىسقان بولاتىن. اكىم اتالعان كومپانيانىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى حۋان شۋن كين جانە «Higer Quazar» وندىرىستىك كەشەنىنىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, «جاسىل ەكونوميكا» باعدارلاماسى اياسىندا ەكولوگيالىق تۇرعىدان زيان كەلتىرمەيتىن قوعامدىق كولىكتىڭ تيىمدىلىگىن تالقىلاعان ەدى. سونداي-اق مۇندا قالاارالىق جانە قالاىشىلىك قوعامدىق كولىكتەردى ساتىپ الۋ, «Quazar» اتتى ەلەكترلى اۆتوبۋستار قۇراستىراتىن زاۋىت قۇرىلىسىن تاراز قالاسىندا باستاۋ جايى دا قارالدى.
بولاشاقتا بۇل باستاما ءوڭىر الەۋەتىن ارتتىرۋعا دا ۇلكەن ۇلەس قوسپاق. ەسكە سالا كەتسەك, قوس تاراپ جىلىنا 300 ەلەكترلى اۆتوبۋس شىعاراتىن زاۋىتتىڭ قۇرىلىسىن «تاراز» يندۋستريالىق پاركى اۋماعىندا سالۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويعان بولاتىن. جوبانىڭ قۇنى 3 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. تاراپتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماقساتى ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ بولىپ تابىلادى. ايتا كەتەرلىگى, بيىلعى جىلدىڭ باسىندا الماتى قالاسىندا «Higer Quazar» ەكولوگيالىق تازا ەلەكترلى اۆتوبۋستار شىعاراتىن زاۋىت پايدالانۋعا بەرىلگەن بولاتىن. اتالعان كومپانيا ەكى ءتۇرلى ەلەكترلى اۆتوبۋستاردى قۇراستىرادى. ال بيىل استانا قالاسىندا وتكەن ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى كەزىندە «Higer Quazar» قازاقستاندىق ەلەكتروبۋس العاش رەت قالا كوشەلەرىمەن جۇرگەن بولاتىن.
بۇگىنگى تاڭدا تاراز قالاسىندا ەكولوگيالىق تازا قوعامدىق كولىكتى ىسكە قوسۋ, سونداي-اق قازاقستاندىق قوندىرعىلاردىڭ ەلەكتروموبيلدەرىنە ارنالعان اككۋمۋلياتورلىق باتارەيالار ءوندىرىسىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. «بۇل باستاما ءبىز ءۇشىن ەكولوگيالىق تا, ەكونوميكالىق تا جاعىنان ءتيىمدى. جاڭا ۇلگىدەگى اۆتوبۋستار اۋانى لاستامايدى جانە دىبىسى دا قاتتى شىقپايدى. مۇنىڭ تاعى ءبىر تيىمدىلىگى – باتارەيا ارقىلى جۇرەتىن اۆتوبۋستاردىڭ جەتى-اق مينۋتتا قۋاتىن تولىقتىرۋعا بولادى ەكەن.
بۇل الداعى ۋاقىتتاردا ۇلكەن ءبىر يگىلىكتى ءىس بولايىن دەپ تۇر», دەيدى تاراز قالاسىنىڭ اكىمى رۇستەم داۋلەت. جولداۋدا جاڭا يندۋستريالار قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدى شارتى يننوۆاتسيانى قولداۋ جانە ولاردى وندىرىسكە تەزىرەك ەنگىزۋ بولىپ سانالاتىندىعى ايتىلعان ەدى. بولاشاقتا تاراز كوشەلەرىندە ەلەكترلى اۆتوبۋستار ءجۇرىپ, جولاۋشىلار تاسىمالىن ودان ءارى دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزسە, بۇل دا جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ ءبىر كورىنىسى بولماق. ال جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك ءوز كەزەگىندە مەملەكەتتىڭ دە, ۇلتتىڭ دا العا قويعان ماقساتىن ايقىندايدى.
حاميت ەسامان, «ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى