تسيفرلىق ءبىلىمنىڭ ارتىقشىلىعى نەدە؟

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وسى جىلدى تسيفرلاندىرۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جىلى دەپ جاريا­لاپ, وتاندىق ءبىلىم جۇيەسىن يننو­ۆاتسيالىق جانە يكەمدى مودەلگە كوشىرۋ مىندەتىن قويدى. بۇل ستراتەگيالىق قادام تسيفرلىق ەكو­نوميكا جاعدايىندا باسەكەگە قابىلەتتى, جاھاندىق تسيفر­لىق كەڭىستىكتىڭ مۇمكىندىگىن ءتيىمدى پايدالانا الاتىن جاڭا ۇرپاق­تى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. بولجامدارعا سايكەس جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق تەحنولو­گيا­لاردى ەنگىزۋ 2030 جىلعا قاراي ءبىلىم جۇيەسىنىڭ ونىمدىلىگىن 10–15%-عا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. زەر­دەلەپ كورسەك, تسيفرلىق ءبىلىم­نىڭ ەڭ ۇلكەن ارتىقشىلىعىنىڭ ءبىرى – ءبىلىمنىڭ قولجەتىمدى بولۋى. بۇ­رىن ساپالى ءبىلىم الۋعا بەلگىلى ءبىر قالادا نەمەسە وقۋ ورنىندا بولۋ قاجەت ەدى. قازىر ينتەرنەت ارقى­لى الەمنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىنەن ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ءدارىسىن تىڭ­داپ, ءتۇرلى كۋرسقا قاتىسۋعا مۇمكىندىك بار. بۇل, اسىرەسە, شالعاي اۋىلداعى وقۋشىلار مەن ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامدار ءۇشىن ماڭىزدى.

ونلاين وقۋ ءداستۇرلى ءبىلىم فور­ماسىنا قاراعاندا الدەقايدا يكەمدى. ستۋدەنتتەر ساباق ماتەريال­دارىن وزدەرىنە ىڭعايلى ۋاقىتتا مەڭگەرە الادى. سونىمەن قاتار جول جۇرۋگە, جاتاقحاناعا نەمەسە قوسىمشا شىعىنعا كەتەتىن قاراجات ازايادى. بۇل ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا جول اشادى.

استاناداعى №113 كەلەشەك مەكتەبىنىڭ ينفورماتيكا ءپانى مۇعالىمى مەرۋەرت ورىنبايدىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاڭاشىلدىقتىڭ تيىمدىلىگى ءاردايىم بىردەي دەڭگەي­دە كورىنە بەرمەيدى. «بۇل قۇبىلىس­تى مۇعالىم رەتىندە ەكى قىرى­نان قاراستىرۋ ماڭىزدى. ەڭ الدىمەن, تسيفرلىق ءبىلىم – وقىتۋداعى ۇلكەن مۇمكىندىك. ەلەكتروندى كۇندەلىك ارقىلى وقۋشىنىڭ ۇل­گەرىمى مەن قاتىسۋىن باقىلاۋ جۇ­يەلەندى, اتا-انامەن بايلانىس نىعايدى. اقپاراتتىڭ اشىقتىعى ءبىلىم ۇدەرىسىن ايقىن ءارى تۇسىنىكتى ەتەدى. سونىمەن قاتار ونلاين پلاتفورمالار ساباقتىڭ مازمۇنىن بايىتىپ, ءار وقۋشىنىڭ دەڭگەيىنە ساي تاپسىرما بەرۋگە جول اشادى. بۇل, اسىرەسە, وقۋشىلاردىڭ جەكە قابىلەتىن دامىتۋعا ىقپال ەتەدى. تسيفرلىق ورتا وقۋشىلاردىڭ قى­زىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ, ءبىلىمدى ۆيزۋالدى جانە ينتەراكتيۆتى تۇردە قابىلداۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇعالىمگە دە بۇل – ۋا­قىتتى ءتيىمدى پايدالانىپ, شى­عار­ماشىلىقپەن جۇمىس ىستەۋ­گە جاعداي جاسايتىن قۇرال. اسىرەسە تەستىلەۋ مەن كەرى بايلانىستى اۆتوماتتاندىرۋ – پەداگوگ جۇمىسىنىڭ ساپاسىن ارتتىراتىن ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. الايدا تاجىريبەدە تسيفر­لىق ءبىلىمنىڭ كەيدە فورمالدىلىق سيپات الىپ كەتەتىن تۇستارى دا كەزدەسەدى. كەي جاعدايدا پلاتفورمالار تەك ەسەپ بەرۋ نەمەسە «مىندەتتى بەلگى قويۋ» قۇرالىنا اينالىپ, وقىتۋدىڭ مانىنە تەرەڭ اسەر ەتپەي جاتادى. تەحنيكالىق قيىندىق, ين­تەرنەتتىڭ تۇراقسىزدىعى نەمەسە مۇعالىم مەن وقۋشىنىڭ تسيفرلىق ساۋاتىنىڭ ءارتۇرلى دەڭگەيدە بولۋى دا بۇل ۇدەرىستىڭ تيىمدىلىگىن تومەندەتۋى مۇمكىن. سوندىقتان تسيفرلىق ءبىلىمنىڭ ناتيجەلى بولۋى, ەڭ الدىمەن, مۇعالىمنىڭ كاسىبي ۇستانىمىنا بايلانىستى. ەگەر پەداگوگ تسيفرلىق قۇرالداردى تەك تالاپ ءۇشىن ەمەس, وقۋشىنىڭ ءبىلىمىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قولدانسا, وندا بۇل ءسوزسىز مۇمكىندىككە اينالادى. تسيفرلىق ءبىلىم – تەحنولوگيا عانا ەمەس, وقىتۋدىڭ جاڭا مادەنيەتى. ونى دۇرىس باعىتتا پايدالانۋ ارقىلى عانا ءبىز ساپالى ءارى زاماناۋي ءبىلىم بەرە الامىز», دەيدى ول.

