وبلىستىق مۋزەيدىڭ ەكسكۋرسيا-كوپشىلىك ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى وكسانا الجانوۆانىڭ ايتۋىنشا, استاناعا 700-دەن استام ءار ءتۇرلى جادىگەرلەر اكەلىنگەن. ونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى ءىى عاسىردىڭ قۇندى دۇنيەلەرى دە بار. مىسالى, اتىراۋ وبلىسى جىلىوي اۋدانى ارالتوبە قورعانىن قازۋ كەزىندە ەكىنشى التىن ادامنىڭ قابىرىنەن تابىلعان قولا قانجار, قايراق تاس. اتالعان قورعان اۋدان ورتالىعى قۇلسارى قالاسىنان 65 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. قازىرگى زامانعى جادىگەرلەر اراسىندا دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ 1954 جىلى سوڭعى رەت كونتسەرتكە قاتىسقان كەزىندە تاققان كۇمىس بەلبەۋىن اتاپ وتۋگە بولادى.
- مۋزەي جادىگەرلەرىنىڭ اراسىندا قولدان جاسالعان دومبىرا دا بار. ءبىر ەرەكشەلىگى, ونىڭ بوشەكتەرى مالدىڭ سۇيەگىنەن جاسالعان جانە تازا كۇمىسپەن قاپتالعان. مۋزەيگە ونى ماحامبەت اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى لەكەروۆتەر وتباسى تابىستادى. دومبىرانى 1906 جىلى ارعى اتالارى ءوز قولىمەن جاساعان ەكەن, - دەيدى وكسانا الجانوۆا.
قۇندى دۇنيەلەردىڭ قاتارىندا قازاق باتىرلارى يساتاي تايمان ۇلى مەن ماحامبەت وتەمىس ۇلى قىلىشتارىن قايراعان قايراق تاستى دا اتاۋعا بولادى. 19 عاسىرعا تيەسىلى سۋىق قارۋلار بار, اڭىز بويىنشا ولاردى يساتاي مەن ماحامبەت باستاعان جاساقتىڭ اسكەرلەرى پايدالانعان بولۋى مۇمكىن. كورمەدەن ەگيپەتتەن اكەلىنگەن اعاشپەن جانە كۇمىسپەن وڭدەلگەن ماملۇك تاپانشاسىن كورۋگە بولادى.
ماحامبەت اۋدانىنداعى سارايشىق ەسكى شاھارىنىڭ ورنىنا قازبا جۇمىستارى كەزىندە تابىلعان جادىگەرلەر ايرىقشا نازار اۋدارتادى. ايتالىق, 13 عاسىرعا جاتاتىن جىلتىر قىتاي فارفورىنان جاسالعان ىدىس «سىرلى اياقتىڭ سىرى كەتسە دە, سىنى كەتپەيتىنىن» انىق اڭعارتادى. اڭىزداردا مۇنداي قىش ىدىستار داۋلەتتى ادامداردىڭ اراسىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولعانى جايىندا ايتىلادى, ەگەر ۋ قۇياتىن بولسا, ىدىس ءتۇسىن وزگەرتەتىن بولعان.
- 600-700 جىل بۇرىن ەجەلگى شەبەرلەردىڭ قولىنان شىققان ىدىستاردىڭ قالاي ساقتالعانىن كورىڭىزدەر, - دەيدى و.الجانوۆا. – كورمەگە سارايشىق قالاسىنان تابىلعان دۇنيەلەردىڭ تۇپنۇسقالارى قويىلدى.
كونە قالا ورنىنان تابىلعان جادىگەرلەر اراسىنان ءيتتىڭ ءىزى بار كىرپىشتى كورۋگە بولادى. مۋزەي قىزمەتكەرىنىڭ ايتۋىنشا, ەرتەدە ءۇيدىڭ ىرگەتاسىنا ءيتتىڭ ءىزى بەدەرلەنگەن كىرپىشتى قويسا, ول شاڭىراق باقىت پەن بايلىقتىڭ ورداسىنا اينالادى دەگەن سەنىم بولعان.
اتىراۋ وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ كورمەسى «استانا» كونتسەرت زالىندا 16-17 شىلدە كۇندەرى جۇمىس ىستەيدى.
باقىتگۇل باباش,
"ەگەمەن قازاقستان"
سۋرەتتى تۇسىرگەن راقىم قويلىباەۆ.