قوعام • 22 قاڭتار, 2019
جىل باسىنان بەرى ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىندا ازىرلەنگەن ەملە ەرەجەسىن عىلىمي ورتا مەن جاپپاي كوپشىلىكتىڭ تالقىسىنا سالعان, تۇزەتۋ, تولىقتىرۋ, ستاندارتتاۋ جۇمىستارىن اتقارعان مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە قاراستى ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى جاڭا ەرەجەنىڭ العاشقى جوباسىن كوپشىلىك نازارىنا ۇسىندى. كەشەگە دەيىن ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە ناسيحاتتالعان ەملە جوباسىنان قالىڭ كوپشىلىك قۇلاعدار بولدى. 14 قازان كۇنى وتكەن جالپىحالىقتىق ديكتانتتا جۇرتشىلىق ءوز ءتىلىنىڭ جاڭا جازۋىمەن بەتپە-بەت «ۇشىراستى». جازۋ رەفورماسىنىڭ ءمانىن ءتۇسىندى.
ءبىلىم • 22 قاڭتار, 2019
جاستار ۇستازدىققا ىقىلاستى ەمەس
«پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭىنىڭ قابىلداناتىنىن پەداگوگتار قاۋىمى قۋانىشپەن قارسى الدى. مەنىڭ ويىمشا, مۇعالىم مارتەبەسى دەگەنىمىز – قوعامنىڭ, جۇرتشىلىقتىڭ مۇعالىمگە دەگەن كوزقاراسى, ءىلتيپاتى, پىكىرى. سونداي-اق مۇعالىم مارتەبەسى – ۇكىمەتتىڭ مۇعالىمگە جاساپ جاتقان الەۋمەتتىك, مورالدىق, ماتەريالدىق جاعدايىن جاقسارتۋ باعىتىنداعى قامقورلىعى ارقىلى دا قالىپتاسادى. ەگەر, مۇعالىم جان-جاقتى قامتىلعان بولسا, قوعامنىڭ دا, جۇرتشىلىق قاۋىمنىڭ دا كوزقاراسى وزگەرەدى, ياعني, مارتەبەسى ارتادى. قازىرگى كەزدە مۇعالىم مارتەبەسى ءسال دە بولسا السىرەگەندەي مە, قالاي؟! وعان سەبەپ نە؟ وعان ءبىرىنشى سەبەپ, مۇعالىم ەڭبەكاقىسىنىڭ ازدىعى, جان-جاقتى ماتەريالدىق تولىققاندى قامتىلماۋى.
قوعام • 22 قاڭتار, 2019
بۇگىنگە دەيىن قىزىلشا اۋرۋىنىڭ اسقىنۋى الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە تىركەلگەن. سونىڭ ىشىندە ءۇندىستاندا قىزىلشانىڭ اسقىنۋى 70 مىڭنان اسا ادامعا جەتكەن. ۋكراينادا 38 مىڭنان استام ادام قىزىلشامەن اۋىرىپ جاتسا, قىتايدا 29 مىڭنان استام, كورشىلەس قىرعىزستاندا 1238, رەسەيدە 4185 ادام قىزىلشا جۇقتىرعان. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەگى بويىنشا, قىزىلشادان 68 ءولىم جاعدايى تىركەلگەن. قىزىلشامەن سىرقاتتانۋدىڭ ءوسۋىن اتالعان ۇيىم قىزىلشاعا قارسى ۆاكتسيناتسيانىڭ از قامتىلۋىمەن بايلانىستىرادى.
مەديتسينا • 22 قاڭتار, 2019
كەڭسە قىزمەتكەرلەرىنىڭ ساۋلىعىن كىم ويلايدى؟
«اۋىرىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ىزدە» دەپ تەگىن ايتپاسا كەرەك. سوندىقتان دا حالقىمىز دەنساۋلىقتى ءبىرىنشى بايلىق دەپ ەسەپتەگەن. يسلامدا «دەنساۋلىق – اللا تاعالانىڭ ادام بالاسىنا بەرگەن اماناتى» دەپ ءتۇسىندىرىلىپ, ونى قولدا باردا قادىرى جوق نىعمەتكە جاتقىزادى. بۇگىندە دارىگەرلەر قيمىلسىز قىزمەتتىڭ جۇرەك جانە قان تامىرى اۋرۋلارى, سەمىزدىك, بەلسىزدىك پەن بەدەۋلىك, سۋسامىر (قانت ديابەتى) سياقتى ت.ب. كوپتەگەن دەرتتىڭ كوبەيۋىنە سەبەپ بولىپ وتىرعانىن, سونداي-اق بارلىق اۋرۋ تۇرلەرىنىڭ جاسارىپ بارا جاتقانىن ايتىپ دابىل قاعۋدا. دەنساۋلىعىمىزدى كۇنكورىستىڭ كولەڭكەسىندە قالدىرماي, اماناتقا قيانات جاساماۋ ءۇشىن ءبىز نە ىستەي الامىز؟
Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. و́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?