اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى كاسىپكەرلەردىڭ قولىن بايلاپ, ادىمىن تۇساپ وتىرعان ماسەلەنىڭ ءبىرى – سۋبسيديا. بۇعان دەيىن اگرارشىلار Qoldau.kz پلاتفورماسىنداعى ەلەكتروندىق سەرۆيس ارقىلى قولداۋ تاۋىپ كەلگەن. بىراق قازىنادان بولىنگەن قىرۋار قارجىدان قاعىلعان كوپ شارۋانىڭ بۇل پلاتفورماعا وكپەسى قارا قازانداي ەدى. مۇنىڭ اۋدان مەن اۋىل ءۇشىن ءتيىمسىز ەكەنىن ءجيى ايتاتىن مالشى مەن ەگىنشىنىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرى ەسكەرىلىپ, Qoldau.kz-ءتىڭ كەم-كەتىگى تۇزەلىپ قالعان-دى. بىراق «مۇرتقا وكپەلەپ جۇرگەندە ساقال شىقتىنىڭ» كەرى كەلىپ, بيىلدان باستاپ بۇل پلاتفورما جۇمىسىن توقتاتىپ, ونىڭ ورنىنا Gosagro.kz پايدا بولدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى قاڭتاردا ىسكە قوسىلاتىنىن ايتقان بۇل پورتال ءالى جۇمىسىن باستاعان جوق. وسىنىڭ كەسىرىنەن وبلىس بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى 300-گە جۋىق كاسىپكەر مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن پايىزدىق مولشەرلەمەنىڭ قاڭتار-اقپان ايلارىنا ارنالعان سۋبسيدياسىن الا الماي, سەندەلىپ ءجۇر.
اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىن تىعىرىققا تىرەگەن وسى ماسەلەنى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانىنداعى اگروونەركاسىپ كەشەنى كوميتەتىندە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى, «اتامەكەن» ۇكپ, وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسى, نەسيە سەرىكتەستىكتەرىنىڭ وكىلدەرى تالقىلاپ, ۇسىنىستارىن ايتتى.
وسىعان دەيىن سالاداعى كاسىپكەرلەر «سىباعا», «اگروبيزنەس» مەملەكەتتىك باعدارلامالارى اياسىندا 20 پايىزبەن نەسيە الىپ كەلگەن. ونىڭ 6 پايىزىن كاسىپكەر تولەيدى, قالعانىن مەملەكەت سۋبسيديالايدى. بيىل نەسيە پايىزى وسكەن. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ەنگىزگەن Gosagro.kz پورتالىنىڭ ءالى كۇنگە ىسكە قوسىلماۋىنان فەرمەرلەر قاڭتار-اقپان ايلارىنا ارنالعان سۋبسيديانى الا الماسا, نەسيەنى 22 پايىزبەن تولەۋگە ءماجبۇر بولادى. بۇل – بار تاپقانىن شارۋاسىن جولعا قويۋعا جۇمساپ وتىرعان ەلدەگىلەر ءۇشىن اۋىر سالماق.
– اينالىپ كەلگەندە قينالاتىن – اۋىلداعى شارۋا. مىسالى, اقپاندا العان نەسيەنى تولەي الماساق, «قارا تىزىمگە» ەنەتىنىمىز ايدان اقيقات. بىراق 22 پايىزدى تولەۋ قالتاعا اۋىر سوعىپ تۇر. قىستان ارەڭ شىققان مالدى ساۋدالاعاننان بەرەكە تاپپايسىڭ. وسىلايشا مەملەكەتتىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان ءبىزدىڭ جاعدايىمىزدى ويلايتىن ەشكىم بولماي تۇر, – دەيدى «سىر سىيى» شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى نۇرلان بيمانوۆ.
وبلىستاعى جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگان باسشىلارى دا بۇل ماسەلەدەن حاباردار. ولار بىلتىردان بەرى مينيسترلىككە وتىزدان اسا ۇسىنىس بەرگەن. بىراق ودان شىققان ناتيجە شامالى بولىپ تۇر.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى عالىم بايمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇلار مينيسترلىككە جاڭا اقپاراتتىق جۇيە تولىق ىسكە قوسىلىپ كەتكەنشە بۇرىنعى Qoldau.kz-پەن جۇمىس ىستەۋدى ۇسىنعان. بىراق ازىرگە ماسەلە شەشىمىن تابار ءتۇرى جوق.
رەسپۋبليكا كولەمىندە تەك قاڭتار ايىنا عانا كاسىپكەرلەر 1 ملرد تەڭگەگە جۋىق سىياقى مولشەرلەمەسىنە سۋبسيديا الا الماي وتىر. بۇل تۋرالى وتىرىسقا ونلاين قاتىسقان «اتامەكەن» ۇكپ اگروونەركاسىپ كەشەنى جانە تاماق ونەركاسىبى دەپارتامەنتىنىڭ ساراپشىسى جۇلدىزاي اۋباكىروۆا ايتتى.
