• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
زاڭ مەن ءتارتىپ 21 قاڭتار, 2025

جاساندى ينتەللەكت جانە قۇقىق جۇيەسى

352 رەت
كورسەتىلدى

قازىر بارلىق سالا جاساندى ينتەللەكتىنى زەرتتەپ, تاجىريبەگە ەنگىزىپ جاتىر. ماماندار ونىڭ زاڭ شىعارۋعا دا ايتارلىقتاي الەۋەتى بار ەكەنىن ايتادى. دەسە دە تاۋەكەل تۇستارى دا جوق ەمەس. وسى ورايدا پارلامەنتاريزم ينس­تيتۋتى وتاندىق جانە شەتەلدىك ساراپشىلاردى جيناپ, زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىنە جي-ءدى ەنگىزۋدىڭ ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگىن تالقىلادى.

زاڭ جوباسىن ChatGPT جازىپ بەرەدى

وتاندىق ساراپشىلار جاساندى ينتەللەكت زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىنىڭ ساپاسىن ارتتىراتىنىن, مۇنى قولدانۋ مەملەكەت­تىك ينستيتۋتتاردىڭ اشىق­تىعى مەن تيىمدىلىگىن نىعايتۋ­عا باعىتتالعانىن العا تارتتى. مىسالى, پرەزيدەنتتىڭ ءىس باسقارماسى جانىنداعى پار­لامەنتاريزم ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بەرىك بەكجانوۆ جاساندى ينتەللەكت پەن اۆتوماتتاندىرۋ­دىڭ نورماشىعارماشىلىقتاعى ءرولى كۇن ساناپ ارتىپ كەلە جاتقا­نىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل تەحنولوگيالار قۇقىقتىق جۇيە­نى تەرەڭ زەردەلەۋگە, زاڭ جوبا­لارىنىڭ ساپاسىن ۇدايى باعالاۋعا جانە ولاردىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋدا تىڭ تاسىلدەردى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ءنوۆوسىبىر مەملەكەت­تىك ەكونوميكا جانە باسقارۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى اندرەي ماكارتسەۆ: «جاساندى ينتەللەكت ادامدى تولىق الماس­تىرا المايتىنى ءسوزسىز, بىراق جاڭا تەحنولوگيانىڭ بۇل ءتۇرىن كومەكشى مەحانيزم رەتىندە پايدالانۋعا بولادى, ول زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتەدى ءارى جەدەلدەتەدى», دەدى.

الەمدە برازيليا – جاساندى ينتەللەكت جاساپ شىعارعان زاڭدى قابىلداعان العاشقى ەل. وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا «سالىق تولەۋشىلەر سۋ ەسەپتە­گىش قۇرالى ۇرلانعان جاعدايدا ونى اۋىستىرۋعا اقى تولەمەيدى» دەگەن زاڭ نورماسىن قابىلدادى. مۇنى پورت-الەگري قالالىق كەڭەسى­نىڭ مۇشەسى راميرو روزاريو ۇسىنعان, ال وعان زاڭ جو­باسىن ChatGPT تولىعىمەن جا­زىپ بەرگەن. وسىلايشا, جي ءبىر ەلگە جاڭا زاڭ قۇراستىرىپ بەردى.

ال رەسەي عالىمى ولەگ شەرستوبوەۆ پارلامەنتتەردە جاساندى ينتەللەكتىنى زاڭ­ناما­لىق ۇردىستەرىن تالداۋعا, ۇلكەن دەرەكتەر­مەن جۇمىس ىستەۋگە, زاڭ جوبالارى مەن تۇزەتۋلەردى قۇقىق­تىق نەگىزدەگى كوزدەرىمەن سالىس­تىرۋعا, مونيتورينگ, رەتتەۋ نى­سا­ناسى تۋرالى دەرەكتەردى جيناۋ­عا, ازاماتتاردىڭ پىكىرىن تال­داۋ جۇمىسىنا قولدانۋعا بولاتىنىن ايتادى. سونداي-اق جي-ءدىڭ پارلامەنتتىك جۇمىس­تى اكىمشىلەندىرۋگە (جۇمىس كەستەسىن تالداۋ, قۇجاتتاردى مۇراعاتتاۋ, ولاردى سالىستىرۋ, شەتەلدىك قۇجاتتاردى اۋدارۋ, ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرىن تالداۋ, ەسەپ, باياندامالارعا اقپارات جيناۋ جانە ولارمەن جۇمىس ىستەۋ), پارلامەنتتەردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە (پارلامەنتتىك تىڭداۋلاردى دەكودتاۋ, جوبالار, زاڭدار جانە ت.ب. تۋرالى ىڭعايلى دەرەكتەردى قالىپتاستىرۋ) كومەگى زور.

