پيراميدا جاساۋشىلار ءوز سحەمالارىنا مۇمكىندىگىنشە كوپ ادامدى تارتۋ ءۇشىن ويىن-ساۋىق فورماتىن قولدانا باستادى. ولار ەكونوميكالىق نەمەسە ينۆەستيتسيالىق ونلاين-ويىنداردى ويلاپ تاپتى, وندا ويىنشىلار جوعارى كىرىس تاۋىپ, سودان كەيىن ءوز قاراجاتتارىن الا الادى-مىس. بۇل – ۆيرتۋالدى تاۋارلاردى: قۇستار, جانۋارلار, جىلجىمايتىن م ۇلىك نەمەسە باسقا اكتيۆتى ناقتى اقشاعا نەمەسە كريپتوۆاليۋتاعا ساتىپ الۋعا, ينۆەستيتسيالاۋعا جانە پايدا تابۋعا بولاتىن ونلاين-ويىندار. مۇنداي ويىنداردى جاساۋشىلار بونۋستار نەمەسە باسقا سىياقى بەرە وتىرىپ, پايدالانۋشىلاردى جاڭا قاتىسۋشىلاردى اكەلۋگە شاقىرادى.
Fingramota-نىڭ حابارلاۋىنشا, مۇنداي ويىننىڭ تانىمال مىسالدارىنىڭ ءبىرى – «كوڭىلدى بالىقشىلار». ونلاين-ويىن سايتىندا بۇل جوبا «كەم دەگەندە ءسىزدىڭ قارجىلىق جاعدايىڭىزدى جاقسارتۋ ءۇشىن جاسالعان» دەپ جازىلعان. ول ءۇشىن ويىنعا قاتىسۋشىلار بالىقشىلاردى ساتىپ الۋى كەرەك – ويىندا ولاردىڭ توعىزى بار. ولاردىڭ جارامدىلىق مەرزىمى ءارتۇرلى – 20-دان 100 كۇنگە دەيىن جانە ولار ءارتۇرلى كىرىس اكەلەدى. بالىقشىلار كۇن سايىن ساتىلۋعا ءتيىس «بالىقتى» اۋلايدى. پايدالانۋشىلار جالقاۋ بولماۋى كەرەك, «پايدا» كۇيىپ كەتپەس ءۇشىن ويىنعا كۇن سايىن كىرۋ كەرەك. سودان كەيىن, بەلگىلى ءبىر مولشەردە ۆيرتۋالدى اقشا جينالعان كەزدە, ولاردى ناقتى اقشاعا اينالدىرىپ, شىعارىپ الۋعا بولادى. ارينە, شىن مانىندە ولاي ەمەس.
ۇقساس قاعيدات بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن ونلاين-جوبالاردىڭ تاعى ءبىرى – «قاراڭعى ويىن». ونى جاساۋشىلار كۇنىنە 70%-عا دەيىن, ال جاڭا ويىنشىنى تارتقانى ءۇشىن – ۆيرتۋالدى دەپوزيتكە 20% پايدا تابۋعا ۋادە بەرەدى. تانىمال «فەرما» ويىنى نەگىزىندە قۇرىلعان «اقشا فەرماسى» جانە باسقالارى دا وسىعان ۇقسايدى.
«اقشا تابۋدى» باستاۋ ءۇشىن ويىنشىلار سايتتا ءوز دەرەكتەرىن قالدىرىپ, ونلاين-ويىنعا تىركەلىپ, پايدالانۋشىنىڭ كەلىسىمىن قابىلداۋى كەرەك, وسىلايشا رەسۋرسقا جەكە دەرەكتەردى وڭدەۋگە كەلىسىم بەرۋى كەرەك. كەيبىر كومپانيالار پايدالانۋشىنىڭ كەلىسىمىندە, كەيدە ۇساق قارىپتەرمەن قايتارۋعا مۇلدەم كەپىلدىك جوق ەكەنىن كورسەتەدى. مىسالى, «باي قۇستار» ويىنىنىڭ سيپاتتاماسىندا «ۇيىمداستىرۋشى سىزگە ويىن ءىشىنارا قارجى پيراميداسىنىڭ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەنىن ەسكەرتەدى جانە كەز كەلگەن ۋاقىتتا ءسىز بارلىق قاراجاتىڭىزدى جوعالتۋىڭىز مۇمكىن, بۇل رەتتە سايت ۇيىمداستىرۋشىسىنا ەشقانداي شاعىم بولمايدى!» دەپ جازىلعان.