شارۋالار ماسەلەسىن تالقىلاۋدا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى دامىتۋ جانە اگروونەركاسىپ كەشەنىن تسيفرلاندىرۋ دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى الەم جۇمابەكوۆ پورتال 1 اقپاننان باستاپ ىسكە قوسىلاتىنىن ايتىپ وتىر. جاقىن ارادا ديقان مەن مالشىنى جاڭا پلاتفورمامەن جۇمىس ىستەۋدىڭ قىر-سىرىنا ۇيرەتەتىن توپ اۋىلدارعا جول تارتاتىن كورىنەدى.
– جاڭا پورتالدىڭ كەمشىن تۇستارى كوپ بولىپ تۇر. ونىڭ مەرزىمىندە جۇمىس ىستەپ كەتەرىنە دە سەنىم از. سوندىقتان دا ءبىز شارۋا قوجالىقتارىنان وتىنىمدەردى 2-3 اي قاعاز تۇرىندە قابىلداۋدى ۇسىنار ەدىك. Qoldau.kz جاڭادان قابىلدانعان جىلدارى وسىنداي تاجىريبە بولعان. ءتىپتى جاڭا پورتالدى جەتىلدىرۋ جولىندا شارۋالارمەن اقىلداسىپ, سولاردىڭ ۇسىنىس-تىلەكتەرىن دە ەسكەرگەن ارتىق بولمايدى. ازىرشە شارۋالار ءۇشىن نەسيەنى 6 پايىزبەن تولەۋگە مۇمكىندىك بەرىپ, قالعانىن پورتال اشىلعان سوڭ ۇكىمەت ەسەبىنەن وتەۋگە دە بولار ەدى. قالاي بولعاندا ەلدەگىلەر قينالمايتىن جاعىن قاراستىرعان ءجون, – دەيدى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر پالاتاسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى گاۋھار ەلەۋسىنوۆا.
اۋىلدا مال باعىپ وتىرعانداردىڭ پىكىرىنشە, نەسيەنى مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديالاۋدى ءبىر جۇيەگە ءتۇسىرۋ كەرەك. «ايتەۋىر امالداپ, 22 پايىزبەن تولەرمىز. كەيىن مەملەكەت ونىڭ 16 پايىزىن سۋبسيديالايدى. اقشانى ءبىر قالتادان الىپ, ءبىر قالتاعا سالعانداي قىلماي, نەگە بىردەن 6 پايىزبەن نەسيە بەرمەسكە؟» دەيدى جاڭاقورعان اۋدانىنان كەلگەن كاسىپكەر, «جەر قازىنا» جشس ديرەكتورى ەرلان ماحامبەت.
سالا ماماندارى سۋبسيدياعا قاتىستى بۇل سارساڭ قولدان جاسالىپ وتىرعان ماسەلە ەكەنىن ايتادى.
– جۇمىس ىستەپ تۇرعان پلاتفورمانىڭ كۇشىن جويىپ, كۇلدىبادام باعدارلامانى ەنگىزۋ اقىلعا ەش سىيمايدى. شىرىلداپ كەلگەن شارۋالارعا نە ايتارىمىزدى دا بىلمەيمىز. جاڭا پورتال اقپاننان باستاپ ىسكە قوسىلادى دەگەنگە يلانا قويۋ قيىن بولىپ تۇر. ءبىزدىڭ نەسيە سەرىكتەستىگى ارقىلى 186 قارىز الۋشىعا 300 ملن تەڭگە سۋبسيديا قاجەت. ەگەر پورتال جۇمىسىن باستاماسا, فەرمەرلەر وسى اقشانى ءوز قالتاسىنان تولەۋگە ءماجبۇر بولادى, – دەيدى «سىرداريا-1» نەسيە سەرىكتەستىگى» جشس توراعاسى المات ابدۋللاەۆ.
نەسيە سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى تىعىرىقتان شىعۋدىڭ جولى رەتىندە وتىنىمدەردى ۋاقىتشا قاعازبەن تاپسىرۋدى ۇسىنىپ وتىر.
جالپى, شارۋاعا بەرىلەتىن نەسيە پايىزى جىلدان-جىلعا اسپانداپ بارادى. وسىدان دا كوپ كاسىپكەر وزىنشە امالداۋعا كوشكەن. ال سۋبسيديانىڭ ماڭايىنداعى مىنا سارساڭ ونسىز دا تيىمدىلىگى كۇماندى بولىپ تۇرعان نەسيەگە دەگەن ەلدىڭ سەنىمىنە سەلكەۋ ءتۇسىرىپ تۇر. «اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەت الدىنداعى مىندەتتەمەمىزدى ادال ورىنداپ وتىرعان بىزگە «تاجىريبە جاسايتىن قويان» رەتىندە قاراعانى جانىمىزعا باتادى. بىزگە جان-جاقتى جەتىلگەن, كەدەرگىسى جوق قولداۋ كەرەك», دەيدى شارۋالار.
قىزىلوردا