نەمەسە جازىلماعان العىءسوز جايىندا مۇڭدى بايان
ءبىرازدان تولعانىپ تا, تولعاتىپ تا «تۇرىكستان جيناعى» اتالاتىن ءتۇبى ءبىر – تۇركى حالىقتارى تاريحى, ادەبيەتى ماسەلەلەرىن قامتيتىن سەريالىق كىتاپ جاساي باستاعانىم كوزى قاراقتى وقىرمانعا ءمالىم بولار. ايتالىق, اتالعان جيناقتىڭ ءبىرىنشى كىتابىنا كۇللى تۇركى دۇنيەسىنە تانىمال تۇلعا – تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى نامىق كەمال زەيبەك «تۇركىستاننان تۇرىكستانعا» اتتى العىسوز جازدى. ەندى, مىنە, ەكىنشى كىتاپ العىسوزسىز جارىق كورىپ وتىر. نەگىزى العىسوزدى وزبەك ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگى, «تۇركى حالىقتارى مادەنيەتى اسسوتسياتسياسى» توراعاسىنىڭ (توراعاسى ش.ايتماتوۆ بولاتىن) ءبىرىنشى ورىنباسارى ادىل اعا ياقۋبوۆ جازۋعا ءتيىس ەدى. «تۋركەستانسكيە ۆەدوموستي», «تۋركەستانسكي سبورنيك» كوپتومدىعىنىڭ وزبەكستان رەسپۋبليكاسى كىتاپحاناسىندا ساقتاۋلى تۇرعانىن جاقسى بىلەتىن ادىل اعاعا اتالعان جيناقپەن تۇلعاسى ۇقساس, الايدا نيەتى باسقا كوپتومدىق كىتاپ (جيناق) شىعارماق ويىمدى ايتقاندا, ول قۇلاي قۇپتاعان. ىشكى نيەتىمدى ءبىلدى مە, الدە ءوزىنىڭ تۇركى دۇنيەسىنە دەگەن ىقىلاسى بيلەدى مە, ايتەۋىر بىردەن «العىسوز» جازىپ بەرەيىن» – دەپ ەدى ادىل اعا. جاسىرار نە بار, ادىل اعا ىقىلاسىنا جارىلا قۋانىپ ەدىم. اعايىنداس اعادان بۇرىن جىلى ءسوز, جاقسى ىقىلاس ەستىمەي جۇرگەندىكتەن دە ەمەس. تۇركىستان اتىنان قىزۋ كىرىسىپ, باستاپ كەتكەن جاقسى ىسىمە بار جان-تانىمەن ءتۇسىنىپ, تىلەكتەس كوڭىلىن, ىقىلاسىن كورگەندىكتەن, ارينە. وعان تاعدىر مۇرسات بەرمەدى. ەندى, مىنە, تاعى ءبىر تۇرىك دۇنيەسىنە تانىمال كوزى ءتىرى ادامنان العىسوز سۇراۋدى لايىق كورمەي داعدارىپ وتىرىسىم مىناۋ.
«تۇرىكستان جيناعىنىڭ» كەزەكتى كىتابى دايىندالىپ بولدى. العىسوز جوق. العىسوز جازاتىن اعا باقيلىققا اتتاندى. جول – ادىل اعانىكى! ابىرويمەن ءجۇرىپ ءوتىپ كەلە جاتقان اق جولى اللا ءپارمانىمەن توقتادى. امال بار ما؟ جوق قوي. ادامنىڭ دەگەنى ەمەس, اللانىڭ دەگەنى بولادى.
ادىل اعا الماتىعا ات ءىزىن سالىپ تۇراتىن. تۇركىستاننىڭ تۋماسى تۇركى دۇنيەسىنىڭ تۇلعالى تالانتىنا, ورتاق ماقتانىشىنا اينالىپ قالىپتاسقان سوڭ دا قازاق ەلىنە, قازاق جەرىنە دەگەن شىنايى ماحابباتىن سۋىتىپ كورگەن ەمەس-ءتى. كوركەم شىعارما جازا قالسا ءبىر-ەكى قازاق كەيىپكەرى جۇرەدى ارالاسىپ. ول ءوزى ونسىز دا تامىرى ءبىر قازاق-وزبەك حالىقتارىنىڭ ءال-فارابي, ۇلىقبەك سەكىلدى ۇلى پەرزەنتتەرى ومىرىنەن ءىرى-ىرگەلى شىعارمالار جازدى. ونى قازاق دوسى – اۋدارماشى, عالىم كوبەي سەيدەحانوۆ وزبەك تىلىنەن تامىلجىتا ءتارجىمالادى. « ۇلىقبەكتىڭ قازىناسى» اتالاتىن رومانىن اۋدارتىپ ءجۇرگەن ءساتى مە ەدى, ايتەۋىر كوبەي سەيدەحانوۆتىڭ ۇيىندە تانىسىپ ەدىك ادىل اعامەن. داستارحان باسىندا قىزمەت ەتە ءجۇرىپ, بىلىمدارلىعىنا ءتانتى, باۋىرمالدىعىنا تاڭ قالىپ ەدىم. «مەن دە تۇركىستاندىقپىن. ءىنىم بولدىڭ, قۇلبەك» – دەگەنى ەسىمدە. الماتىعا كەلسە قوناق ۇيگە تۇسەر-تۇسپەستە ىزدەيتىنى كوبەي دوسى. سالەمى بىزگە دە جەتىپ جاتادى. « ۇلىقبەكتىڭ قازىناسى» رومانى قازاق تىلىندە جارىق كورگەندە «ءتارجىماشى مۇراتى – ءتىل ۇستارتۋ» دەپ اتالاتىن ماقالا جازىپ, «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە جاريالادىم. رومان ءوزىنىڭ سىرت ءپىشىمى, ىشكى مازمۇن بايلىعى ۇندەستىگىمەن ۇناپ ەدى. «روماندىق ويلاۋ جۇيەسى» تاڭ قالدىرعان. كوكەيدەگى ويدىڭ ءبارى بىردەي قاعازعا ءتۇستى مە, جوق پا, ايتەۋىر ماقالانى كوبەي سەيدەحانوۆ ارقىلى العان ادىل اعا تاشكەنتتەن ارنايى تەلەفونداپ ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ ەدى.
قازاق ادەبيەتىنە, ونىڭ اعا بۋىنىنا دەگەن ىقىلاسى ەرەكشە بولاتىن. مۇحتار اۋەزوۆتىڭ, ءسابيت مۇقانوۆتىڭ, عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ تۋعانىنا ءجۇز جىل تولۋىن وزبەكستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسشىسى بولىپ تا, وزبەك ادەبيەتىنىڭ ايتۋلى تۇلعاسى رايىندا دا ناسىر فازىلوۆتى قاباتىنا الا وتىرىپ تالاي كەرمەنى ۇزە-جۇلقي ءجۇرىپ ۇيىمداستىرىپ, تاشكەندە تاماشا تويعا اينالدىرىپ وتكىزدى. بىرىندە قازاقستان جازۋشىلار وداعى حاتشىسى قالاۋبەك تۇرسىنقۇلوۆ باستاپ بارىپ, كەلەسىسىندە ءوزىمنىڭ ادەبيەت الىپتارى تۋرالى بايانداما جاساعان جاس شاعىم ەسىمە تۇسەدى. توي تىزگىنىن ادىل اعا ءوزى ۇستايدى وندايدا. ال ول كىسىنىڭ قازاق ادەبيەتى كلاسسيكتەرى جايىنداعى ەستەلىكتەرى ساعىنىشقا ورانعان, بىلىمگە مەلدەكتەگەن اڭگىمە بولىپ شىعا كەلەدى. باۋىرلاس ەلدىڭ كلاسسيگى اۋزىنان شىققان, ءبىلىپ ايتىلعان ءبىلىمدار سوزدەردى تىڭداپ وتىرىپ جانىڭ راحاتقا باتادى.
