بەكەن قايرات ۇلى
بەكەن قايرات ۇلى«Egemen Qazaqstan»
225 ماتەريال تابىلدى

جادىگەر • 08 ءساۋىر, 2024

الىپ كىتاپ

استانا قالاسىنداعى مادەني وشاقتاردىڭ ءبىرى – قولجازبالار جانە سيرەك­ كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ قورىندا سالماعى 10 كيلو تارتاتىن, ال كولەمى 40ح44,5 سم, 408 بەتتەن تۇراتىن الىپ كىتاپ بار. بۇل جادىگەردىڭ باعاسىنا قۇن جەتپەيدى. ويتكەنى بۇل كىتاپ يسلام الەمىنىڭ ءۇشىنشى حاليفاسى وسمان اففاننىڭ تۇسىندا جازىلعان.

پىكىر • 03 ءساۋىر, 2024

ۇلىق مەرەكەنىڭ ءمانى

قايراتكەر تۇلعا امانگەلدى ايتا­لىنىڭ «التىن وردا» گازەتىندە (19 ناۋرىز, 2009 جىلى) جاريالانعان سۇحباتىندا: «وتارشىل يدەولوگيا 1 قاڭتاردى جاڭا جىل رەتىندە سا­نامىزعا تەرەڭ ءسىڭىردى. قازىر كوپ­شىلىك حالىق 22 ناۋرىزدى كۇتكەننەن گورى 1 قاڭتارعا اسا ءمان بەرەدى. بۇل – ساناعا سىڭگەن ءداستۇردىڭ كۇشتىلىگى. ەندى وسى قالىپتاسىپ, ساناعا ءسىڭىستى بولىپ كەتكەن ءداستۇردى ومىردەن, پسيحولوگيا­مىزدان قالاي شىعا­رىپ, ناۋرىزدى تويلاۋعا كوشە­مىز؟», دەگەن ەدى.

جادىگەر • 31 ناۋرىز, 2024

عاسىر تولعان قۇندى كىتاپ

كورنەكتى جازۋشى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى (1889 - 1931) پەداگوگيكا, پسيحولوگيا سالاسىنان قۇندى وقۋ قۇرالدار جازىپ قالدىرعان. سونىڭ ءبىرى – 1924 جىلى ورىنبوردا 3500 تيراجبەن جارىق كورگەن, 186 بەتتىك «تاربيەگە جەتەكشى» (بالا وقىتۋشىلارعا) اتتى كىتابى. بۇل ەڭبەككە بيىل 100 جىل تولىپ وتىر.

تانىم • 22 ناۋرىز, 2024

ۇلت تاريحىنداعى ۇلۋ جىلى

كۇنتىزبەلىك ەسەپ بويىنشا ۇلۋ جىلى كۇللى عالامنىڭ قاقپاسىن اشىپ كىردى. بۇل جىل تۋرالى حالقىمىزدىڭ اۋىزەكى فولكلورىندا: «اياڭداپ بەسىنشى جىل ۇلۋ كەلەر, سىپايى كوڭىلىڭە جىلۋ كەلەر, ماۋسىمدا بەرەكەسىن مول عىپ بەرىپ, كوڭىلدى جابىرقاتپاي ءتۇزۋ كەلەر» دەيتىن ءبىر شۋماق بار. وسىعان قاراعاندا, جاڭا جىل – جارقىن كۇندەردىڭ باستاۋى, جاقسىلىق پەن جايلىلىقتىڭ بەكەم تۇراعى, بەرەكە مەن بىرلىكتىڭ تۇنىق بۇلاعى بولار دەگەن ءۇمىت مول.

