قىزىلجار وڭىرىندە الاياقتىق وقيعالار كوبەيىپ بارادى. وزگەنىڭ دۇنيە-مۇلكىن, قاراجاتىن ءتۇرلى الداۋ-ارباۋ جولدارىمەن قىمقىرىپ كەتەتىندەرگە لايىقتى جازا قولدانىلاتىنىنا قاراماستان, مۇنداي ارەكەتتەردىڭ جۇرتشىلىقتى الاڭداتىپ وتىرعان جايى بار. سوڭعى جىلدارى قارماققا تۇلعالى لاۋازىم يەلەرىنىڭ ىلىنە باستاعانى بايقالادى. وسى جانە باسقا ماسەلەلەر ءجونىندە رەسپۋبليكالىق, جەرگىلىكتى جۋرناليستەرمەن ءوتكىزگەن باسپاسوز ءماسليحاتىندا وبلىستىق ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتى قىزمەتكەرلەرى ءمالىمدەدى.
دەپارتامەنت باستىعىنىڭ ورىنباسارى راقىمجان ەرەسوۆتىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر الاياقتىققا بايلانىستى 84 قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ, 72-ءسى سوت قاراۋىنا جىبەرىلگەن. كەلتىرىلگەن شىعىن 600 ميلليون تەڭگەدەن اسىپ تۇسكەن. 80 ميلليون تەڭگەنىڭ مۇلكىنە پايدالانۋ قۇقىعى شەكتەلگەن. نەسيەگە بايلانىستى الاياقتىقتىڭ جيىلەپ كەتكەنى, وعان بانك قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىستىلىعى الاڭداتادى. مىسالى, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ بىرىندە نەسيەلەۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى قىزمەتىن اتقارعان حودەەۆ جالعان قۇجاتتار ازىرلەپ, 14,8 ميلليون تەڭگەنىڭ نەسيەسىن قالتاعا باسقان. ول ءۇشىن جەكە كاسىپكەردىڭ كوڭىل كوتەرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىن كەپىلگە قويعان. بۇل نىسان باسقا بانكتىڭ كەپىلدىگىندە تۇرعانىن بىلە تۇرا جاسىرعان. ع.ءمۇسىرەپوۆ اۋدانىنىڭ سوتى سەگىزباەۆاعا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قاراپ, بەس جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا ۇكىم شىعاردى. جەكە كاسىپكەر بانكتەردەگى نەسيەلەرىڭدى وتەيمىن دەگەن جەلەۋمەن ادامداردىڭ سەنىمىنە كىرىپ, 2 ميلليون تەڭگە قارجىلارىن قاقشىپ كەتكەن.
بريفينگتە دەپارتامەنت وكىلدەرى قۇرىلتايشىلىق, بانكتىك, باسقا دا جالعان قۇجاتتار جاساۋ ارقىلى وزگەلەردىڭ ءىرى مۇلكىن يەلەنۋ وقيعالارىنىڭ دا تولاستاماي وتىرعانىن جەتكىزدى. «الياكت» وك جانە «يمپەك ترەيد ماركەت» جشس جەتەكشىسى ۆ. ميحەەنكو مەن كوممەرتسيالىق بانك فيليالدارىنىڭ بىرىندە قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ باستىعى بولعان ۆ.بوندارەنكونىڭ 645 ميلليون تەڭگەنى قولدى ەتۋى قىلمىستىق توپتىڭ ابدەن ەسىرىپ كەتكەنىن اڭداتسا كەرەك. ولاردىڭ ەركىن كوسىلۋىنە بانك باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرى دە ءمۇددەلى بولعان سىڭايلى. ءايتپەسە, ەسەپتە جوق دۇنيە-م ۇلىكتەر مەن جەڭىل كولىكتەردى كەپىلگە قويىپ, باسقالاردىڭ اتىنا نەسيە رەسىمدەۋ ءىسىنىڭ قاراۋسىز جىبەرىلگەنىن نەمەن تۇسىندىرۋگە بولادى؟ قىلمىستىق ارەكەتتەرگە جولداس-جاراندارىن, تۋعان-تۋىستارىن دا تارتىپ وتىرعان. بۇگىندە ميحەەنكو مەن بوندارەنكو قاماۋدا وتىر.
سوتتىڭ قاراۋىنا قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى امانجول مولداباەۆقا قاتىستى قىلمىستىق ءىس جىبەرىلگەن ەكەن. ونىڭ قىزمەت بابىن اسىرا پايدالانعانى, اقىلى قىزمەت كورسەتۋدە زاڭسىز كاسىپكەرلىكپەن اينالىسقانى انىقتالعان. ءسويتىپ, 90 ميلليون تەڭگەنى يەمدەنىپ كەتكەن. جۋىردا وعان قاتىستى تاعى ءبىر سوراقى ءجايت اشكەرەلەنىپ, قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. كۇدىكتى سەرىكتەستىك ديرەكتورىنىڭ سەنىمىنە كىرۋ جانە الداۋ-ارباۋ جولىمەن كەلىسىم-شارت جاساسىپ, 46 ميلليون تەڭگە مەن مازۋت العان. ول ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 4 عيماراتىن كەپىلگە سالعان. شىن مانىندە ءبىر عيمارات قانا ا.مولداباەۆتىڭ اتىنا رەسىمدەلگەن. وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە ونەركاسىپ باسقارماسىنىڭ باستىعى ۆ.پىستوگوۆتىڭ دا الاياقتىق ايلاسى اسپاننان كەلگەن. ول جەكە كاسىپكەردى بوپسالاۋ ماقساتىمەن 4 ميلليون تەڭگەنى الدەبىر لاۋازىم يەسى سۇراتىپ جاتىر دەپ ءوز تورىنا تۇسىرگەن. زۋەۆا دەگەن ازاماتشا 12 ادامنىڭ 11 ميلليون تەڭگەسىن بوكتەرىپ كەتكەن. بۇل قىلمىستىق ىستەر سوت قاراۋىنا جىبەرىلدى. جەكە ادامداردى الداۋ-ارباۋ ارقىلى ءدۇنيە-م ۇلىكتەرى مەن قاراجاتتارىن ءسىڭىرىپ كەتۋدى ويلاعان سارتاەۆ, ا.ولەنچۋك, ۆ.ولەنچۋك, ب.نۇرعاليەۆ, وماروۆ ءتۇرلى مەرزىمدەرگە سوتتالعان.
جىل باسىنان بەرى الاياقتىققا قاتىستى 7 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى دەيدى دەپارتامەنت باستىعىنىڭ ورىنباسارى ر. ەرەسوۆ.
ءومىر ەسقالي, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.