ول ادىل اعانىڭ قازاق جازۋشىلارىنا دەگەن شىن ىقىلاسى. ول ىقىلاسقا كەيىن دە سان مارتە كۋا بولعان جايىمىز بار. 2000 جىلى ما ەكەن, شىمكەنتكە ءابدىجامىل اعا ارنايى كەلدى. ءجۇرىسى سۋىت. اتقوسشىلىققا بەردىبەك ساپارباەۆ ادەتتەگىدەي مەنى قوستى. وزبەكستانعا بارماقپىز. ابەڭنىڭ قالتاسىندا ون مىڭ دوللار. ءوزبەكستاندا جوعارى وقۋ ورنىندا تاريحشى پروفەسسور بار. ونىڭ قولىندا سارى مايداي ساقتاپ وتىرعان مۇحتار اۋەزوۆتىڭ مول كولەمدى ەپيستوليارلىق مۇراسى بار. ول – تاعدىر ايداپ وزبەكستانعا بارعان قازاق قىزىنا مۇحاڭنىڭ قولىمەن جازىلعان حاتتار. وزبەك سسر دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى دارەجەسىنە دەيىن جەتىپ, جاسامىس تارتپاي دۇنيە سالعان قازاق قىزى اقىرەت الدىندا مۇقاڭ حاتتارىن الگى ازاماتقا اماناتتاعان. سول حاتتاردى نۇرپەيىسوۆ ساتىپ الىپ قايتپاق. نۇرپەيىسوۆ اعامىزدى وسىنشاما اقشامەن وزبەكستان وتكىزىپ, الدەقانداي ىسكە دۋشار ەتىپ الۋدان كادىمگىدەي قورىقتىم. سودان ادىل اعاعا تەلەفوندادىق. وبالى نە, ادىل اعا ابەڭدەي دوسىن تاشكەندە قوناق ەتىپ كۇتىپ العىسى كەلەدى-اق. مەن ويلاعان قاۋپىمدى ايتامىن سىزدىقتاتىپ. اقىرى سارىاعاشتا كەزدەسپەك بولىپ ۋادە بايلاستىق. ادىل اعا الگى تاريحشىنى الىپ, سارىاعاشقا كەلسە, شىمكەنتتەن ابەڭ باستاپ ءبىز بارامىز. ادىل ياقۋبوۆ الگى تاريحشىنى ۇگىتتەپ-اق اكەلگەن ەكەن. ابەڭە قوسىلا بارىن سالىپ, قىزبالانا سويلەپ, ءبىرى قازاقشا, ءبىرى وزبەكشە تاريحشىنى قينايدى كەلىپ, قينايدى كەلىپ. سابەڭ جارىقتىق ايتپاقشى, الگى تاريحشى ازاماتىمىز دا وسال بولمادى. مۇقاڭ حاتتارىنىڭ كەيبىرىنىڭ مازمۇنىن ايتىپ, كەيدە ءتىپتى سوزبە-ءسوز ءۇزىندى كەلتىرە سويلەپ ءۇزىلدىردى-اۋ ءبىزدىڭ قوس اعامىزدى. قىزىققان قوس قالامگەر ەنتىگە, ەنتەلەي تۇسەدى. بۇلار ەنتەلەگەن سايىن ول شالقايا جونەلەدى. ەكى جازۋشىنىڭ سالى سۋعا كەتتى... سول جولى كۋا بولىپ ەدىم ادىل اعانىڭ اۋەزوۆكە دەگەن شەكسىز قۇرمەتىنە.