«كوپتەگەن ادام بۇل ويىندارعا ايتارلىقتاي ءمان بەرىپ, ولاردىڭ اينالاسىندا دۇربەلەڭ تۋدىرادى. ولار ەگەر ويىندا ۆيرتۋالدى كىرىس السام, ناقتى شوتقا دا قاراجات تۇسەدى دەپ سەنەدى. ناتيجەسىندە, ويىن ىشىندەگى «ينۆەستيتسيالىق ونىمگە» سۇرانىس ارتا تۇسەدى, بىراق ودان تىس جەردە ويىنعا قاتىسۋشىلار اقشاعا نەمەسە كريپتوۆاليۋتاعا ساتىپ الاتىن بۇل ء«ونىمنىڭ», ادەتتە, ەشقانداي قۇندىلىعى بولمايدى. اقشانىڭ دا, جاڭا پايدالانۋشىلاردىڭ دا اعىنى توقتاعان كەزدە, ويىن جابىلادى, سالىنعان قاراجاتتى الۋ مۇمكىن ەمەس. ءسويتىپ, ويىنشى ينۆەستورلار سان سوعىپ قالادى. وكىنىشكە قاراي, مۇنداي الاياقتىق سحەمالارعا وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر ءجيى ءتۇسىپ قالادى, ولار وزدەرىنىڭ سەنگىشتىگى مەن قۇمارپازدىعىنىڭ سالدارىنان قارجى پيراميدالارىنا قارسى تۇرا المايدى», دەپ جازادى Fingramota.
ارينە, مۇنداي ويىننىڭ تازا الاياقتىق ەكەنىن اڭعارۋ, ءبىلۋ ماڭىزدى. قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ جوقتىعىنان وڭاي جانە تەز پايدا تابۋعا قىزىقتىراتىن مۇنداي ۇسىنىستار – اقشانى جوعالتۋدىڭ تىكەلەي جولى بولىپ تۇر. ونلاين-ويىنداردىڭ قارجى پيراميداسى ەكەنىن مۇقيات قاراپ, انىقتاۋعا بولادى. ويتكەنى ونداعى كورسەتىلگەن تالاپ بويىنشا:
ويىنعا قاتىسۋشى ولار ارقىلى اقشا تابۋ ءۇشىن باسقا ادامداردى شاقىرۋى كەرەك; ازىرلەۋشى تۋرالى اقپارات جوق, سايتتا بايلانىس تەلەفوندارى مەن زاڭدى مەكەنجايى جازىلماعان; سايتتىڭ ديزاينى ناشار, بولىمدەردىڭ ناقتى قۇرىلىمى جوق, ەسەپ ايىرىسۋ ءۇشىن ءانونيمدى سەرۆيستەر قولدانىلادى; اقشانى «الۋ» ءۇشىن نەگىزىنەن ەلەكتروندى ءامياندار قولدانىلادى; مۇنداي پيراميدالاردىڭ ومىرلىك تسيكلى قىسقا – بىرنەشە اي. وسىلايشا, قارجى پيراميداسىن ۇيىمداستىرۋشىلار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وزدەرىن انىقتاۋ ىقتيمالدىعىن ازايتۋعا تىرىسادى.ونلاين ينۆەستيتسيالىق ويىندار تۇرىندەگى قارجىلىق پيراميدالاردىڭ جاڭا ءتۇرى قازاقستاندا اسا كەڭ تارالماعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. رەسەيدىڭ ورتالىق بانكى 2021 جىلعى كۇزدەن باستاپ قاۋىپتى ەكونوميكالاردى بەلسەندى تۇردە انىقتاي باستادى جانە ءوز تىزىمىنە قارجى نارىعىندا زاڭسىز قىزمەت بەلگىلەرى بار كومپانيالاردى ەنگىزەدى. قازاقستاندا دا جوسىقسىز قىزمەت بەلگىلەرى بار ۇيىمداردىڭ وسىعان ۇقساس ءتىزىمى جۇرگىزىلەدى, ونى ازاماتتاردىڭ وتىنىشتەرى نەگىزىندە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى جاڭارتىپ وتىرادى. قازىرگى ۋاقىتتا تىزىمگە قىزمەتى قارجىلىق ليتسەنزيالاۋ مەن رەتتەۋ ولشەمىنەن تىس ورنالاسقان جانە قارجى رەتتەۋشىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا جانە Fingramota.kz وقىتۋ سايتىندا جاريالانعان 154 سۋبەكت كىرەدى.
قارجى پيراميدالارىن انىقتاۋ بويىنشا الدىن الۋ شارالارى شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك ورگاندار 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا 3 مىڭنان استام سايتتى بۇعاتتاپ, 44 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى.