كەيىنگى ۋاقىتتا جامبىلدا جالاقى «جىرى» ماناستىڭ ىرىنان كەم تۇسپەي تۇر. الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتەن قاجىعان حالىق شايلىققا جەتپەيتىن ايلىقتىڭ ماسەلەسىن كوتەرۋدەن جالىعار ەمەس. جارىتىمدى جالاقىنى ارمانداعان جاماعات بيلىك باسىنداعىلار مەن ولاردىڭ قاسىنداعىلار جانايقايىمىزعا قۇلاق اساتىن كۇن تۋسا دەگەن ارماننىڭ جەتەگىندە جۇرگەنى جاسىرىن ەمەس.
جۇرتتىڭ جانايقايى ەل «اۆتوبان» اتاپ كەتكەن «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» اۆتودالىزىنەن قۇمىعىپ شىعادى. ايعا جەتپەس ۋاقىت بۇرىن «شىمكەنت سپەتسستروي» جشس-عا قاراستى قىزمەتكەرلەر جالاقىنىڭ ازدىعىن ايتىپ داۋ شىعارعان ەدى. ەندى «شىمكەنتسپەتسكومپلەكس» جشس-نىڭ جۇمىسشىلارى ايلىق ماسەلەسىن العا تارتىپ, جانايقايىن جايىپ سالدى.
ەڭبەكاقىنىڭ ازدىعى جۇيكەسىنە ابدەن شي جۇگىرتسە كەرەك, جول تازالىعىنا جاۋاپتى سەرىكتەستىك قىزمەتكەرلەرى ايلىقتى 30 پايىزعا كوبەيتۋدى تالاپ ەتتى. باس كوتەرگەن جۇمىسشىلاردىڭ ۋاجىنە سەنسەك, كەيىنگى ۋاقىتتا جالاقى كەشىكتىرىلىپ بەرىلىپ كەلگەن. ول از دەسەڭىز, زەينەتاقى تولەمى توقتاعان. ال قىزمەتكەرلەر 170 مىڭ تەڭگە ەڭبەكاقىنى ازسىنىپ وتىر. ايتۋىنشا, الاتىن جالاقىلارى جان باعۋعا جەتپەيدى. ال اتقاراتىن جۇمىس اۋقىمى از ەمەس.
قىسقاسى, «شىمكەنتسپەتسكومپلەكس» جشس قىزمەتكەرلەرىمەن ءوزارا كەلىسىمگە كەلە الماي وتىرعان سەكىلدى. سودان دا بولسا كەرەك, ايلىقتىڭ ماسەلەسىن كوتەرگەن وتىزدان اسا جۇمىسشى قۋدالاۋعا ۇشىرادىق دەپ نارازىلىق تانىتىپ وتىر. وسىندايدا «ارقا جايلى بولسا, ارقار اۋىپ نەسى بار» دەگەن ماقال ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى ەكەن.
جۋالى اۋدانى مەن مەركى اۋدانى ارالىعىنداعى رەسپۋبليكالىق اقىلى جولدى كۇتىپ ۇستاۋدىڭ مەحناتى زور ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. جول بويىنداعى تازالىققا جاۋاپ بەرەتىن قىزمەتكەرلەر ءتيىستى قۇرىلعىلارمەن قامتىلۋى كەرەك-اق. الايدا ولار قورشاۋ بىتكەننىڭ قاداسىن ەكسكاۆاتوردىڭ شومىشىمەن قاعىپ ءجۇرمىز دەيدى. ايتۋىنشا, قاجەتتى قۇرىلعىلار جوقتىڭ قاسى كورىنەدى.
«بىزدەگى قىزمەتكەرلەر دە, جۇرگىزۋشىلەر دە, مەحانيزاتورلار دا قولمەن جۇمىس ىستەۋگە ءماجبۇر بولىپ ءجۇر. ەشقانداي تەحنيكا جوق دەۋگە دە بولادى. باسىمىزدى بايگەگە تىگىپ, بار دەگەن قاۋىپتى تەحنيكالارمەن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. وسى ماسەلەگە باس اۋىرتاتىن جان تابىلار ما ەكەن؟», دەيدى جۇك كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى ماقسات اجىباەۆ اشىنىپ.