تاعدىر ايداپ تۇركىستانعا قونىس اۋداردىم. قالالىق, وبلىستىق اكىمدىكتە ورتا بۋىن شەنەۋنىكتىك قىزمەت اتقاردىق. ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىندە ىستەيمىز. ادىل اعا ناسىر دوسىمەن بىرگە كەلىپ, ەسەندەسىپ قايتتى. شىمكەنتكە دە كەلگەن ولار. تاشكەنگە شاقىرعىشتايدى. ىلەستىرىپ الىپ تا كەتەدى. كەيدە «تۇركىستانعا بىرگە بارالىق» دەيدى ءازىلى جاراسىمدى قوس اعام. تارتىپ كەتەمىز. تۋعان جەرىنە بارامىز ادىل اعانىڭ. وزەن جاعالاپ كەلە جاتىپ: «بالا شاعىمدا مىنا وزەنگە اعىپ كەتە جازداپپىن», دەپ ەسكە الادى ادىل اعا. «وزەنگە اعىپ كەتكەندە وزبەكتىڭ ءبىر جازۋشىسى كەم بولاتىن ەدى», دەپ ناسىر اعا ءازىل تاستايدى. «وزبەكتىڭ عانا ەمەس, كۇللى تۇرىكتىڭ ءبىر جازۋشىسى ...» – دەپ «تۇزەتەمىن» ناسىر اعا ءسوزىن. راسى دا سولاي ەدى. ادىل ياقۋبوۆ – باۋىرلاس وزبەك حالقىنىڭ ايبەكتەن كەيىنگى شىن مانىندە كلاسسيكالىق رومان بەرگەن جازۋشىسى. اسىرەسە ونىڭ « ۇلىقبەكتىڭ قازىناسى» اتالاتىن رومانى جايىندا ويلاعاندا وسى باعالاۋىمىز ورىندى بولادى. وزبەك ادەبيەتى كلاسسيگىنىڭ «اق قۇستار, اپپاق قۇستار» رومانىن «شارق يۋلدۋزى» جورنالىنان وزبەك تىلىندە وقىپ ەدىم. تولىق تۇسىنبەگەن شىعارمىن-اۋ, سول شالا تۇسىنىگىمنىڭ ءوزى ادىل اعانى ناعىز رومانيست رەتىندە قۇرمەتتەۋگە جەتەلەگەن ەدى. كوبەي سەيدەحانوۆ قازاق تىلىنە اۋدارماق بولىپ ەدى, ءۇلگەرمەدى. اجال وعى ج ۇلىپ اكەتتى. ءومىرىنىڭ سوڭىندا ءبىر رومان اياقتاعان بولاتىن. ونىڭ شىعارمالارى الەمنىڭ كوپتەگەن تىلدەرىنە اۋدارىلعان. سونىڭ قايسىسىندا دا الدىمەن وزبەك ادەبيەتىنىڭ, سونان سوڭ تۇركى جۇرتىنىڭ ماقتانىشىنا اينالىپ, ورتاق ابىروي اكەلىپ جۇرگەنى حاق. ءومىرىن سارپ ەتىپ جازعان شىعارمالارىن وقىعان ادام رەتىندە ادىل ياقۋبوۆتى تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق ماقتانىشى كورەمىن.
سىپايىلىقتى ءسال ساتكە ىعىستىرا تۇرىپ سويلەسەم, مەنىڭ تۇركىستاندا 50 جىلدىق اتىمەن وتكەن توي-جيىنىما ءوزبەكستاننان كەلىپ جەتتى قوس اعام. ءازىل-قالجىڭمەن ادىپتەپ سويلەگەن سوزدەرى, تىلەۋقور تىلەكتەرى ءبارى-ءبارى تاسپاعا ءتۇسىپتى. كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋلى. ول كۇندەردى ۇمىتا الارمىن با, ءسىرا؟!
تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق ماقتانىشى كورگەندىكتەن دە, ءارى م.اۋەزوۆ, س.مۇقانوۆ, ع.مۇسىرەپوۆ سىندى ءۇش بايتەرەگىمىزدىڭ ءجۇز جىلدىق مەرەيتويىن وزبەكستاندا بەل سالىپ وتكىزگەنى دە ەسكە ءتۇسىپ, ادىل اعانىڭ سەكسەن جىلدىعىن تۇركىستاندا تويلادىق. قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىندە وتە قىزىقتى كەزدەسۋ ءوتتى. باس بايانداماشى – تاعى دا ناسىر فازىلوۆ. ءبىز دە قاراپ قالعان جوقپىز. بىلگەنىمىزدى ايتتىق. سول جولى ادىل ياقۋبوۆتاي وزبەك ادەبيەتىنىڭ كلاسسيگىنىڭ كۇللى تۇركى جۇرتىنا تانىمالدىعىنا كوزىمىز جەتتى. ۋنيۆەرسيتەتتە وقيتىن ءتۇرلى ۇلت- ۇلىس ستۋدەنتتەرى ادىل اعانىڭ شىعارمالارىن ءبىلىپ سويلەدى, ءوزىن ورتاق جازۋشى تۇتىپ ءسۇيىپ سويلەدى.
