ايتولعان ءجۇنىسحان
ايتولعان ءجۇنىسحان«Egemen Qazaqstan»
2029 ماتەريال تابىلدى

ينفوگرافيكا • 01 قاڭتار, 2026

تسيفرلاندىرۋداعى تىڭ باستامالار

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن جىلى جاساندى ينتەللەكت سالاسىنا ەرەكشە ءمان بەردى. 2025 جىلى قىركۇيەك ايىنداعى جولداۋىندا ناقتى تاپسىرمالار بەرىپ, جي-ءدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. «ۇكىمەت ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىن جاڭعىرتۋ ءۇشىن جاپپاي جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ قاجەت. قازاقستاندى باسەكەگە قابىلەتتى ەل رەتىندە دامىتامىز دەسەك, جۇمىسىمىزدى جاڭاشا تاسىلمەن جۇرگىزۋىمىز كەرەك», دەگەن ەدى پرەزيدەنت. بۇل سالاداعى وتكەن جىلى اتقارىلعان ىستەردى گازەتتىڭ الدىڭعى سانىندا جازعان بولاتىنبىز. بيىل دا جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلاندىرۋ سالاسى قارقىندى دامۋىن توقتاتپاق ەمەس. 3 جىلدىڭ ىشىندە تولىق تسيفرلى مەملەكەتكە اينالۋ ءۇشىن الدا IT ەكسپورتىن ارتتىرۋ, جي-ءدى بارلىق سالاعا ەنگىزۋ, بارشاعا قولجەتىمدى ەكوجۇيە قالىپتاستىرۋ مىندەتى تۇر. سونداي-اق جي-ءدىڭ يگىلىگىن كورسەتەتىن اۋقىمدى جوبالار نارىققا شىعارىلماق.

Digital • 31 جەلتوقسان, 2025

ۇلتتىق جي ورتالىعى – ۇلى مۇراتتار باستاۋى

بيىل تسيفرلاندىرۋ سالاسىندا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەر مەن وزگەرىستەر كوپ بولدى. كەلەر جىلى ناتيجەلى ءىستىڭ نەگىزى بولاتىن باستامالار دا بار. اتاپ ايتاتىن بولساق, جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى قۇرىلدى, «جي تۋرا­لى زاڭ» قابىلداندى, ۇلتتىق جاساندى ينتەللەكت ورتالىعى «Alem.ai» اشىلدى.

ءبىلىم • 30 جەلتوقسان, 2025

2025 جىلى ەلىمىزگە شەتەلدەن 35 مىڭ ستۋدەنت كەلگەن

قازىرگى تاڭدا جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ينتەرناتسيوناليزاتسيا ۇدەرىسى بۇكىل الەمدە قارقىن الىپ كەلەدى. ياعني ستۋدەنتتەر باسقا ەلدەرگە بارىپ وقۋدى ءجيى تاڭدايتىن بولعان. مامانداردىڭ دەرەگىنشە, 2022 جىلى باسقا مەملەكەتتەردە وقۋعا كەتكەن ستۋدەنتتەر سانى 69 ميلليون ادامدى قۇراعان. 2030 جىلعا قاراي شەتەلدە ءبىلىم الاتىن ستۋدەنتتەر سانى ودان دا كوبەيەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.

ءبىلىم • 30 جەلتوقسان, 2025

جاس بۋىنعا جان جىلۋى كەرەك

ادامدى كۇيرەتەتىن – كۇيزەلىس. اسىرەسە ءجاسوسپىرىم شاقتاعى وتپەلى كەزەڭدە بۇل كۇي ولاردى ءومىر مەن ءولىمنىڭ اراسىنا تىرەپ قويادى. وزىنە ورىن تابا الماعان, ىشكى داۋسىن ەشكىم ەستىمەگەن ادام ءۇشىن ءبىر ساتتىك شەشىم – قايتارىلمايتىن قادامعا اينالۋى مۇمكىن. رەسمي دەرەككە سۇيەنسەك, ەلىمىز سۋيتسيد كورسەتكىشى بويىنشا الەم ەلدەرى اراسىندا 20-ورىندا تۇر.