جادىگەر • 14 ناۋرىز, 2024

كۇيىك حاننىڭ حاتى

كۇيىك حان (گۇيۋگ حان) – شىڭعىس قاعان نەگىزىن قالاعان كوشپەلى موڭعول يمپەرياسىنىڭ ءۇشىنشى ۇلى حانى ءھام وگەدەيدىڭ تۇڭعىش ۇلى. 1246–1248 جىلدارى تاق يەسى اتانعان. بۇل تۇلعا تۋرالى اتاقتى ساياحاتشى, موڭعول ۇستىرتىنە تۇڭعىش تابانى تيگەن ەۋروپالىق ءارى حاندى كوزىمەن كورگەن يتاليالىق ءدىندار پلانو كارپيني «Liber Tatarorum, Liber Tatarorum» («تاتارلار تۋرالى جازبا») اتتى ەستەلىگىندە: «كۇيىك ورتا بويلى, قۋلىق-سۇمدىققا جەتىلگەن, اقىلى ۇشقىر, تاكاپپار ادام» دەپ جازىپتى.

زەردە • 15 اقپان, 2024

جوشى ۇلىسى جانە قىپشاقتار

موڭعولداردىڭ 1219–1224 جىلدارداعى حورەزم جورىعىنىڭ ناتيجەسىندە ەرتىستەن جەتىسۋدىڭ باتىسى, سىر بويى, ءۇستىرت, ازەربايجان, گرۋزيا, بۇكىل قاپقاز, قازاقتىڭ سارىارقاسى, ەدىل, دون, دۋناي, ازاۋلى بويى, كەيىن, 1238–1240 جىلدارى بۇكىل رۋس جەرى كيەۆپەن قوسا, بولگارياعا دەيىنگى الىپ ايماق جوشى حاننىڭ يەلىگىنە ءوتىپ, الەمدە «جوشى ۇلىسى» دەيتىن ۇلكەن يمپەريا پايدا بولدى.

پىكىر • 14 اقپان, 2024

ءبىلىمنىڭ كىلتى – تاربيە

ۇلى ويشىل, عۇلاما ءال-فارابي بابامىز «تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى دەگەن» ەكەن. وسىعان قاراعاندا, ءبىلىمنىڭ وزەگى – تاربيە ەكەنى انىق. ياعني كۇللى ادام بالاسىنا ورتاق جاقسى قاسيەت­تەر­دى جاس بۋىننىڭ تولىق بويىنا سىڭىرمەي تۇرىپ, بەرگەن ءبىلىم قۋراعان اعاش سياقتى ەشقاشان جەمىس بەرمەيدى.

جادىگەر • 08 اقپان, 2024

عۇندار كەشەنى

اقىن ماعجان جۇماباەۆ «ەرتە كۇندە وتتى كۇننەن عۇن تۋعان, وتتى عۇننان وت بوپ ويناپ مەن تۋعام» دەگەندەي, ءبىزدىڭ ەجەلگى اتا-بابامىزدان قالعان مۇرا كوپ. كۇللى ەۋرازيا دالاسىندا عۇندارعا ءتان 13 قورعان-كەشەن بولسا, وسىلاردىڭ 9-ى موڭعول دالاسىندا ەكەن. ىشىندەگى ەڭ كولەمدىسى ءارى وتە قۇندى جادىگەرلەر تابىلعان نىسان – نوين ۋلا كەشەنى. بۇل جەردەن تابىلعان تاريحي جادىگەرلەر دۇنيەجۇزىلىك ارحەولوگياعا زور توڭكەرىس اكەلدى. بيىل وسى جاڭالىقتىڭ اشىلعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر.

مەرەكە • 07 اقپان, 2024

الاش قادىرلەگەن ناۋرىز

مەملەكەت باسشىسى «Egemen Qazaq­stan» گازەتىندەگى سۇحباتىن­دا: «ناۋرىز – جاڭارۋ مەن جاڭعى­رۋ­دىڭ سيمۆولى. سون­دىقتان ءتول مەرەكەمىزدىڭ مازمۇنىن بايىتىپ, ونى بارىن­شا ەرەكشەلەپ, جاڭاشا اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك», دەپ ايتقان ەدى.

جادىگەر • 24 قاڭتار, 2024

باۋكەڭنىڭ كوڭىل ايتۋى

1973 جىلدىڭ 18 ساۋىرىندە جازۋشى, قوعام قاي­رات­كەرى, اكادەميك ءسابيت مۇقانوۆ 73 جاسىندا الماتى قالا­سىندا دۇنيەدەن ءوتتى.

ياندەكس.مەتريكا