ءبىز ادىل اعامەن تۇركىستان اسپانى استىندا تالاي مارتە جۇزدەستىك. ول تۇركىستانعا شىڭعىس دوسىمەن (ايتماتوۆ) دە ءبىرگە كەلگەن. ول ءتىپتى ءبىر تاماشا باۋىرمالدىق قاۋىشۋعا اينالىپ ەدى-اۋ, شىركىن! اۋىلداسى ءارى قالامداس دوسى – ناسىر فازىلوۆپەن دە بىرگە كەلدى. كەلگەن سايىن تۇركىستاندىق ەكى جازۋشىنى وزبەك دياسپوراسى قاۋمالايدى-اي كەلىپ, قاۋمالايدى. ەكەۋىن تۋعان اۋىلدارىنا اپارىپ, كىندىك قانى تامعان قۇنارلى توپىراققا اۋناتىپ تا الاتىنبىز. وي, دۇنيە!
ادىل اعا ءۇنى قۇلاعىما كەلەدى. ءجاي سويلەپ وتىر. «قۇلبەك, مەن ساعان ءبىر اڭگىمە ايتىپ بەرەيىنشى, – دەيدى ول. – سەن ءسابيت اعانىڭ زەرتتەۋشىسىسىڭ عوي. ۇيىڭنەن ءسابيت اعانىڭ قىزىقتى-قىزىقتى سۋرەتتەرىن كورىپ وتىرمىن. ءارى مىنا ناسىر وزبەك تىلىنە تارجىمالاتقان ءسابيت اعا جايىنداعى كىتابىڭنان حابارىم مول. ازيا-افريكا جازۋشىلارى كونفەرەنتسياسى ءوتتى عوي. سوندا ءسابيت اعا كەلدى دە: «جىگىتتەر! مەن قازاق جازۋشىلارىنىڭ اراسىنداعى اقساقالىمىن. سەندەردىڭ ءبارىڭدى قوناققا شاقىرىپ تۇرمىن. جۇرىڭدەر. ءادىل, سەن باستاپ ءجۇر, – دەدى. باراسىڭ با, بارمايسىڭ با دەگەن ءسوز جوق. ءسابيت اعا شاقىرىپ تۇرسا, قالاي بارمايمىز؟! ءبىز جەلىپ ءجونەلدىك. قانشاما شەتەلدىكتەر بار. ءبارىمىزدى رەستورانعا الىپ باردى. جاقسى تاماق, جايلى شاراپ... ويحوي. تارتىنباڭدار دەپ قويادى, جارىقتىق. جاقسىلاپ ءىشىپ-جەدىك.
ءسابيت اعا قالتاسىنان كۇماجنىگىن شىعارىپ اقشا تولەگەلى جاتىر ءبىر قاراسام. ورنىمنان ۇشىپ تۇردىم.
– ءسابيت اعا, توقتاڭىز. ماعان جولىڭىزدى بەرىڭىز.
– ءاي, ءادىل, ول بولمايدى. سەندەردى شاقىرعان مەن.
– جوق. ءسابيت اعا, ەنشى الىسپاعان قازاق-وزبەك ەمەسپىز بە؟! ونىڭ ۇستىنە مەن تۇركىستاندىقپىن. تۇركىستان جولى قايدا دا ۇلكەن.
– قوي, ءادىل, قوي!
– ءسابيت اعا, شىنىمدى ايتايىن با؟ مەن نەگە ءسىزدىڭ قوناقتارىڭىزدى كۇتكىم كەلگەنىن؟
– ءيا, ايتا عوي.
– ەگەر بالا جاسىمدا تۇركىستاندا ءسىزدىڭ «جۇمباق جالاۋ» رومانىڭىزدى قازاق تىلىندە وقىماعان بولسام, مەن جازۋشى بولمايتىن ەدىم. تۇڭعىش رەت ءسىزدىڭ «جۇمباق جالاۋ» رومانىڭىزدى وقىپ, سودان جازۋشىلىققا قۇمارتتىم. سودان بەرى قانشاما رومان جازدىم, قانشاما رەت قالاماقى الدىم. مەنىڭ الگى قىزىعىپ وقىپ, ءوزىمدى جازۋشىلىق جولعا تۇسىرگەن «جۇمباق جالاۋ» ءۇشىن سىزگە قالاماقى تولەگىم كەلىپ تۇر, – دەدىم.