دەرەكتەرگە سەنسەك, اۆتو ءدالىزدىڭ تازالىعىنا جاۋاپتى مەكەمەنىڭ ىشكى جۇمىسىنا «قازاۆتوجول» مەكەمەسى ارالاسا المايتىن كورىنەدى. جالاقىنى تولەۋ ماسەلەسىن تاپسىرىس العان سەرىكتەستىك ءوزى شەشەدى. ال سەرىكتەستىك باسشىلارى جالاقى بەرىلمەيدى دەگەن اڭگىمەنى جوققا شىعارىپ وتىر. ولار الەۋمەتتىك تولەم دە توقتاماعانىن ايتادى. ايتسە دە, جول جوندەۋ جۇمىسىندا تەكسەرۋلەر ورىن الاتىنى ءمالىم. ءتيىستى تەكسەرىستەردەن كەيىن عانا جالاقى قىزمەتكەرلەردىڭ شوتىنا اۋدارىلاتىنىن, سالدارىنان ەڭبەكاقىنىڭ كەشىگەتىنىن جوققا شىعارمايدى. بەلگىلىسى سول, جۇمىسشىلاردىڭ تالابى جاقىن ارادا ورىندالمايتىن سياقتى. سەرىكتەستىك جەتەكشىلەرى ەڭبەكاقىنى جۋىق ارادا ءوسىرۋ مۇمكىن ەمەس دەگەندى العا تارتىپ وتىر. ال ءوز مىندەتىن ءتيىستى دەڭگەيدە ورىنداماعان التى قىزمەتكەر جۇمىستان بوساعان ەكەن.
«قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىسىن جۇيەلەيتىن شەبەرلەردىڭ قاتەلىگىنەن ەڭبەكاقى كەشىكتىرىلىپ بەرىلىپ جاتىر. وكىنىشكە قاراي, قالعان ادامدار سولاردىڭ سوڭىنا ەرىپ, جۇمىس ورنىن تاستاپ كەتكەندىكتەن, زاڭ جۇزىندە اكت تولتىرىلىپ, مىندەتىن دۇرىس اتقارماعاندار جۇمىستان بوسادى. ول كىسىلەر جۇمىستارىن ارمەن قاراي جالعاستىرۋعا نيەتتى بولسا, سەرىكتەستىك باسشىلارى ولاردى قايتادان جۇمىسقا قابىلداۋعا ەش قارسى ەمەس», دەيدى «شىمكەنتسپەتسكومپلەكس» جشس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ماقسات قۇرمانتاي.
قالاي دەسەك تە, ءاۆتودالىز بويىن تازالاۋ جۇمىستارىنىڭ وڭاي ەمەس ەكەنى انىق. قىزمەتكەرلەر ءتيىستى قۇرىلعىلارمەن قامتىلىپ, ۋاقىت تالابىنا ساي ەڭبەك ەتسە, ودان سەرىكتەستىك باسشىلارىنىڭ ۇتىلمايتىنى داۋسىز. ال جالاقىنى كوتەرۋ ماسەلەسى جۋىق ارادا شەشىمىن تاپپايدى دەپ قاراپ وتىرۋ قانشالىقتى اقىلعا قونىمدى؟ قىمباتشىلىق قوس بۇيىردەن قىسقان ۋاقىتتا جۇمىسشىلار دا لايىقتى ەڭبەكاقى الۋعا ءتيىس ەمەس پە؟ بالكىم, سەرىكتەستىك باسشىلارى بۇل ماسەلەنى دە وڭىنان شەشۋگە دەن قويعانى ءجون شىعار.
جۇمىسشىلار كوتەرگەن داۋدان كەيىن «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ رەسمي وكىلى ءلاززات ستامعازيەۆا ءۇن قاتقان. ونىڭ سوزىنەن تۇسىنگەنىمىز, ەڭبەكاقىنى كوتەرۋ ماسەلەسىن, جوعارىدا ايتقانىمىزداي, قازىرگى كەزدەگى زاڭناماعا سايكەس جاۋاپتى سەرىكتەستىك باسشىلىعى ءوزى شەشەدى. ال ۇلتتىق كومپانيا مەن مەردىگەر مەكەمە اراسىنداعى كەلىسىمشارتقا قاتىستى تولىققاندى تەكسەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەك. ناتيجەسى ۋاقىتى كەلگەندە جاريالانباق. قىسقاسى, جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالار ارالاسپايىنشا, جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ ماسەلەسى ەكىتالاي بولىپ تۇر.
جامبىل وبلىسى