ءبىلىم • 30 جەلتوقسان, 2025

عىلىم جانە ءبىلىم: ناتيجە قانداي؟

عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى مەن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى كەڭەيتىلگەن ءباسپاسوز وتى­رىسىن وتكىزدى. وندا مينيسترلىك وكىلدەرى سالا­داعى اتقارىلعان جۇمىس­تار بويىنشا قورى­تىندى ەسەپ بەردى.

ءبىلىم • 29 جەلتوقسان, 2025

بيىل بىلىمگە قارجى جينايتىندار كوبەيدى

ءداستۇرلى مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىمەن قاتار, جوعارى ءبىلىم الۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرى دە ەنگىزىلىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنگەن ەرىكتى جيناقتاۋشى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى وسى باعىتتاعى ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى. بۇل جۇيە 2024 جىلدان باستاپ ىسكە قوسىلىپ, اتا-انالارعا بالانىڭ ەرتە جاسىنان باستاپ بولاشاقتاعى ءبىلىم الۋىنا قارجى جيناۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. جاڭا تەتىك جوعارى بىلىمگە قارجىلىق قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرۋعا جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسىن ۇزاق مەرزىمدى تۇرعىدا تۇراقتى دامىتۋعا باعىتتالعان.

عىلىم • 28 جەلتوقسان, 2025

2025 جىلى عىلىمدى كوممەرتسيالاندىرۋ ناتيجەسى قانداي؟

عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى گۇلزات كوبەنوۆا ۇكىمەتتىڭ جىلدىق ەسەبىنە ارنالعان ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا وتاندىق عىلىمنىڭ كوممەرتسيالاندىرۋ باعىتىندا ناتيجەگە جەتكەنىن مالىمدەدى.

عىلىم • 27 جەلتوقسان, 2025

سەزىمتال سەنسور

وتاندىق زەرتتەۋشىلەر ادام تىنىسىن­داعى اتسەتوندى ءدال انىقتايتىن جاڭا سەنسور ازىرلەدى. بۇل تەحنولوگيا بولاشاقتا ديابەتتى ءينۆازيۆسىز, ياعني قان الماي انىقتاۋدىڭ قولجەتىمدى تاسىلىنە اينالۋى مۇمكىن. نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «National Laboratory Astana» زەرتحاناسىندا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ «Sensors International» جۋرنالىندا جاريالاندى.

جاساندى ينتەللەكت • 27 جەلتوقسان, 2025

جي ستارتابىن قالاي قۇرۋعا بولادى؟

بۇگىندە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى جاھاندىق ەكونوميكانىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدى. ساراپشىلار­دىڭ باعالاۋىنشا, 2030 جىلعا قاراي جاساندى ينتەللەكت نارىعىنىڭ كولەمى 1 تريلليون اقش دوللارىنا جەتپەك. بۇل – تەحنولوگيالىق كومپانيالار ءۇشىن عانا ەمەس, كاسىپكەرلەرگە دە ءوز جوباسىن نارىققا ۇسىنۋعا بەرىلگەن مۇمكىندىك. الايدا وسى مۇمكىندىكتى بيزنەسكە اينالدىرۋ يدەيا ايتۋدان الدەقايدا كۇردەلى ءىس. ەلىمىزدە جي-ستارتاپتاردى قۇرۋدىڭ قانداي جولى بار, قالاي دامىتۋ قاجەت دەگەن ساۋالداردىڭ جاۋا­بىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.

عالام عاجاپتارى • 27 جەلتوقسان, 2025

جي-ءدىڭ نەگىزىن قالاعان

قازىرگى تسيفرلىق الەمنىڭ نەگىزىن قالا­عان تۇلعالاردىڭ ءبىرى الان تيۋرينگ. عالىمنىڭ ەڭبەكتەرىندە بۇگىنگى كومپيۋتەر, الگوريتم, جاساندى ينتەللەكت ۇعىمدارى العاش رەت قاراستىرىلعان.

ياندەكس.مەتريكا