• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
26 قازان, 2011

اسقار تاۋلار اياسىنداعى شيپاجاي

790 رەت
كورسەتىلدى

اتىنا زاتى ساي اتالمىش «سپۋتنيك» شيپاجايى ىلە الا­تاۋىنىڭ تەرىسكەي بەتكەيىندە تەڭىز دەڭگەيىنەن 1700 مەتر بيىك شىڭدا ورنالاسقان. بۇل شاتقال­دىڭ تاريحي اتاۋى «موناح» شات­قالى ەكەن. بۇل شاتقال تال­عار قالاسىنان 11 شاقىرىم, ال الماتى قالاسىنان 55 شاقى­رىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان. بۇل مەكەن نەگىزىنەن 1931 جىلى قۇرىلعان الماتى مەملەكەتتىك قورىعىنىڭ جەرى. ال 1961 جى­لى وسى قورىقتان قاپشاعاي قو­رىعى ءبولىنىپ شىققان جانە مەملەكەت قاراۋىنا الىنعان. قو­رىق­تا ءتۇرلى ەمدىك ءدارى ءشوپ­تەردى بىلاي قويعاندا, قوڭىر ايۋ, بارىس, سىلەۋسىن, قاسقىر, ءتۇل­كى, قويان, بۇعى, اقتيىن, ەلىك, ارقار, قابان سياقتى اڭدارمەن بىرگە تاۋ قىرانى بۇركىت, لا­شىن, تۇيعىن, سۇڭقار, قۇرلار, كەكىلىك, شىلدەر, ت.ب. حايۋاناتتار تىرشىلىك ەتەدى. بۇل جەردە ەرتەدە پيونەرلەر لاگەرى بولىپتى دا, 1980 جىلى 120 ادامدىق شيپاجايلاردىڭ كەشەنى تۇرعىزىلىپ, مۇنىمەن قا­تار 500-دەي پيونەرلەرگە ارنال­عان شيپاجاي عيماراتتارى سالىنعان. ماۋسىم ۋاقىتتارىندا شيپاجاي ايىنا 120-دان استام دەمالۋ­شىلار مەن ەمدەلۋشىلەردى قا­بىل­داي الادى. شيپاجايعا زاعيپ­تەر, ءبىرىنشى, ەكىنشى جانە ءۇشىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەر تەگىن جولدامامەن قابىلدانادى ەكەن. دەمالۋ مەن ەمدەلۋ ۇزاقتىعى 12-14 كۇن. ءبىزدى – قاراعاندى وبلىسىنان بارعان 30 دەمالۋشىنى ءى الماتى ۆوكزالىنان شيپاجايدىڭ وكىلى قارسى الىپ, ءۇش قاباتتى شيپا­جاي­دىڭ تاماشا دا جايلى ەكى كىسىلىك بولمەلەرىنە ورنالاستىردى. ريزا بولعانىمىز سول, ءبىز ورنالاسپاي جاتىپ-اق دارىگەردىڭ قا­بىلداۋى باستالىپ, بۇدان كەيىن 10 ءتۇرلى ەم الا باستادىق. «اس – ادامنىڭ ارقاۋى» دەگەندەي, ءتورت مەزگىل ءدامدى تاماقتانۋدىڭ ءوزى نەگە تۇرادى. ونىڭ ۇستىنە وتە تازا اۋاسىمەن دەمالۋ دا دەنساۋ­لىققا شيپالى اسەر ەتەدى. شيپاجايدا مادەني-كوپ­شى­لىك جۇمىستارى دا جاقسى جولعا قو­يىل­­عان. كۇندە كەشكىلىك ءان-بي, اتا­­لى سوزدەر, اجەلەر, اتالار سا­يى­سى دەگەن باعدارلا­ما­لار ءوت­كى­زىپ, جەڭىمپازداردى انىق­تاپ, سىي­لىقتارمەن مارا­پات­تالادى. مەن ءوزىم دە بىرنەشە حالىق ءان­دەرىن ورىنداپ, سىي­لىقتارعا يە بولدىم. ءبىر ايتارىم, وكىنىشكە وراي, اتالمىش شيپاجاي ءبىر كەزدەرى  جەكەشەلەندىرىلگەن ەكەن. بۇل دۇرىس شارا ەمەس قوي دەپ ويلايمىز.  ەگەر قورىق سياقتى مەم­لەكەت قاراۋىنا الىنىپ, يگى­لىكتى جۇمىس ىستەتسە, نۇر ءۇس­تىنە نۇر جاۋار ەدى دەمەكپىز. ايتكەن ىبىراي. قاراعاندى وبلىسى, شاحتينسك قالاسى.
سوڭعى جاڭالىقتار