سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ باستاعان قازاقستان پارلامەنتىنىڭ دەلەگاتسياسى ۆەنادا ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ قىسقى سەسسياسىنا قاتىستى. دەلەگاتسيا قۇرامىندا سەناتورلار يكرام ادىربەكوۆ, نۇرتاي ابىقاەۆ, ميحايل بورتنيك, ءلاززات قيىنوۆ, دۋلات قۇسداۋلەتوۆ بار, دەپ حابارلادى وسى پالاتانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
قىسقى سەسسيانىڭ اشىلۋىندا ءسوز العان ق.توقاەۆ ەقىۇ قىزمەتىندەگى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەر جونىندەگى قازاقستاننىڭ ۇستانىمىن جاريا ەتتى. ول مينسك كەلىسىمدەرىنىڭ, اسىرەسە, ۋكرايناداعى شيەلەنىستى رەتتەۋ ءۇشىن ولاردى ورىنداۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىنىڭ اسا ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى. توراعا تاعى ءبىر «سوزىلمالى» شيەلەنىستىڭ پايدا بولۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن بارلىق مۇددەلى تاراپتاردى قاراما-قارسى قىزىل سوزدەن توقتالۋدى جانە ناقتى ىسكە كىرىسۋگە شاقىردى. ق.توقاەۆ, سونداي-اق, ەقىۇ پا اياسىندا ۋكراينا بويىنشا بايلانىس توبىن قۇرۋ تۋرالى يدەيانى قولداۋ جايىندا دا ايتتى.
سەنات توراعاسى تەرروريزم قاتەرى ءورشىپ تۇرعاندا, تاياۋ شىعىستاعى احۋال مەن كوشى-قون داعدارىسى جاعدايىندا ەقىۇ-نىڭ استانا دەكلاراتسياسىندا ايتىلعان قاۋىپسىزدىكتىڭ بىرىڭعاي جانە بولىنبەس قاعيداتىنىڭ وزەكتىلىگىن اتاپ ءوتتى. ول ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىن جالپىعا بىردەي قاۋىپسىزدىك مۇددەسى ءۇشىن ەلدەر اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتۋعا, سونداي-اق, پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ۇسىنىسى بويىنشا تەرروريزمگە قارسى دۇنيەجۇزىلىك جۇيە قۇرۋ ماقساتىندا كۇش بىرىكتىرۋگە جاردەمدەسۋگە شاقىردى. «ءوزارا سەنىم مەن ىنتىماقتاستىق از بولعان سايىن تەرروريستەر قازىرگى زامانداعى وركەنيەتتىڭ مورالدىق-ساياسي نەگىزدەرىن بۇزۋعا كوپ مۇمكىندىكتەر تۋا باستايدى», – دەپ اتاپ ءوتتى ق.توقاەۆ. سەنات باسشىسى ەقىۇ پا دەپۋتاتتارىن بيىلعى 31 مامىردا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن استانادا وتەتىن «دىندەر تەرروريزمگە قارسى» پارلامەنتتىك كونفەرەنتسياسىنا قاتىسۋعا شاقىردى.
«قازاقستان سيرياداعى قارۋلى قاقتىعىستاردى توقتاتۋ تۋرالى اقش پەن رەسەي اراسىنداعى كەلىسىمدەردى جاقتايدى جانە وسى ەلدەگى «نازىك» تۇراقتىلىقتى قورعاۋ ءۇشىن قاتىسقان بارلىق تاراپتاردى ونى قاتاڭ ورىنداۋعا شاقىرادى», – دەدى سەنات توراعاسى.
قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى ەقىۇ فورۋمدارىنىڭ جۇمىسىنا ۆيزالىق شەكتەۋلەر ارقىلى پارلامەنتتىك دەلەگاتسيالارعا شەكتەۋ قويۋ تاجىريبەسىمەن كەلىسپەيتىنىن ءبىلدىردى جانە پارلامەنتتىك اسسامبلەيا ورتاق ساياسي جوبا رۋحىمەن ارەكەت ەتۋى ءتيىس دەپ سانايدى. توراعا, سونداي-اق, الەمدىك ەكونوميكانى شايقالتاتىن سانكتسيالاردى دا سىنعا الدى. «سانكتسيالار – بۇۇ-نىڭ قۇزىرەتى جانە ول ەرەكشە جاعدايلاردا قولدانىلۋى ءتيىس», – دەدى سەنات توراعاسى.
ق.توقاەۆ پارلامەنتشىلەردى قازاقستانداعى پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسىن ىسكە اسىرۋ تۋرالى جانە ماجىلىستەگى سايلاۋ ناۋقانى تۋرالى حاباردار ەتتى. توراعا «سايلاۋ ۇلتتىق زاڭناما مەن حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس اشىق جانە ادىلەتتى تۇردە وتەتىن بولادى» دەپ اتاپ ءوتتى.
ۆەنادا بولعان كەزدە قازاقستاندىق پارلامەنتشىلەر ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى. سەنات توراعاسىمەن اڭگىمە بارىسىندا ەقىۇ باس حاتشىسى لامبەرتو زانەر ۇيىمنىڭ كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بارىندە, ونىڭ ىشىندە ورتالىق ازياداعى جاعداي, شيەلەنىستەردى رەتتەۋ, ترانسۇلتتىق قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋ جانە ەۋروپالىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى ۇنقاتىسۋدى ىلگەرىلەتۋدە قازاقستانمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ول, سونداي-اق, استاناداعى ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىن وتكىزۋگە ۇيىمنىڭ ۇلەسىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ەقىۇ حاتشىلىعىنىڭ نيەتىن جەتكىزدى.
ەقىۇ پا سەسسياسى الاڭدارىندا ق.توقاەۆ رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسىنىڭ توراعاسى سەرگەي نارىشكينمەن, ەقىۇ-نىڭ گەرمانيا توراعالىعىنىڭ ارناۋلى وكىلى گەرنوت ەرلەرمەن, شۆەيتساريا پارلامەنتتىك دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى فيليپپو لومبارديمەن جانە باسقالارمەن كەزدەستى.
قازاقستاندىق پارلامەنتشىلەردىڭ ۆەناعا ساپارى باعدارلاماسىندا اۆستريا باسشىلىعىمەن كەزدەسۋ ەرەكشە ورىن الادى. اۆستريا پرەزيدەنتى حاينتس فيشەر قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆقا ەڭ ىزگى تىلەكتەرىن جولدادى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان – تۇراقتى دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەت. اۆستريا مەن ەۋروپالىق وداق قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا زور ماڭىز بەرەدى. ول حالىقارالىق كۇردەلى جاعدايدا سىندارلى سىرتقى ساياسات جۇرگىزىپ وتىرعان قازاقستان سەكىلدى مەملەكەتتەرگە ەرەكشە ءرول بەرىلەدى, دەپ اتاپ ءوتتى. «جاسىل تەحنولوگيانى» ەنگىزۋدە ەلەۋلى تاجىريبەسى بار اۆستريا ەكسپو-2017 كورمەسىنە بەلسەندى تۇردە قاتىسۋعا نيەتتەنىپ وتىر», – دەدى ح.فيشەر.
ق.توقاەۆ پەن اۆستريا پارلامەنتى فەدەرالدىق كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى يوزەف زاللەر جانە ۇلتتىق كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى كارل-حاينتس كوپفپەن كەزدەسۋلەردە پارلامەنتتىك بايلانىستاردىڭ كەلەشەگى تالقىلاندى. ق.توقاەۆ باستاعان قازاقستاندىق پارلامەنتشىلەر اۆسترياداعى «قازاقستان دوستارىنىڭ ورتاسى» وكىلدەرىمەن كەزدەسۋدە ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ اۋقىمدى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
سەنات توراعاسى ق.توقاەۆ يادرولىق سىناققا جالپىعا بىردەي تىيىم سالۋ تۋرالى شارت ۇيىمى دايىندىق كوميسسياسىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى لاسينا زەربومەن دە كەزدەستى.
قازاقستاندىق پارلامەنتشىلەردىڭ ۆەناعا ساپارى جالعاسۋدا.
ساۋلەبەك ءبىرجان.