قارجى مينيسترلىگى 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنداعى جاعداي بويىنشا ۇلتتىق قوردىڭ تۇسىمدەرى جانە ونى پايدالانۋ تۋرالى ەسەپتى جاريالادى. 2023 جىلى قورعا 6,41 ترلن تەڭگە تۇسكەن, ونىڭ 4,56 تريلليونى – مۇناي سەكتورىنان تىكەلەي تۇسكەن تابىس. 1,82 ترلن تەڭگە – ينۆەستيتسيالىق كىرىس. 4,07 ترلن تەڭگە ترانسفەرت ەسەبىندە پايدالانىلعان.
ەكونوميست عالىمجان ايتقازيننىڭ ايتۋىنشا, بۇل رەتتە قارجى مينيسترلىگى 2023 جىلدىڭ سوڭعى ءۇش ايىندا «قازمۇنايگاز» اكتسيالارىن ساتىپ الۋ ءۇشىن ۇلتتىق قوردان اۋدارىلعان 1,3 ترلن تەڭگە تۋرالى ءلام-ميم دەمەيدى.
«بۇل ماڭىزدى, ويتكەنى قاراجات ەكونوميكاعا باعىتتالدى, ناقتىلاعاندا بيۋدجەتكە وسى اكتسيالاردىڭ بۇرىنعى يەسى «سامۇرىق-قازىنانىڭ» ديۆيدەندتەرى ارقىلى ءتۇستى. قمگ ۇلتتىق كومپانياسى KASE بيرجاسىنا 2023 جىلعى 22 جەلتوقساندا «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ قارجى مينيسترلىگىنىڭ پايداسىنا 23 466 133 اكتسيالارىن بەرگەن مۇددەلى تاراپپەن مامىلە جاسالعانى تۋرالى حابارلادى. مامىلەنىڭ جالپى سوماسى – 249,9 ملرد تەڭگە, ال ءبىر اكتسيانىڭ باعاسى 10 653,65 بولدى. قمگ اكتسيالارى بويىنشا جابىلۋ باعاسى 22 جەلتوقساندا KASE بيرجاسىندا 11 540-تى قۇراعانىن ەسكەرسەك, نارىقتىق باعاعا ديسكونت 7,7 پايىزدى قۇرادى دەپ ايتۋعا بولادى. وسىلايشا, «سامۇرىق-قازىنا» اق قورىنىڭ قمگ اكتسيالارىن يەلەنۋىنىڭ جاڭا ۇلەسى 71,27 پايىزدان 67,42 پايىزعا دەيىن تومەندەدى. تيىسىنشە, قارجى مينيسترلىگىنىڭ جاڭا ۇلەسى 20 پايىزعا دەيىن ءوستى», دەيدى ساراپشى.
ايتۋىنشا, «سامۇرىق-قازىنا» قورىنىڭ ۇلتتىق قورداعى قمگ اكتسيالارىن قارجى مينيسترلىگىنە ساتۋى ارقىلى مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە اقشا ءتۇسىرۋى – وسى تۇتاس سحەماداعى اتاپ وتۋگە بولاتىن جالعىز وڭ نارسە. ەندى 20 پايىز كولەمىندەگى اكتسيالارعا يەلىك ەتۋ قارجى مينيسترلىگىنە ديۆيدەندتەردى تىكەلەي الۋ قۇقىعىن بەرەدى.
«الايدا تۇتاستاي العاندا, بۇل سحەماتوز كومپانيا اكتسيونەرلەرىنە قاتىستى ورەسكەل بۇزۋشىلىق بولىپ سانالادى, ويتكەنى قور اكتسيالاردى نارىقتىق ەمەس جانە ديسكونتتىق باعامەن ساتادى.
بۇعان قوسا, وسى سحەما بارىسىندا بيۋدجەت تاپشىلىعىن جابۋ ءۇشىن بولاشاق ۇرپاقتىڭ اقشاسى ۇلتتىق قوردان الىنادى. ال ۇلتتىق بانك بيرجادا شەتەلدىك ۆاليۋتانى ساتىپ, ۇلتتىق ۆاليۋتانى جاساندى تۇردە نىعايتا تۇسەدى», دەيدى Tengenomika تەلەگرام ارناسىنىڭ اۆتورى.
شىن مانىندە, 2023 جىلى پايدالانىلعان ۇلتتىق قور اقشاسىنىڭ جالپى كولەمى – 5,3 ترلن تەڭگە. بۇل ۇلتتىق قورعا مۇناي سەكتورىنان تۇسكەن 4,5 ترلن تەڭگە مولشەرىندەگى تىكەلەي تۇسىمنەن ەداۋىر كوپ (ينۆەستيتسيالىق تابىستى ەسەپكە الماعاندا). بۇل رەتتە جاقسى دەڭگەيدە قالىپتاسىپ وتىرعان ينۆەستيتسيالىق تابىس ءۇشىن قۋانۋعا بولادى دەيدى ساراپشىلار. ويتكەنى بيىلدان باستاپ ينۆەستيتسيالىق تابىستىڭ 50 پايىزى 18 جاسقا دەيىنگى بالالار ءۇشىن جينالادى.
مۇناي-گاز سالاسىنىڭ ساراپشىسى نۇرلان جۇماعۇلوۆتىڭ ەسەپتەۋىنشە, «ۇلتتىق قور – بالالارعا» جوباسىنىڭ يگىلىگىن ەل بويىنشا 18-گە تولماعان 6,5 ملن بالا كورەدى جانە ولاردىڭ شوتىنا بيىلدىڭ وزىندە 300 دوللارداي قاراجات تۇسەدى (ارقايسىسىنا).
«بيىل ۇلتتىق قور ءتۇسىمى رەكوردتىق دەڭگەيدە بولدى: 6,4 ترلن تەڭگە. بۇعان ءۇش توقساننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 1,8 ترلن تەڭگە كولەمىندە تۇسكەن ينۆەستيتسيالىق تابىس سەبەپ. ءالى ءتورتىنشى توقساننىڭ دا ناتيجەسى شىعادى. ەگەر ينۆەستيتسيالىق كىرىستىلىك وزگەرمەسە, وندا 18 جاسقا دەيىنگى 6,5 ملن بالا وسى جىلى ءوز شوتتارىنا 300 دوللار الادى. 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنداعى جاعداي بويىنشا ۇلتتىق قور اكتيۆى 29,1 ترلن تەڭگەنى نەمەسە 63,3 ملرد دوللاردى قۇرادى», دەيدى ساراپشى.