تسيفرلىق تەحنولوگيا ءار وقۋشىنىڭ قابىلەتى مەن قا­جەت­تى­لىگىنە قاراي ءبىلىم الۋعا جاع­داي جاسايدى. ارنايى باعدار­لامالار وقۋشىنىڭ ۇلگەرىمىن تالداپ, ونىڭ ءالسىز جانە كۇشتى تۇستارىن انىقتاي الادى. سونىڭ نەگىزىندە جەكە وقۋ جوسپارى قۇرىلىپ, ءبىلىم ساپاسى ارتادى. بەينەساباقتار, انيماتسيالار, ينتەراكتيۆتى تاپسىرمالار جانە ۆيرتۋالدى شىنايىلىق ەلەمەنتتەرى وقۋ ۇدەرىسىن تارتىمدى ەتەدى. كۇردەلى تاقىرىپتاردى كورنەكى تۇردە ءتۇسىندىرۋ ارقىلى وقۋشىلاردىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتىپ, اقپاراتتى ەستە ساقتاۋ دەڭگەيى جوعارىلايدى.

قازىرگى ەڭبەك نارىعىندا تسيفر­لىق ساۋات اسا ماڭىزدى قۇزى­رەت­تىڭ ءبىرى سانالادى. ءبىلىم الۋ بارىسىندا وقۋشىلار كومپيۋ­تەر­لىك باعدارلامالارمەن جۇمىس ىستەۋدى, اقپارات ىزدەۋدى, ونلاين كوممۋنيكاتسيا جاساۋدى جانە دەرەكتەردى تالداۋدى ۇيرەنەدى. بۇل داعدىلار ولاردىڭ بولاشاق كاسىبي ومىرىندە ۇلكەن ارتىقشىلىق بەرەدى.

تسيفرلىق پلاتفورمالار باعا­لاۋ, قۇجات جۇرگىزۋ, وقۋ ماتەريالدارىن تاراتۋ سياقتى كوپتەگەن ۇدەرىستى اۆتوماتتاندىرادى. مۇعالىمدەر وقۋشىلاردىڭ ۇلگەرىمىن ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە باقىلاپ, ولاردىڭ قاجەتتىلىگىنە جەدەل جاۋاپ بەرە الادى. ناتيجەسىندە, وقىتۋ ساپاسى جاقسارادى. تسيفرلىق ءبىلىم ادامنىڭ ءومىر بويى ءبىلىم الۋى­نا مۇمكىندىك بەرەدى. كاسىبي بىلىك­تىلىكتى ارتتىرۋ, جاڭا مامان­دىق مەڭگەرۋ نەمەسە جەكە قىزىعۋ­شى­لىقتاردى دامىتۋ ءۇشىن ونلاين كۋرستار مەن ءبىلىم پلاتفورمالارىن پايدالانۋ كەڭىنەن تارالعان. بۇل قوعامنىڭ ينتەل­لەك­تۋال­دىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى.

شىنىندا, تسيفرلىق ءبىلىم – قازىرگى زاماننىڭ ماڭىزدى جەتىستىگىنىڭ ءبىرى. ول بىلىمگە قول­جەتىمدىلىكتى كەڭەيتىپ, وقىتۋ ساپاسىن جاقسارتىپ, جەكە تۇلعانىڭ مۇمكىندىكتەرىن دامىتۋعا جاعداي جاسايدى. بولاشاقتا تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ ودان ءارى دامۋى ءبىلىم جۇيەسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ, قوعامنىڭ تۇراقتى دامۋىنا قىزمەت ەتەرى ءسوزسىز. سوندىقتان تسيفرلىق ءبىلىمدى ءتيىمدى پايدا­لانۋ – بۇگىنگى كۇننىڭ باستى مىندەتتەرى­نىڭ ءبىرى.