قىزىلوردا وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى قورىندا ابايدىڭ توتەشە باسىلعان ولەڭدەر جيناعى بار.
سان عاسىر جادىگەرلەرى قاتتالعان قازىنا اراسىنان سيرەك كەزدەسەتىن كىتاپتار مەن قولجازبالار كوللەكتسياسى تىزىمىندە تۇرعان قۇندى دۇنيە جاقىندا عانا مۋزەيدىڭ عىلىمي حاتشىسى اسحات سايلاۋدىڭ كوزىنە ءتۇسىپ, ەل الدىنا شىعىپ وتىر.
كەيىن بەلگىلى بولعانداي, كىتاپ مۋزەي قورىنا 1982 جىلى وتكىزىلىپتى. ادامزات اقىل-ويىنىڭ بيىگىندە تۇرعان ابايدىڭ بۇل جيناعىن مۋزەيگە جەرگىلىكتى ارداگەر مۇعالىم مىڭاتا قالىباەۆ تاپسىرعان ەكەن. جيىرما ءۇش جىل وتكەندە رەستاۆراتسيادان وتسە دە تۋىندىنى ىندەتە ىزدەگەن ەشكىم بولا قويماسا كەرەك. ونداعى شىعارمالاردى قولدانىستاعى قارىپكە ءتۇسىرىپ وتىرعان جەرگىلىكتى ولكەتانۋشى جۇماباي بايزاقتىڭ ايتۋىنشا, كىتاپ ون ءۇش بولىمنەن تۇرادى. وندا اۋدارمالارىمەن قوسقاندا 102 ولەڭ مەن «ماسعۇت» پوەماسى توپتاستىرىلعان.
اۋەلدە باسپا دەرەكتەرى ساقتالماعان كىتاپ 1916 جىلى جارىق كوردى دەگەن بولجام جاسالعان ەكەن. مۋزەيدە وتكەن شاعىن باسقوسۋعا الماتىدان ونلاين قوسىلعان بەلگىلى عالىم, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى سەرىكباي قىلىشباي اباي شىعارمالارىنىڭ كىتاپ بولىپ شىعۋ تاريحىنا توقتالىپ, وسى جولداعى الاش ازاماتتارىنىڭ ەڭبەكتەرى تۋرالى ايتىپ ءوتتى.
«1916 جىلى ورىنبوردا جارىق كورگەن جيناقتا ولەڭ از. ال مىنا كىتاپ 1922 جىلى قازاندا قازاقتىڭ جاس اقىنى بەرنياز كۇلەەۆتىڭ جيناقتاۋىمەن شىققان بولۋى مۇمكىن», دەيدى عالىم.
مۋزەيدە وتكەن باسقوسۋدا زيالى قاۋىم وكىلدەرى قۇندى قازىنانى جۇرتشىلىققا كەڭىرەك تانىستىرۋ باعىتىندا ۇسىنىس-پىكىرلەر ايتتى.
قىزىلوردا