پارلامەنتاريزم ينستيتۋتى وسى باعىتتا اۋقىمدى زەرتتەۋ جۇرگىزىپ, زاڭنامالىق ۇدەرىستىڭ نەگىزگى تۇيتكىلدەرىن ايقىنداپ, ولاردى ەڭسەرۋ بويىنشا ناق­تى ۇسىنىمدار ازىرلەدى. سونى­­مەن قاتار زاڭ شىعارۋ سالاسى­نا جاساندى ينتەللەكت پەن اۆتو­­مات­تاندىرىلعان موني­تو­رينگ جۇيەسىن ەنگىزۋدى كوزدەي­­تىن زاڭ جوباسىن دايىنداۋ قولعا الىندى. ماسە­لەن, ينس­تي­تۋت ساراپشى­لارى نورما­شى­­عار­­ماشىلىق ۇدەرى­سىن تسيفر­لان­­دىرۋعا ارنالعان الگوريتمدەر ازىرلەۋ, جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ بويىنشا قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاس­تىرۋ, قوعامدىق مونيتورينگ­تىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيە­سىن ەنگىزۋ, سونداي-اق سوت تورە­لىگى مەن زاڭ شىعارماشىلىعىندا جاسان­دى ينتەللەكت تەحنولو­گيا­لارىن قولدانۋ جونىندەگى قوسىم­شا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ جانە بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ, زاڭ شى­عار­ماشىلى­عىن تسيفرلان­دىرۋ ماسەلەلەرى بو­يىنشا جۇمىس توپتارىن قۇرۋ جانە بىرىڭ­عاي ستاندارتتاردى ازىرلەۋ سياقتى ۇسىنىستاردى العا تارتتى. ال وتاندىق جانە شەتەلدىك عالىمدار ايتىلعان ۇسىنىستاردى ماقۇلدادى.

«وسىلايشا, زاڭ عالىم­دارىنىڭ باسقوسۋى زاڭنامانى زامان تالابىنا ساي جاڭعىرتۋ­دىڭ ماڭىزدى قادامى بول­دى. قابىلدان­عان ۇسىنىمدار مەن الداعى اتقارىلاتىن جۇمىستار قوعام يگىلىگىنە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى قاۋىپسىز ءارى ءتيىمدى پايدالانۋعا نەگىز بولىپ, زاڭ شىعارماشىلىق ۇدەرىسىن جاڭا بەلەسكە كوتەرمەك», دەدى ب.بەكجانوۆ.

 

مەملەكەتتىك سەكتورداعى جي

سونداي-اق جاساندى ينتەللەكت مەملەكەتتىك سەكتورعا ەنە باستادى. پنومپەندە (كام­بودجا) ورتالىق ازيا, كاۆكاز جانە ازيا-تىنىق مۇحي­تى اي­ما­عىنىڭ 12 ەلىنەن 60-تان اسا وكىل جاساندى ينتەللەكتىنى مەملەكەتتىك سەكتورعا ەنگىزۋ الەۋەتىن سارالادى.

جيىنعا قاتىسقان كورەيا, حالىقارالىق تەلەكوممۋ­ني­كاتسيالار وداعى جانە دۇنيە­جۇزىلىك بانكتىڭ جەتەكشى ساراپشىلارى جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ستاندارتتارى مەن ەتيكالىق جاعىن قاراستىردى. جيىنعا قاتىسقان استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابى جوبا مەنەدجەرى باقىت جەكسەمباي جي سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن تاجىريبە الماسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.ء ار ەلدەن كەلگەن قاتىسۋشىلار كامبودجا تسيفرلى تەحنولوگيالار اكادەمياسىندا (CADT) بولىپ, تسيفرلى بىلىكتىلىك پەن مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر, تۇرعىنداردى وقىتۋ باعدارلامالارىن زەردەلەدى

كورەيا رەسپۋبليكاسى ىشكى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك مي­نيستر­لىگىنىڭ اشىق دەرەكتەر بو­يىن­شا ساياسات ءبولىمىنىڭ ديرەك­تورى دجۋون حانسون جي جاعدايدى ساراپ­تاۋ مەن تالداۋ نەگىزىندە پرەۆەن­تيۆتى جانە پەرسونالدى قىز­مەت كورسەتە الاتىن ترانسفور­ما­تسيالاۋشى تەحنولوگيا رەتىن­دە دامىپ جاتىر دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. دەگەن­مەن ول ەتي­كالىق تاۋەكەلدەر, قاۋىپسىز­دىك ماسەلەلەرىن ەسكەرۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, ءتيىمدى ستراتەگيالار جاساۋعا حالىقارالىق ىنتى­ماق­تاستىق كەرەك ەكەنىن مالىم­دەدى. ول كورەيا وسى سالادا تاجىري­بە الماسۋعا دايار ەكەنىن دە جەتكىزدى.

ال كامبودجاداعى بۇۇ دب تۇراقتى وكىلى اليسسار چاكەر جي-ءتىڭ بارلىق ازاماتقا, اسىرە­سە وسال توپتارداعى حالىق­قا قىز­­مەت كورسەتۋدە تيىمدىلىكتى ارت­تى­را­تىنىن ايتادى. سونداي-اق كام­بودجانىڭ پوشتا جانە تەلە­كوم­مۋنيكاتسيا ءمي­نيسترى ۆاندەت چەانىڭ ايتۋىنشا, مەم­لەكەتتىك سەكتورداعى جي ءتيىمدى شەشىمدەر قابىل­داۋعا ۇلەسى زور. بۇعان قوسا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدىڭ اشىقتىعى مەن ساپاسىن ارتتىرادى, ياعني ازاماتتاردىڭ تالاپ-تىلەكتەرى مەن سۇرانىستارىنا جەدەل جاۋاپ بەرۋگە مۇمكىندىك تۋعىزادى. 

سوڭعى جاڭالىقتار