– قاپ, مىناۋىڭ دۇرىس بولمادى عوي-دەي ءجۇرىپ ازەر كوندى ءسابيت اعام.
قۇلبەك, مەن ادەبيەتكە ءسابيت مۇقانوۆتاي قازاقتىڭ ۇلى جازۋشىسىن وقىپ بارىپ, سونىڭ اسەرىمەن كەلگەنمىن. ونى وزىمە ماقتان تۇتامىن...»
ادىل اعانىڭ كوزىندە ءبىرتۇرلى مۇڭ, كوڭىلىندە ساعىنىش جاتتى. «اعالار ارامىزدا ءتىرى جۇرە بەرەتىندەي كورەتىن ەدىك» – دەگەن ءسوزدى قوسىپ قويدى سوسىن.
«تۋعان تۇركىستان ءوسىپ كەتىپتى. تانىماي قالدىق قوي, – دەدى تاعى ءبىر كەلگەنىندە. – سەندەر تۇركىستاندى گۇلدەندىرىپ جىبەرىپسىڭدەر. رەتى بار, رەتى بار. تۇركىستان ءوسۋى كەرەك. وسكەندە دە كۇللى تۇركى دۇنيەسىنىڭ ورتاق شاھارى بولىپ ءوسۋى كەرەك!» بۇل – ادىل اعانىڭ تۇركىستانعا كەلگەن سايىن قايتالاۋدان ءبىر تالمايتىن شىن قۋانىش ءسوزى.
«كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدە وزبەك-قازاق ميداي ارالاسىپ جاتۋشى ەدىك. تاۋەلسىزدىك الامىز دەپ ارالاسۋىمىز سيرەپ بارا ما, قالاي ءوزى؟ ءبىز دە كەتەرمىز-اۋ, مىناۋ جالعاننان. سوسىن بارىس-كەلىس, الىس-بەرىس ازايا بەرە مە؟» بۇل – ادىل اعانىڭ تۇركىستانعا سوڭعى ءبىر كەلگەن ساپارىنداعى اماناتتاي ءسوزى. مەن جاۋاپ تاپپاي ءمۇدىردىم.
بۇل – ادىل اعانىڭ ءوزى تۋىپ, كىندىك قانى تامعان, ات جالىن تارتىپ مىنگەنشە وسكەن تۋعان تۇركىستانىنا سوڭعى ءبىر كەلگەن ءساتى بولاتىن.
ودان ارعى بايلانىس تەلەفون ارقىلى جالعاسىپ جاتتى. «اماندىق-ساۋلىق سۇراسۋ. تۇركىستانعا مۇرات بارىپ قايتار, مەندە ۋاقىت بولماي تۇر. ءبىر رومان ءۇستىندەمىن... رومانىمدى اياقتادىم. كۇشكە ءتۇستى. شارشاپ قالدىم. اۋرۋحاناعا جاتىپ ەمدەلىپ الماقشىمىن. تۇركىستانعا سوسىن بارارمىز...»
تۇركى دۇنيەسىنىڭ ورتاق تارلانى اۋرۋحانادا كوز جۇمدى.
ول جايىندا جۇرت جادىندا جاقسى ەستەلىك, قيماس سەزىم قالدى. تاماشا شىعارمالارى قالدى ارتىندا. ايتا الماعان ارمانى, جازىلماعان سوزدەرى قالدى ارتىندا. سونىڭ ءبىرى – «تۇركىستان جيناعىنا» جازامىن دەگەن ءسوزباسى! العىسوز جازىلمادى. ەسەسىنە «تۇرىكستان جيناعىن» تۇرىك دۇنيەسىنىڭ ورتاق ماقتانىشىنا اينالىپ شىعارما بەرگەن, تۇركى دۇنيەسىن ورتاق جاقسى كورىپ دۇنيەدەن وتكەن ادىل ياقۋبوۆتاي كلاسسيك جازۋشى رۋحىنا ارنادىق. جيناققا اياۋلى تۇلعا جايىندا از-كەم ەستەلىك ءسوز جازىپ قوستىق. العىسوز جازىلمادى. سوڭعىسوزدىڭ سىرى, مىنە, وسىندا!
قۇلبەك ەرگوبەك.
تۇركىستان.