مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قۇرىلتايدا «باسقا جۇرت قازاقتى كيىمىنەن تانيتىن بولۋى كەرەك» دەگەن ەدى. وسى ءبىر ويماقتاي ويدىڭ استارىندا حالىقتىڭ مىڭجىلدىق تاريحى مەن ءداستۇرى جاتقانداي. مۇنى ەرتەدەن تۇسىنگەن وبلىستىق «Jetisy» گازەتىنىڭ ۇجىمى كوكتەم كەلە قازاقى كيىم كيىپ, بابا ءتالىمىن دارىپتەپ ءجۇر.
ءار ۇلتتىڭ ءداستۇرلى قۇندىلىقتارى – سول ۇلتتىڭ قولتاڭباسى سەكىلدى, بۇعان ادەت-عۇرپىن, سالت-ساناسىن, كيىمىن قوسۋعا بولادى. جىل ساناپ جۇرت ىشىندە سۇرانىس ارتقانىمەن, بەلگىلى ءبىر مەيرامداردا عانا تۇتىناتىنى ءبىزدى قىنجىلتادى. ەل پرەزيدەنتىنىڭ «ۇلتتىق كيىمنىڭ ءوزى – ۇلت مادەنيەتىنىڭ جارقىن كورىنىسى. سوندىقتان ۇل-قىزدارىمىز ۇلتتىق كيىمدى ناۋرىز مەيرامىندا يا بولماسا باسقا مەرەكەلەردە ءجيى كيىپ جۇرسە, كەرەمەت بولار ەدى», دەۋى دە بۇل ءىستىڭ ماسەلەگە اينالعانىن اڭعارتادى. دەگەنمەن ءوڭىر-وڭىرلەردە رۋحى بيىك, بابا بولمىسىنان اجىراماعان اعايىن بار. ءبىز مىسالعا العان «Jetisy» باسىلىمى كوپكە ۇلگى.
«اتا باسىلىم ۇلتتىق كيىم كيۋ وسىدان بەس-التى جىل بۇرىن باستالىپ, ناۋرىز ايىنىڭ باسىنان ساۋىرگە دەيىن جالعاسىپ, جاراسىم تاۋىپ, داستۇرگە اينالىپ كەتكەن. كۇلە قاراعاندار دا, سىناي قاراعاندار دا, ۇناتا قاراعاندار دا بولدى. مۇنداي پىكىرلەر – شولاق ويلاپ, اسىعىس سارالاۋدان تۋعان ويدىڭ ناتيجەسى. سەبەبى ۇلتتىق كيىمگە دەگەن قۇرمەتىڭىز ىشكى مازمۇنىڭىزدىڭ قانداي ەكەنىن بىلدىرەدى. جان دۇنيەمىزدى قازاقتى ءسۇيۋ سەزىمى ەرەكشە بيلەسە, وندا كەز كەلگەن ۇلتتىق قۇندىلىققا بەيجاي قارامايتىن ەدىك. جاراتۋشى ءبىزدى «قازاق» قىلىپ جاراتقان ەكەن, ەندەشە باسقا ۇلتتان ءتىلىمىز, سالت-ءداستۇرىمىز, ادەت-عۇرپىمىز, ۇلتتىق تاعامدارىمىز بەن كيىمدەرىمىز ارقىلى ەرەكشەلەنىپ تۇرمايمىز با؟», دەيدى باسىلىم باسشىسى جۇماتاي وسپان ۇلى.
جالپى, گازەت ۇجىمىنىڭ اۋىزبىرشىلىگى, كىشىنىڭ ۇلكەنگە ىزەتى, ۇلكەننىڭ كىشىگە قۇرمەتى كوڭىل سۇيىندىرەدى. اپتالىق جۇمىستىڭ سوڭعى كۇنى «جۇما شاي» ۇيىمداستىرىپ, رۋحاني اڭگىمە ايتىلادى. قۇران وقىلىپ, ەستى ەستەلىكتەردىڭ تيەگى اعىتىلادى. بۇل دا ۇلتتىڭ ۇستىنىنا اينالعان ۇنپاراقتىڭ كەلبەتىن اجارلاندىرا تۇسەتىن ادەت.
«قازاقشا كيىنسەك قانا ۇلتتىق بولمىسىمىز بەن رۋحىمىز اسقاقتاپ تۇرادى دەگەن بىرجاقتى ويدان اۋلاقپىن. سىرت كوز سۇعىن كوپ قادايتىن ايتۋلى ورىنداردا, الەمدىك دودالار مەن الىس-جاقىن شەتەلدەرگە باراتىن رەسمي ساپارلاردا, مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردا زاماناۋي ۇلگىدە ۇلتتىق كيىم كيىپ ءجۇرۋ مارتەبەمىزدى كوتەرمەسە, كولەڭكەسىن تۇسىرە قويماس. ايتپەسە, الامانعا تۇسەتىن بايگە اتىنىڭ ۇستىنە جاپقان جابۋداي, ءاز ناۋرىز مەرەكەسىندە عانا كيىپ, قالعان ۋاقىتتا كادەگە جاراتپاۋ ۇلتتىعىمىزعا سىن بولماي ما؟! ەندەشە, مۇمكىندىگىمىزشە قازاقى ناقىشتاعى كيىمدى كيىپ ءجۇرۋدى داستۇرگە اينالدىرعانىمىز ءجون», دەيدى ج.وسپان ۇلى.
بەرەكەسى جاراسقان «Jetisy» گازەتىنىڭ ۇجىمى وڭىردەگى وزگە دە سالالارعا باستاما بولىپ, قازاقى كيىم كيۋگە جول كورسەتكەندەي. قازىر ب.قۇرانبەك اتىنداعى جۋرناليستەر ۇيىندە ۇلتتىق كيىم كيۋ ترەندكە اينالىپ كەلەدى.
جەتىسۋ وبلىسى